Chapter XL: Appendix: VII

(Page 210)

MONUMENTAL INSCRIPTIONS OF THE DUCAL FAMILY OF URBINO.

We have here collected the various inscriptions in memory of the sovereigns of Urbino and their consorts, so far as these have come to our knowledge. Several are taken from Giunta, Abozzamento della Città di Urbino, a MS. in the Albani Library at Rome; or from Lazzari, _Dizionario dei Pittori di Urbino_, where not unfrequent errors occur: others from the originals.

I. COUNT GUIDANTONIO.

On a pavement tombstone in the old church of S. Donato, close to the Zoccolantine Monastery near Urbino, is a sculptured effigy in the Franciscan habit, with the following doggerel, in some parts illegible:--

"Ploret in Hesperia tellus! plorate Latini!
Guido Comes, moriens hoc requiescit humo.
Non fuit a coelo princeps clementior alter;
Prævalidas urbes rexit et ipse potens.
Non fuit in terris unquam qui sanctior heros
Cappam Francisci posset habere sacri;
Quem dabit eternis probitas venerabilis ævo
Mors animam coelo reddidit alma suo.
Vos igitur superi socio gaudete superno,
Et Divum servet curia sacra Ducem:
Mille quadringentis domini currentibus annis
Quadraginta tribus, Februarii vigesima prima."

II. DUKE ODDANTONIO.

Quoted by Lazzari from a broken statue in the palace, which had been inscribed during his life:--

"Serenissimo Oddantonio, principi præclaro, Urbini Duci primo, qui vetusti generis splendore propriâque virtute insignis, ducali diademate a santissimo Eugenio IV. recto fuit judicio decoratus."

III. DUKE FEDERIGO.

On his statue in the palace by Girolamo Campagna of Verona.

"Federigo Urbini Duci optimo, S.R. ecclesiæ Vexillifero, foederatorum principum ac aliorum exercitum imperatori, expugnatori, præliorum omnium victori, propagatæ ditionis ædificiis, et militaris virtutis literis exornatori, populis insigni prudentia, pietate, pace, justitiaque servatis, de Italia benemerenti, Franciscus Maria Dux, abnepos, faciendum curavit."

IV.

On his monument in the Zoccolantine Church of S. Bernardino, near Urbino:--

"D.O.M. Federigo Montefeltrio Urbini Duci II., Sanctæ Romanæ Ecclesiæ vexillifero, Italici foederis aliorumque exercituum imperatori, præliorum passim victori nunquam victo, ditionis et bonarum artium propugnatori, celebris bibliothecæ et insignium ædificiorum, tum ad magnificentiam tum ad pietatem structori, quem licet aliis preferas, nescias tamen belli an pacis gloria seipsum superavit. Obiit ann. dom. MCCCCLXXXII. suo. LXV."

V. DUKE GUIDOBALDO I.

On his monument in the same church:--

"Guidobaldo Federici filio, Urbini Duci III., qui adhuc impubes, paternam gloriam emulans, imperia viriliter foeliciterque gessit, juvenis de adversâ triumphans fortunâ, sed vi morbi corpore debilior animo vegetior, pro armis literas, pro militibus viros selectissimos, pro re bellica rem aulicam ita coluit, fovit, auxit, ut ejus aula ceteris præclarissimum extet exemplar. Obiit an. Dom. MDVIII., suo XXXVI. Et Elizabethæ Gonzagæ, miræ pudicitiæ feminæ, ipsi jugali amore et egregia virtute conjunctissima."

VI. DUKE FRANCESCO MARIA I.

From a mural slab in Sta. Chiara at Urbino; written by Bembo.

"Francesco Mariæ Duci, amplissime belli pacisque muneribus perfuncto, dum paternas urbes, per vim ter ablatas, ter per virtutem recipit, et receptis æquissime moderatur; dum a pontificibus, a Florentinis, a Venetis exercitibus præficitur; deinceps et gerendi in Turcas belli, dum princeps et administrator assumitur, sed ante diem sublato, Leonora uxor fidissima et optima meritissimo posuit, et sibi."

VII. DUKE GUIDOBALDO II.

From the same church:--

"D.O.M. Guidus Ubaldus Monfeltrius de Ruvere, Urbini Dux quintus, sanctæ Romanæ ecclesiæ, Philippi Hispaniarum Regis, Venetæque reipublicæ exercituum præfectus et imperator summus, magnanimitate et liberalitate adeo excelluit ut eum regia cum majestate aliis potius profuisse quam præfuisse dixeris. Obit humanum diem sexagenarius, anno Dñi MDLXXIII."

VIII. DUCHESS VITTORIA.

From the same church:--

"Victoria Farnesia Guidi Ubaldi Urbini Ducis V. conjux, maximorum principum filia, soror, amita, parens: annis quidem plena, sed præter, mulierum captum virtutibus plenior, migravit e vita anno Dñi, MDCII."

IX.

On the centre slab of the pavement of S. Ubaldo, at Pesaro, where the two last-mentioned sovereigns were interred.

"Guid. Ub. II. Urb. Ducis V. et Victoriæ uxoris ossa."

X. CARDINAL GIULIO DELLA ROVERE.

From a mural slab in Sta. Chiara, at Urbino.

"Julio Montefeltrio e Ruvere, sanctæ Romanæ ecclesiæ cardinali; Umbriæ bis legatione magna cum laude perfuncto; Urbini, Ravennæ, aliarumque ecclesiarum antistiti; Lauretanæ domûs ac Sancti Francisci ordinum patrono; justitiâ, pietate, beneficentiâ, Principi celeberrimo; mortalitatem explevit nonas Septembris, anno Domini MDLXXVIII., ætatis vero XLIV."

XI. PRINCE FEDERIGO.

Over his tomb in the pavement of the crypt in the cathedral at Urbino.

"D.O.M. In hoc quod Franciscus Maria II., postremus Urbini Dux, sibi paraverat sepulchro, quiescunt ossa Friderici ejus filii immatura morte prærepti, III. Kal. Julii, MDCXXIII., et suæ æt. ann. XVIII."

XII.

From a mural slab in Sta. Chiara, at Urbino.

"Federicum Urbini Principem, in quem Roborea domûs recumbebat, dies fugiens incolumem, cunctisque fortunæ muneribus vidit præfulgentem, eundemque primam intra juventam inopinatâ morte extinctum, dies veniens aspexit, III. Kal. Julii, MDCXXIII. Abi hospes, ac disce felicitatem vere vitream tunc præcipue frangi, cum maxime splendet."

XIII. DUKE FRANCESCO MARIA II.

From the Church of the Crucifixion, near Urbania.

"Inclina Domine aurem tuam ad preces nostras, quibus misericordiam tuam supplices deprecamur, ut animam famuli tui Francisci Mariæ, Urbini Ducis, quam de hoc seculo migrare jussisti in pacis et lucis regione, constituas, et sanctorum tuorum jubeas, esse consortem."

XIV. PRINCESS LAVINIA DELLA ROVERE.

"Laviniæ Feltriæ de Ruvere, Guidobaldi V. Ducis Urb. V. filiæ, Alfonsi de Avalos, Vasti March., Hispani Magnatis conjugi, regiis virtutibus et forma spectabili, Italorum principum Romani Pontificis et Catholici Regis conciliatrici; qui inclyto orbata viro, virginibus claustra, pauperibus bona, Christo seipsum dicavit; demum avitâ major gloriâ victrix, ad eternam evocata pacem, eam sanctimoniæ famam reliquit, ut divinitus datum noscas ultimum Roboris in materno solo arvisque ramum, qui primus gloriosiorque vigebat. Obiit A.D. MDCXXXII., suo LXXV."