Chapter VIII: The Postposition

43. There are two kinds of Postpositions: 1. Simple Postpositions. These are the same that we know already as forming the cases (15). 2. Compound Postpositions, formed in the manner of local Adverbs (42. 3), with which they are, indeed, with a few exceptions, identical.

1. Simple Postpositions. These are: ལ་ (the affix of the Dative), ན་ (Locative), ནས་ and ལས་ (Ablative), རུ་, ར་, སུ་, ཏུ་, དུ་ (Terminative).

Their use will be best seen in the following examples:

༎ ལ་ ༎

ཕན་དིལ་མེ་ལ་བོར་ WT, ཟངས་མེ་ལ་བཞག་ (inst. of ཞོག་ 38, Note) CT ‘put the degchi on the fire!’.

བོང་བུ་ས་ལ་འགྲེའོ་, vulg: འགྲེ་འདུག་, Tsang: བོང་གུ་ས་ལ་འགྲེ་གིས་ ‘the ass rolls himself on the ground’.

རྟ་ལ་ཞོན་ཏེ་ (or ནས་) འགྲོ་ ‘having mounted on the horse (he) goes’, or ‘(he) goes on horseback’.

བྱ་ནས་མཁའ་ལ་འཕུར་རོ་, vulg (WT): ཅི་པ་ (corrupted from མཆིལ་པ་) ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་འདུག་, CT: བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕིར་གིས་འདུག་ ‘the bird flies in the sky’.

མཚན་ལ་ཆ་ཡིན་ WT, ནམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ CT ‘(we) shall set out at night’.

དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་སྟེ་ (books and CT), དེ་ལ་མང་པོ་འཐད་དེ་ WT ‘being very glad at this’.

སྨན་ལ་མཁས་པ་ ‘skilful in medicine’.

ཆང་ལ་བོས་སོ་, vulg: བོས་སོང་ ‘invited him to beer’.

མགོ་ལ་ཟུག་རག་ག་ WT, འདུག་གམ་ CT ‘is (there) ache in (your) head’, ‘have you head-ache?’

༎ ན་, དུ་ etc. ༎

ཁྱིམ་ན་ (or དུ་) ཡོད་, vulg: ཁང་པ་ལ་ (or རུ་) ཡོད་ ‘(he) is in the house, at home’.

ཁྱིམ་དུ་སོང་, vulg: ཁང་པ་རུ་ (or ལ་) སོང་ ‘go into the house, home!’.

དུས་ཅིག་ན་, vulg: ཞག་ཅིག་ ‘at a (certain) time, once’.

ད་སྟེ་ཞག་བདུན་ན་ (books) ‘from to-day in (after) seven days’.

མས་བུ་པང་པར་ཁྱེར་ཏོ་; WT: ཨ་མས་བུ་ཚ་པང་ལ་ཁུར་ཁྱེར་; CT: ཨ་མས་བུ་པང་ཀར་ཁུར་སོང་ ‘the mother carried the son in (her) arms’.

དེའི་དུས་སུ་, vulg: དེ་དུས་ ‘at that time’.

ལོ་བདུན་དུ་ (books, for vulg. see Compound adv.) ‘for seven years’.

མི་དེ་རྒྱལ་པོར་བཅུག་གོ་ (or བསྐོས་སོ་), W: རྒྱལ་པོ་ལ་བཏག་ ‘(they) made (or selected, raised) that man to (be) king’.

ཡོ་བྱད་སྔས་སུ་བཅུག་གོ་, CT: འཁྱོ་བྱད་ (or ཆ་ལག་) སྔས་ལ་བཅུག་ ‘they made (their) luggage into a pillow, used it as a pillow’.

གང་དུ་ (or ག་རུ་) འགྲོ་, WT: ག་རུ་ཆ་མཁན་ (s. 35. 2. b, ཡིན་ omitted, 40. 1. a), CT: ག་ལ་འགྲོ་གིས་ཡིན་ (པ་ or པས་, provincial irregularities 35. 2. c) ‘where are (you) going?’

ང་ཏི་ནོར་ (or ཁོག་སར་ལ་) འགྲུལ་འདུག་ (vulg.) ‘I am going to Tino (or Kʽoksar)’.

༎ ནས་ ༎

ཟླ་བ་བརྒྱད་ནས་ ‘after eight months’.

ཟླ་བ་བརྒྱད་པ་ནས་ ‘from (after) the eighth month’.

ཐོག་མ་ནས་ (books and CT), WT: མགོ་མ་ནས་ ‘from the beginning’.

༎ ལས་ ༎

དཀར་ཁུང་ལས་ ‘from the window, through the window’.

འཁོར་བ་ལས་འགྲོལ་བ་, vulg: ༌༌༌ནས་བསྒྲལ་བ་ ‘to deliver from the circulation (transmigration)’.

པ་གུ་ལས་ཁང་པ་རྩིག་པ་, WT: ནས་, Tsang: པ་གུའི་ནང་རྩིག་པ་ ‘to build a house out of brick (Ts: a house of brick)’.

མདོ་ཟ་མ་ཏོག་ལས་ ‘from the sūtra Zamatog’.

སློབ་མ་ལས་གཅིག་ (vulg: སློབ་མའི་ནང་ནས་གཅིག་) ‘one of (from among) the pupils’.

ཀུན་ལས་མཁས་པ་ (books and CT), WT: ཚང་མའི་སང་མཁས་པ་ ‘wiser than all, the wisest, most skilful of all’.

གཉིས་ལས་མ་ལུས་སོ་ ‘more than two are not left’.

ང་ལས་མི་འདུག་ ‘more than myself are not’.

Besides these དང་ ‘with’ is to be mentioned as Simple Postposition: thus, ཁྱེའུ་དང་སྨྲས་ཏེ་, WT: ཁྱོག་ཐོང་དང་ལབ་སྟེ་ ‘speaking (conversing) with the youth’; ང་དང་ ‘with me’, or, in fuller form, ང་དང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་, ང་དང་བཅས་སུ་ vulg: ང་དང་མཉམ་པོ་ ‘together with me’. In WT it is even used for the instrumental when the real instrument (tool) of an action is meant, e.g. རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རལ་གྲིས་བསད་ so in books, but WT: རལ་གྲི་དང་བསད་ ‘the king killed the minister with the sword’. It is, moreover, added to many Adjectives and Verbs, when we use the Accusative or Dative or other Prepositions, e.g. དེ་དང་འདྲ་བ་ ‘like (with) that, similar to that’. With an Infinitive it denotes the synchronism of the action with another one, ཉི་མ་ཤར་བ་དང་ ‘with the sun rising, at sunrise’; གཉིད་སོང་བ་དང་ ‘with (on) their going to sleep, when they went to sleep’; ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཁྱིམ་དུ་སོང་ ‘(with) saying so he went home’ or also ‘he said so, and went home’. Often it is found with an Imperative, without any perceptible signification, if it is not to be regarded as a substitute for ཅིག་ (38): ད་ཟོ་དང་ ‘now eat!’ For its use as a conjunction see the next chapter.

2. Compound Postpositions. These may conveniently be grouped in two classes: a) Local Compound Postpositions, which are virtually the same as the Local Adverbs specified in 42. 3.: thus, ནང་ན་ ‘in (the midst of)’, ནང་དུ་ ‘into’ also ‘in’, ནང་ནས་ ‘from, out of’. The most usual ones will be seen in the following examples:

རྫིང་གི་ནང་ན་ (or དུ་) ཁྲུས་བྱེད་པ་ ‘to bathe in a pond’.

ཆུའི་ནང་དུ་ཞུགས་ ‘he entered into the water’ (both in books and common talk).

ལྷའི་ནང་ན་གཙོ་བོ་ ‘the lord among the gods’.

ཁང་པའི་ནང་ནས་འཐོན་ (or འབྱུང་) vulg. ‘(he) comes (emerges) out of the house’.

སྒོའི་གོང་ཏུ་ (or ན་, or ལ་) ‘above the door’ (books and vulg., but more usual in WT: སྒོ་ལྟག་, CT སྒོ་ཐོད་).

ཡབ་ཀྱི་གོང་ཏུ་འདས་, vulg.: ཡབ་ཀྱི་སྔན་ལ་ (or ལྔུན་ལ་, CT also གདོང་ལ་ ‘he died before his father’.

པདྨའི་སྟེང་དུ་ (or ན་, or ཐོག་ཏུ་, or ཁ་རུ་) བཞུགས་པ་, vulg., in WT: ཁ་ཐོག་ལ་ (ཁ་ཐོད་ལ་), CT: དགེང་ལ་ ‘to sit on a lotus-flower’.

སྒོའི་འགྲམ་དུ་ (or ལ་, or ན་) (books and talk) ‘beside, near the door’.

ཤིང་གི་དྲུང་དུ་, vulg.: མདུན་ལ་, རྩ་ན་, རྩར་ ‘under a tree’ (literally: ‘in front, by the side, of a tree’).

ཞལ་ཆེ་པའི་དྲུང་དུ་ (མདུན་དུ་) འཁྲིད་པ་ ‘to take before the judge’.

ཟླ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་ལ་ CT, རྟིང་ལ་ WT ‘after eight months’.

ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྔན་ལ་ (or སྔུན་ལ་) vulg. ‘before two months, two months ago’.

སའི་འོག་ཏུ་གཏེར་སྦེད་པ་ books and CT, WT: སའི་འོག་ལ་གཏེར་སྦ་བ་ ‘to hide a treasure below the ground’.

སའི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ CT, WT: སའི་ཡོག་ནས་འཐོན་པ་ ‘to emerge, come out, from below the ground’.

ཆུའི་ཕ་རོལ་ན་ books and CT, in CT also: ཕར་ཕྱོགས་པ་, WT: ཕར་ཁ་ལ་, ཕར་ངོས་ལ་ ‘beyond the water, river’.

ཆུའི་ཚུ་རོལ་ན་ books and CT, WT: ཚུར་ཁ་ལ་ ‘on this side of the water’.

ཞག་གསུམ་དུ་ (or ནས་) ཐང་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་, CT: ཕ་རོལ་ཏུ་སླེབ་ཡོང་, WT: ཕར་ཁ་ལ་སླེབ་ཡིན་ ‘in (after) three days he will arrive beyond this plain, will have crossed it’.

ཁང་པའི་ཕྱོགས་བཞི་རུ་ ‘in the four regions of the house, roundabout’.

ཡུལ་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སོང་ ‘go in the direction of, towards, that village’.

ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་, CT: ལོ་བདུན་ཐུག་(པ་), WT: ༌༌༌ཚུག་པ་ ‘for seven years’.

འདི་ནས་དེའི་བར་དུ་, CT: འདི་ནས་དེ་ཐུག་པ་, WT: ཨི་ནས་ཨ་ཚུག་པ་ ‘from this to that’.

ང་ཉུང་ཏི་རུ་ཆ་ཅེས་ཚུག་པ་ WT: ‘till I go to Kullu’.

b) General Compound Postpositions, expressive of the general relations of things and persons. They are formed in the same manner as the Local ones, from substantives, adjectives, and even verbs. Their use may be learned from the following examples:

ངའི་ཕྱིར་(དུ་) or དོན་དུ་ books and CT, WT: ངའི་ཕི་ལ་ ‘for me, in my behalf, for my sake, on my account’.

ནད་དེ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བྱུང་, WT: ཅིའི་ཕི་ལ་ཡོངས་, CT: གང་གི་རོན་དུ་བྱུང་ ‘for what reason has that illness come? what is the cause of etc.?’.

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ ‘in behalf of all living beings’.

ཤིང་གི་ཚབ་ལ་རྡོ་ (WT: རྡོ་བ་) བཏོང་ ‘give (apply) stone instead of wood’.

བཞིན་དུ་ ‘according to, like, as’—རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་ ‘doing according to the word of the king’; དེ་བཞིན་དུ་ ‘according to that, like that, thus, so’; སྔ་མ་བཞིན་དུ་ ‘as formerly, as before’; instead of it the dialect of WT uses ནང་ལྟར་, generally with the Genitive, thus the last example there would be: སྔན་མའི་ནང་ལྟར་.

ལྟར་ ‘like’, རི་ལྟར་ ‘like a hill’; འདི་ལྟར་, དེ་ལྟར་ ‘like this, like that, thus, so’, ཅི་ལྟར་, CT: གང་ལྟར་ ‘like what? how? in what manner?’.

In the dialect of WT མཚོགས་ or མཚོགས་སེ་ is used instead (which is a corruption of མཚོངས་, occurring in books with the same meaning): thus, རི་མཚོགས་སེ་ ‘like a hill’; འདི་མཚོགས་, དེ་མཚོགས་ ‘thus’; or ཟུག་ (properly ཙུག་), ཨི་ཟུག་, ཨ་ཟུག་ ‘thus’, ག་ཟུག་ ‘how?’.