Chapter C (2)

Collide, v. [coláid] Colidir. Bumanggâ. bumunggô, umumpog.

Collier, n. [cóliær] Minero carbonero; barco carbonero; el que hace ó vende carbon. Ang manggagawà sa mina ng uling; ang sasakyang tubig na naglululan ng uling; ang maguulíng.

Colliery, n. [cólieri] Carbonera, comercio de carbon. Tíbagan ng uling; kálakalan ng uling.

Collision, n. [colízien] Colision. Banggâ, bunggô, umpog.

Colloquial, adj. [colóquial] Familiar, del uso comun. Kinahiratihan, pananalitâ, karaniwang salità.

Colloquialism, n. [colóquialism] Lengua usual. Karaniwang pananalitâ.

Colloquy, n. [cólocui] Coloquio, plática. Sálitaan, satsatan.

Collusive, adj. [coliúsiv] Colusorio. Nauukol sa sálitaang lihim.

Colly, n. [cóli] Hollin de carbon. Kulilì ng uling.

Cologne, n. [cológni] Agua de Colonia. Agua de Colonia, isang urì ng pabango.

Colonel, n. [cólonel] Coronel. Koronel, punong hukbo.

Colonelship, n. [kolónelship] Coronelía. Pagka-koronel.

Colonial, adj. [colónial] Colonial. Ang nauukol sa isang lupang sakop, ó lupang bagong pinananahanan.

Colonist, n. [cólonist] Colono. Mánanahan sa lupang bagong katutuklas.

Colonize, v. [cólonaiz] Colonizar. Sakupin.

Colonization, n. [colonizécien] Colonizacion. Pagsakop, pananakop.

Colonnade, n. [colonéd] Columnario. Taludtod ng mga haligi.

Colony, n. [cóloni] Colonia. Lupang sakop, lupang bagong pinananahanan.

Color, n. [cólor] Color. Kulay, kolor.

Color, v. [cólor] Colorar. Kulayan.

Coloring, n. [cóloring] Colorido. Pangkulay.

Colored, adj. [cólærd] Colorado, teñido. May kulay, kinulayan.

Colossal, adj. [colósal] Colosal. Totoong malakí.

Colossus, n. [colósæs] Coloso. Larawan na totoong malaki.

Colt, n. [colt] Potro. Potro.

Colter, n. [cólter] Reja de arado. Sudsod.

Column, n. [cólam] Columna. Haligi.

Columnar, adj. [colámnar] Columnario. May maraming haligi.

Coma, n. [cóma] Coma. Koma.

Comb, n. [com] Peine. Suklay.

Comb, v. [com] Peinar. Magsuklay, suklayan.

Combat, n. [cómbat] Combate, batalla. Labanán, paghahamok, away, pagbabaka.

Combat, v. [cómbat] Combatir. Lumaban, makihamok, makipagbaka.

Combatant, n. [cómbatant] Combatiente. Manglalaban.

Combative, adj. [cómbativ] Quisquilloso. Masungit.

Combination, n. [combinécien] Combinacion, liga, mezcla. Pagkakabagay, pagkakasama, pagkakalahok.

Combine, v. [combáin] Combinar, unir, ajustar. Ibagay, isama, ilapat.

Combustible, adj. [combústibl] Combustible. Susunugin, supukín, madaling masunog.

Combustion, n. [combústien] Combustion, incendio. Sunog, ningas, liyab.

Come, v. [cam] Venir. Pumarito.

Come down, v. [cam-dáun] Bajar, descender. Pumanaog, lumusong, bumabâ.

Come from, v. [cam from] Venir de, proceder. Manggaling, magbuhat, magmulâ sa.

Come up, v. [cam áp] Subir, ascender. Pumanhik, umakyat, umahon, sumampá.

Comedian, n. [comédian] Comediante, cómico. Komedyante.

Comedy, n. [cómedi] Comedia. Komedya.

Comeliness, n. [kámlines] Gracia, donaire. Inam, buti, igi, gandá.

Comely, adj. [kámli] Hermoso, decente. Maganda, butihin.

Comet, n. [cómet] Cometa. Kometa.

Cometary, adj. [cómeteri] Perteneciente á cometa. Nauukol sa kometa.

Comfort, n. [kómfort] Consuelo, placer, comodidad. Alíw, twâ, ginghawa.

Comfort, v. [kómfort] Confortar, alentar, consolar. Aliwín, pasayahin, paginghawahin.

Comfortable, adj. [kómfortabl] Cómodo, consolatorio. Maginghawa, kaalíw-alíw.

Comforter, n. [kómforter] Consolador. Mapang-alíw, mangaalíw.

Comfortless, adj [kómfortles] Desconsolado, inconsolable, desesperado. Di maalíw, walang kaaliwán, walang ginghawa.

Comic, adj. [cómic] Cómico. Katawatawa, mapagpatawa.

Comical, adj. [cómical] Cómico. Katawatawá, mapagpatawá.

Comicalness, n. [cómicalnes] Facecía, chiste. Katatawanán, sisté.

Comma, n. [cóma] Coma. Coma.

Command, n. [cománd] Mandamiento, orden, mando, poder. Utos, kapangyarihan, pamumunò.

Command, v. [cománd] Mandar, ordenar, gobernar. Mag-utos; iutos.

Commandant, n. [comándant] Comandante. Komandante, tagapagutos.

Commander, n. [cománder] Comandante. Komandante, tagapagutos.

Commandment, n. [comándment] Mandamiento, precepto. Utos.

Commemorate, v. [comémoret] Conmemorar, recordar. Magdiwan, alalahanin.

Commemoration, n. [comemorécien] Conmemoracion, recuerdo. Pagdiriwan, pag-alaala.

Commence, v. [coméns] Comenzar, empezar, principiar. Magpasimulâ, magsimulâ, mag-umpisá; pasimulan.

Commencement, n. [coménsment] Principio, comienzo. Pasimulâ.

Commend, v. [coménd] Encomendar, recomendar. Ipagtagubilin, ipagbilin.

Commendable, adj. [coméndabl] Recomendable, loable. Máipagtatagubilin, kapuripuri.

Commendation, n. [comendécien] Recomendacion, encomio. Tagubilin, papuri.

Commensurate, adj. [coménshiret] Conmensurado, proporcionado. Kasukat, kabagay, tamà sa sukat.

Commensurate, v. [coménshiret] Conmensurar. Itamà sa sukat.

Comment, n. [cóment] Comento. Puná, pansin.

Comment, v. [cóment] Comentar. Punahín, pansinín.

Commentary, n. [cómenteri] Comentario. Paliwanag.

Commentator, n. [cómentetoer] Comentador. Tagapagpaliwanag.

Commerce, n. [cómoers] Comercio, tráfico. Pangangalakal.

Commercial, adj. [cómoercial] Comercial. Nauukol sa pangangalakal.

Commiserable, adj. [comízoerabl] Lastimoso. Kahabaghabag, kawawà.

Commiserate, v. [comízoeret] Apiadarse, compadecerse. Mahabag; maawa.

Commiseration, n. [comizoerécien] Conmiseracion, piedad. Habag, awà.

Commissary, n. [cómiseri] Comisario. Komisaryo, tagapamahalà ng mga bagay-bagay ng mga sundalo ó kawal.

Commission, n. [comícien] Comision, encargo. Bili, tungkol.

Commission, v. [comícien] Comisionar, encargar. Magbilin, manungkol.

Commissioner, n. [comísioner] Comisionado. Komisyunado, kinatawan.

Commit, v. [comít] Cometer, confiar, encargar, encomendar. Ipagkátiwalà, ipagbilin.

Commitment, n. [comítment] Auto de prision. Utos na ipinabibilanggo.

Committee, n. [comíti] Comité. Lupong.

Commodious, adj. [comódiæs] Cómodo, conveniente, util. Aliwalas, malwag, magagamit.

Commodity, n. [comóditi] Comodidad; interes, utilidad, provecho, géneros, mercaderías, productos. Kasiyahán; pakinabang, kalakal.

Commodore, n. [cómodor] Jefe de escuadra. Punò ng hukbong dagat.

Common, adj. [cómon] Comun, ordinario. Karaniwan.

Common, n. [cómon] Comun. Pangkaraniwan.

Commoner, n. [cómoner] Plebeyo; miembro de la cámara baja en Inglaterra. Taong mababà ang kalagayan; kagawad ng kapulungang bayan sa Inglaterra.

Commonly, adv. [cómonli] Comunmente, frecuentemente. Karaniwang....

Commonwealth, n. [cómonwelz] República. Repúblika, sangbansa.

Commotion, n. [comócion] Conmocion, tumulto, perturbacion de ánimo, sublevacion. Pusok ng kalooban, ligalig, guló, panghihimagsik.

Commune, v. [cómiun] Conversar, platicar, hablar. Makipag-usap, makipagsalitaan.

Communicant, n. [comiúnicant] Comunicante. Ang nakikinabang.

Communicate, v. [comiúniket] Comunicar, participar. Magbigay-alam, magsabi, magpahayag.

Communication, n. [comiunikécien] Comunicacíon, participacion. Pasabi, pabalità, pahayag.

Communicative, adj. [comiúniketiv] Comunicativo. Náipasasabi, náipababalità, náipahahayag.

Communion, n. [comiúnioen] Comunidad; comunion. Kapisanan; pakikinabang, comunyon.

Community, n. [comiúniti] Comunidad. Kapisanan.

Commutation, n. [comiutécioen] Cambio, trueque; mudanza, alteracion. Palít, kapalit; pagbabago.

Commute, v. [comiút] Conmutar, permutar, trocar. Palitan, ipalit, magpalit.

Compact, adj. [cómpact] Compacto, sólido, denso. Siksik, masinsin, tipî.

Compact, n. [cómpact] Pacto, convenio, ajuste. Tipan, kásunduan, káyarian.

Compact, v. [cómpact] Pactar; consolidar, compaginar. Makipagtipan, makipagkáyarî, makipagkasundò; sinsinin, tipîin.

Compactness, n. [compáctnes] Solidez, densidad. Katibayan, kasinsinan.

Companion, n. [compénioen] Compañero, camarada, compinche. Kasama, kalaguyò, kasabay, kaakbay.

Companionable, adj. [compénioenabl] Sociable. Mabuting makisama.

Companionship, n. [compénioenship] Sociedad, compañía. Pagsasamahan.

Company, n. [cómpani] Compañía ó sociedad; cuadrilla de personas que se unen para algun fin particular; compañía de comercio; gremio, cuerpo; cierto número de soldados que militan bajo la disciplina de un capitan. Samahán, kompanyá; kasama, kasabay; katipunan, kapisanan; pulutong, tropa.

Comparable, adj. [cómparabl] Comparable. Máipaparis, máigagaya, máihahalintulad.

Comparative, adj. [compárativ] Comparativo. Mapagpaparisan, mapaghahalintularan.

Compare, v. [compér] Comparar; cotejar, comprobar. Iparis, ihalintulad; tuusín.

Comparison, n. [compárisoen] Comparacion; cotejo, confrontacion. Pagpaparis, pagtutulad; pagtutuus.

Compart, v. [compárt] Compartir, dividir. Hatiin, paghiwalayin.

Compartment, n. [compártment] Compartimiento. Silid, kwarto; bahagi.

Compass, n. [kómpas] Compas. Aguhon, kompas.

Compass, v. [kómpas] Circuir, rodear. Lumigid, ligirin.

Compassion, n. [compácioen] Compasion, piedad. Habag, kahábagan, awà, kaawaan; hinayang, panghihinayang.

Compassionate, adj. [compácienet] Compasivo. Mahabagin, maawaín.

Compassionate, v. [compácienet] Compadecer á alguno. Maawà, mahabag.

Compatriot, n. [compétrioet] Compatriota. Kababayan, kalupain.

Compel, v. [compél] Compeler, obligar, precisar. Pumilit; pilitin.

Compend, n. [cómpend] Compendio, resumen, epítome, sumario. Maikling salaysay.

Compendious, adj. [compéndioes] Compendioso, breve, sucinto. Maiklî.

Compensate, v. [compénset] Compensar. Gantihin, bayaran, upahan.

Compensation, n. [compensécien] Compensacion. Gantí, kagantihan, bayad, kabayaran, upa.

Compete, v. [compít] Competir. Lumaban, makipagpunyagî.

Competence, n. [cómpitens] Competencia, suficiencia. Kabagayan, kakayahan, kasukatán.

Competent, adj. [compítent] Competente. Bagay, akmâ; may-kaya.

Competition, n. [compitícioen] Competencia, rivalidad. Punyagian, pagtatalo, paglalaban.

Competitor, n. [compétitoer] Competidor, rival. Kapunyagî, katálo, kalaban.

Compilation, n. [compilécioen] Compilacion, conjunto de algunas cosas. Pagtitipon, pagsasamasama ng anoman.

Compile, v. [compáil] Compilar. Tipunin, pagsamasamahin.

Compiler, n. [compáiler] Compilar. Tagatipon, katiwalà sa pagsasamasama ng anoman.

Complacence, n. [complésens] Complacencia, condescendencia. Pakikilugod, pakikisayá, pakikitwâ.

Complacency, n. [complésensi] Complacencia, condescendencia. Pakikilugod, pakikisayá, pakikitwâ.

Complacent, adj. [complésent] Complaciente, cortés, afable, urbano. Mapagbigay-lugod.

Complain, v. [complén] Quejarse, lamentarse. Dumaing, magdamdam, maghimutok.

Complaint, n. [complént] Queja, sentimiento, lamento, llanto, quejido. Daing, damdam, himutok.

Complement, n. [cómpliment] Complemento. Kaganapan, kasukatán.

Complete, adj. [complít] Completo, perfecto, cabal. Ganap, sakdal, lubos, lipos, puspós, tapos.

Complete, v. [complít] Completar, acabar. Tapusin, ganapin, lutasin.

Completeness, n. [complítnes] Cumplimento, perfeccion. Kaganapan, katapusan, kayarián, kalubusan.

Completion, n. [complícien] Complemento, acabamiento. Kaganapan, katapusan, kayarián, kalubusan.

Complex, adj. [cómplecs] Complexo. Magusot, maguló, hindî maliwanag.

Complexion, n. [compléccioen] Complexo; complexion. Magusot, maguló; kulay at anyô ng mukhâ; pagmumukhâ.

Compliance, n. [compláians] Complimiento, sumision, condescendencia, complacencia. Pagganap, pagtupad, pagsunod, pagbibigay-loob.

Compliant, adj. [compláiant] Rendido, sumiso; condescendiente, complaciente. Sunodsunuran, masunurin; mapagbigay-loob.

Complicate, adj. [cómpliket] Complicado. Maguló, pasikotsikot.

Complicate, v. [cómpliket] Complicar. Gumuló, guluhin.

Complication, n. [complikécien] Complicacion. Guló, pagkakasikotsikot.

Complice, n. [cómplis] Cómplice. Karamay, kaalám.

Compliment, n. [cómpliment] Complimiento, obsequio, regalo. Alaala, handog, kaloob, regalo.

Compliment, v. [cómpliment] Complimentar, linsonjear; adular. Magbigay-loob, mamuri ng pakunwâ; manuyâ.

Complimental, adj. [complímental] Cumplido, cortés; ceremonioso. Mapagbigay-loob; mapagsalitâ ng malawig at pasikotsikot.

Complimentary, adj. [complímentari] Cumplido, cortés; ceremonioso. Mapagbigay-loob; mapagsalitâ ng malawig at pasikotsikot.

Comply, v. [complái] Cumplir, consentir, conformarse, condescender. Gumanap, tumupad, ganapin, tuparín, pumayag, pahinuhod, umayon.

Component, adj. [compónent] Componente. Isa sa bumubuò, isa sa mga kasapì.

Comport, v. [compórt] Sufrir, tolerar. Tiisín dálitain, batahín.

Compose, v. [compóz] Componer. Umayos, kumumpuní.

Composed, adj. [compózd] Compuesto; comedido. Kumpwesto; tahimik.

Composedly, adv. [compózedli] Tranquilamente, serenamente. Tahimik, buô ang loob.

Composer, n. [compóser] Autor; compositor. Mángangathâ; mang-aayos, mangkukumpuní.

Composition, n. [compozícion] Composicion; compuesto. Kathâ, akdâ, ulat; lahok, halò.

Compost, n. [cómpost] Abono. Pangpatabâ ng lupà ó ng halaman.

Composure, n. [compósiur] Compostura, serenidad, calma. Katahimikan, kalamigan ng loob.

Compound, adj. & n. [compáund] Compuesto; mezcla. Haluan, may-halo, maylahok.

Compound, v. [compáund] Componer, arreglar. Umayos, kumumpuni.

Comprehend, v. [comprijénd] Comprender, entender. Máunawà, maintindihan. máwatasan, matantô, mabatid, márinig.

Comprehensible, adj. [comprijénsibl] Comprensible. Napag-uunawà, natatantô, nababatid, náririnig.

Comprehension, n. [comprijéncien] Comprension, inteligencia. Pag-unawa, pagwatas, pagbatid, pagdinig; kaalaman.

Comprehensive, adj. [comprijénsiv] Comprensivo. Náwawatasan, náiintindihan.

Compress, n. [comprés] Cabezal. Pangtipî, pangpaikpík.

Compress, v. [comprés] Comprimir, estrechar. Tipíin, higpitin, paikpikín.

Compression, n. [comprécien] Compresion. Pagtipî, paghigpít, pagpaikpik.

Comprise, v. [compráiz] Comprender; incluir. Lamnín; ilangkap, isama, isanib.

Compromise, n. [cómpromaiz] Compromiso. Sálitaan, tipán, pangakò, kumpromiso.

Compromise, v. [cómpromaiz] Comprometerse. Makipagtipan, mangakò.

Comptroller, n. [contróler] Director. Tagapamahalà, punò.

Compulsion, n. [compúlcion] Compulsion. Pagpilit.

Compulsive, adj. [compúlsiv] Compulsorio. Nakapipilit.

Compulsory, adj. [compúlsori] Compulsorio. Nakapipilit.

Computation, n. [compiutécien] Compuncion, contriccion, remordimiento. Hiyâ, pagsisisi, pagngingitngit ng loob.

Computation, n. [compiutécien] Computacion, cómputo. Pagtutuus.

Compute, v. [compiút] Computar; calcular, estimar. Tumuus, tuusin; kuruin, halagahan.

Comrade, n. [kómred] Camarada, compañero. Kasama, kalaguyò, kasabay.

Con, v. [con] Conocer, reflexionar, meditar. Umalam, magwarì, gumunitâ, mag-isip-isip, bumulay.

Concave, adj. [cónkev] Cóncavo. Malukom.

Concave, v. [cónkev] Hacer cóncavo alguna cosa. Palukumín.

Concavity, n. [concáviti] Concavidad. Kalukuman.

Concavous, adj. [conkáves] Cóncavo. Malukom.

Conceal, v. [consíl] Esconder, ocultar. Ikublí, magkublí, itagò, magtagò, ikanlong, magkanlong, ilihim.

Concealment, n. [consílment] Ocultacion, encubrimiento. Paglilingid, pagkukublí, pagtatagò, pagkakanlong.

Concede, v. [consíd] Conceder, asentir. Pumayag, umayon, umalinsunod.

Conceit, n. [cónsit] Concepcion; concepto, capricho, imaginacion; amor propio, presuncion, arrogancia. Kasi, bungang-isip, kathâ, isipan; yabag, kahambugan, kapalaluan.

Conceited, adj. [consíted] Conceptuoso, ingenioso; afectado, vano, presumido. Mapaglirip; mayabang, hambog.

Conceivable, adj. [consívabl] Concevible. Mangyayaring kasihan, kayang akalain, mapaguunawà.

Conceive, v. [consív] Concebir, imaginar, pensar. Kasihan, akalain, umakalà, isipin, umisip.

Concentrate, v. [conséntret] Concentrar. Pagitnâ; ipagitnâ, isagitnâ, ipaloob.

Concentration, n. [consentrécien] Concentracion. Pagpapagitnâ, pagpapasok.

Conception, n. [consépcien] Concepcion; conocimiento. Warì. gunitâ, dilìdilì, pagkabatid, pagkatalós.

Concern, n. [consérn] Negocio; interes, importancia; inquietud, pesar. Pagkabuhay, kahalagahan, kabuluhán; sakit, dalamhatì.

Concern, v. [consérn] Concernir, tocar, interesar. Máukol, káukulan, máhinggil, kahinggilan, ipagmasakit.

Concerning, prep. [consérning] Tocante á. Tungkol sa, hinggil sa.

Concert, n. [consért] Concierto, convenio. Tugmaan, kásunduan, káyarian, pagkakaayon, pagkakaisa.

Concert, v. [consért] Concertarse. Magtugmâ, magkásundô, magkáyarî, magkáisa.

Concession, n. [consécion] Concesion, cesion, privilegio. Pagpayag, pagkapayag, kapahintulutan, pahintulot.

Conciliate, v. [consíliet] Conciliar. Magkásundô, pagkásunduin.

Conciliation, n. [consiliécien] Conciliacion. Kásunduan, pagkakasundô.

Conciliator, n. [consílietor] Conciliador. Tagapagkasundô.

Conciliatory, adj. [consílietori] Conciliativo. Nauukol sa kásunduan.

Concise, adj. [consáis] Conciso, breve, sucinto. Maiklî, daglî.

Concisely, adv. [consáisli] Concisamente. May kaiklian.

Conciseness, n. [consáisnes] Concision. Iklî.

Conclude, v. [concliúd] Concluir, terminar, acabar. Tumapos, tapusin, yumarì, yariin, lumutas, lutasín.

Conclusion, n. [concliúcion] Conclusion, terminacion, término, fin. Katapusan, hanggan, dulo, wakás.

Conclusive, adj. [concliúsiv] Final, conclusivo. Pangkatapusan, pangwakas.

Concoct, v. [concoct] Digerir. Tunawin (sa sikmurà).

Concoction, n. [concoccien] Digestion. Pagtunaw (sa sikmurà).

Concord, n. [cóncord] Concordia, union. Kásunduan, káyarian, pagkakaisa.

Concordance, n. [concórdans] Concordancia; conformidad, union. Túusan ng mga salitâ ng Biblia; pagkakaayon, pagkakaisa.

Concordant, adj. [concórdant] Concordante, conforme. Kasang-ayon, kaayon.

Concourse, n. [cóncors] Concurso. Timpalak.

Concrete, adj. & n. [concrít] Concreto. Halóhalong binuû.

Concrete, v. [concrít] Concretar. Papag-isahing masa; papagtugmâtugmain; iuwî sa isang bagay.

Concubinage, n. [conkiúbinedch] Concubinato, amancebamiento. Pangbababae, pang-aagulò, pangangalunyâ.

Concubine, n. [cónkiubain] Concubina. Babae, kaagulò, kálunyâ.

Concupiscence, n. [conkiúpisens] Concupiscencia. Libog, kalibugan, halay, kahalayan.

Concupiscent, adj. [conkiúpisent] Libidinoso, lascivo. Malibog, mahalay.

Concur, v. [conkær] Concurrir. Dumaló.

Concurrence, n. [conkærrens] Concurrencia. Dami ng dumaló.

Concurrent, adj. [conkærrent] Concurrente. Dumadaló.

Concussion, n. [concucion] Concusion. Bulalás, sigalbó.

Condemn, v. [condém] Condenar. Hatulan, parusahan.

Condemnable, adj. [condémnabl] Culpable, censurable, vituperable. Salarin, marapat parusahan.

Condemnation, n. [condemnécion] Condenacion. Pagpaparusa.

Condensate, adj. [condénset] Condensado, comprimido. Pinalapot.

Condensation, n. [condensécion] Condensacion. Pagpapalapot.

Condense, v. [condéns] Condensar, comprimir. Palaputin.

Condescend, v. [condisénd] Condescender, consentir; acomodarse á la voluntad de otro. Pumayag, sumang-ayon, umalinsunod.

Condescendence, n. [condiséndens] Condescendencia. Pagpayag, pagsang-ayon, pag-alinsunod.

Condign, adj. [condáin] Condigno, merecido. Karapatdapat, marapat, ukol.

Condignness, n. [condáinnes] Condignidad, merecimiento. Karapatan.

Condiment, n. [cóndiment] Condimento, guiso, salsa. Panimplá, pangpalasa, rekado.

Condition, n. [condícien] Condicion, cualidad. Lagay, kalagayan, kabagayan.

Conditional, adj. [condícional] Condicional. Ayon sa kundisyon, sangayon sa kásunduan.

Condole, v. [condól] Condolerse, simpatizar con, lamentar con otro; deplorar. Makidamdam, makidalamhatì, makiisang loob sa damdamin; mahabag, maawà.

Condolence, n. [condólens] Compasion, lástima. Habag, awà; pakikidalamhatì.

Condone, v. [condón] Perdonar. Magpatawad, patawarin.

Conduce, v. [condiús] Conducir, concurrir. Maghatid, ihatid, magtaguyod, itaguyod, pumatnugot, patnugutan, pumatnubay, patnubayan.

Conducive, adj. [condiúsiv] Conducente. Máitataguyod.

Conduct, n. [cóndoect] Conducta, manejo, proceder, porte. Asal, ugalì, kilos, anyô.

Conduct, v. [cóndoect] Conducir, guiar. Maghatid, magtaguyod, pumatnugot, pumatnubay.

Conductor, n. [condáctoer] Conductor. Tagapaghatid; konduktor.

Conduit, n. [cónduit] Conducto. Pádaluyan.

Cone, n. [con] Cono. Kono ó anyong mabilog na patulís sa itaas.

Confection, n. [confeccioen] Confitura, confeccion. Mga bagay na minatamis ó ginawang matamis.

Confectionary, n. [conféccioeneri] Confitería. Gáwaan ng matamís.

Confectioner, n. [conféccioenoer] Confitero. Manggagawà ng matamis.

Confederacy, n. [confédoeresi] Confederacion, alianza. Kalipunan, kásunduan.

Confederate, adj. [confedéret] Confederado, aliado. Kasundô, katipán.

Confederate, v. [confedéret] Confederar, unir; confederarse, unirse. Makipagkasundô, makisama; magkásundô, magsama.

Confederation, n. [confedoerécioen] Confederacion, alianza. Kalipunan, kásunduan.

Confer, v. [confér] Conferenciar; conferir; dar. Makipanayam; magkaloob, magbigay.

Conference, n. [cónfoerens] Conferencia. Panayam, sálitaan, úsapan.

Confess, v. [confés] Confesar; declarar, reconocer. Magkumpisal; magpahayag, kumilala.

Confession, n. [confécioen] Confesion; reconocimiento. Pangungumpisal; pagkilala.

Confessional, adj. [confécioenal] Lo que pertenece á la confesion. Nauukol sa pangungumpisal.

Confessionary, n. [confécioeneri] Confesionario. Pángumpisalan.

Confessor, n. [confésoer] Confesor. Parè, nagpapakumpisal, kompesor.

Confidant, adj. [cónfidant] Confidente. Kalihim, katápatan, kátiwalà.

Confide, v. [confáid] Confiar, fiarse. Magkátiwalà, tumiwalà.

Confidence, n. [cónfidens] Confianza; seguridad, integridad; presuncion, arrogancia. Tiwalà, pagpapalagay ng loob; kabuoan ng loob; tapang.

Confident, adj. [cónfident] Confidente. Pinagkakatiwalaan, kátiwalà, katápatang-loob.

Confidential, adj. [confidéncial] Reservado, secreto. Lihim.

Confidently, adv. [cónfidentli] Confidentemente, secretamente. Lihim, palihím.

Confine, n. [cónfain] Confin, límite, término. Hanggá, hangganan.

Confine, v. [confáin] Confinar, lindar; encerrar, aprisionar. Hangganán, patotohanan, kalungin, ibilanggô.

Confinement, n. [confáinment] Prision, estreñimiento. Pagkabilanggô, pagkakulong.

Confirm, v. [confírm] Comfirmar, ratificar. Patotohanan, patunayan.

Confirmation, n. [confoermécion] Confirmacion, prueba, testimonio. Patotoo, patunay; pagpapatotoo, pagpapatunay.

Confirmatory, adj. [confírmetori] Confirmativo. Mapatutunayan, mapatototohanan.

Confiscate, v. [cónfisket] Confiscar. Samsamin ng pámahalaan, embarguhin ng pámahalaan.

Confiscation, n. [confiskécion] Confiscacion. Pagsamsam ng pámahalaan, pag-embargo ng pámahalaan.

Conflagration, n. [conflagrécion] Conflagracion. Sunog; pagkakadamaydamay.

Conflict, n. [conflíct] Conflicto; combate, pelea. Guló, pagkakalaban, pagkakataló; labanán, away.

Conflict, v. [conflíct] Contender; combatir, luchar. Makipaglaban, makipagtalo; lumaban, makipagaway.

Confluence, n. [cónfliuens] Confluencia, concurso. Pagkakatagpô ng dalawa ó ilang ilog; bunton ng tao.

Conform, v. [confórm] Conformar. Sumang-ayon, umayon, umalinsunod.

Conformable, adj. [confórmabl] Conforme, semejante. Kasang-ayon, kahalintulad, kagaya, kapara, kaparis, kamukhâ.

Conformation, n. [conformécion] Conformacion; arreglo. Pagsang-ayon; pagkakasunduan, pinagkáyarian.

Conformity, n. [confórmiti] Conformidad, conveniencia. Pagsang-ayon, pagkakaisa; pagkawangis.

Confound, v. [confáund] Confundir; turbar. Luminlang, mangguló.

Confront, v. [confrónt] Confrontar. Tuusín.

Confrontation, n. [confrontécion] Confrontacion. Pagtutuus.

Confuse, v. [confiúz] Confundir, desconcertar; oscurecer. Luminlang, gumuló; magpalabò.

Confused, adj. [confiúzd] Confuso. Maguló, malabò.

Confusion, n. [confiúcion] Confusion, desorden, caos; perturbacion, vergüenza. Guló, kaguluhan, ligalig, walang ayos, walang tuos; kalituhan, kahihiyan.

Confutation, n. [confiutécion] Confutacion. Dî pagpayag sa pagmamatwid ng katalo.

Confute, v. [confiút] Confutar, impugnar. Magwagí sa pagmamatwid, patahimikin ang katalo.

Congeal, v. [condchíl] Congelar; congelarse, helarse. Mamuô.

Congenial, adj. [condchínial] Congenial; análogo. Kaugalì; kabagay, kagaya, kaparis.

Congeniality, n. [condchiníaliti] Semejanza de genio. Pagkakaisang ugalì.

Congenite, adj. [condchénit] Congénito. Kakambal, kasamang ipinanganak.

Conger, n. [cónguoer] Congrio. Palós.

Congest, v. [condchést] Acumular, amontonar. Magbunton, ibunton, magsalansan, tipunin.

Congestion, n. [condchéschen] Congestion, acumulacion. Pagpapamuô; pagbubunton.

Conglomerate, adj. [conglómeret] Conglomerado. Tipón, ipón.

Conglomerate, v. [conglómeret] Conglomerar. Tipunin, ipunin.

Conglomeration, n. [conglomerécien] Conglomeracion. Pagkakatipon, pagkáipon.

Congratulate, v. [congrátiulet] Congratular, felicitar. Bumatì ng papuri; magbigay ng maligayang araw.

Congratulation, n. [congratiulécion] Congratulacion, felicitacion. Papuri, pagbibigay ng maligayang araw.

Congratulatory, adj. [congrátiuletori] Congratulatorio. Ang nauukol sa papuri ó sa pagbibigay ng maligayang araw.

Congregate, v. [cóngriguet] Congregar, reunir. Pumisan, tumipon.

Congregation, n. [congriguécion] Congregacion. Kapisanan ó kapulungan ng mga taong may isang pananampalataya.

Congregational, adj. [congriguécional] Lo que pertenece á la congregacion. Nauukol sa kapisanan ng mga taong may isang pananampalataya.

Congress, n. [cóngres] Congreso. Kongreso, kapulungan ng mga kinatawan ng isang bansâ.

Congruence, n. [cóngriuens] Congruencia, conformidad. Pagkakasang-ayon, pagkabagay.

Congruency, n. [cóngriuensi] Congruencia, conformidad. Pagkakasang-ayon, pagkabagay.

Congruent, adj. [cóngriuent] Congruente, conforme. Kasang-ayon, kabagay.

Congruity, n. [congriúiti] Congruencia, conformidad. Pagkakasang-ayon, pagkabagay.

Congruous, adj. [cóngriuæs] Congruo, idóneo, apto. Ukol, marapat, maykaya.

Conjectural, adj. [condchéccheral] Conjetural. Dî malayong mangyari, kaypalà; mahihinalà, masasapantahà.

Conjecture, n. [condchéccher] Conjetura; sospecha. Hakà, sapantahà, hinalà; bintang.

Conjecture, v. [condchéccher] Conjeturar; sospechar. Maghakà, magsapantahà maghinalà; magbintang.

Conjoin, v. [condchóin] Juntar, asociar; unirse, ligarse. Isama, ipisan, isapì, ilakip; magsama, magsapì, maglakip, magpisan.

Conjoint, adj. [condchóint] Asociado, confederado. Kasama, kasapì, kalakip, kapisan.

Conjugal, adj. [cóndchiugal] Conjugal, matrimonial. Nauukol sa pag-aasawa, nauukol sa kasal.

Conjugate, v. [cóndchiuguet] Conjugar. Magbaybay ng pangwatas.

Conjugation, n. [condchiuguécion] Conjugacion. Pamamaybay ng pangwatas.

Conjunct, adj. [condchéntc] Conjunto, unido. Kalakip, kapisan, kasama.

Conjunction, n. [condchénccion] Conjuncion, union, liga; conjuncion. Pagkasama, pagkalakip; pagkapisan; pang-ugnay.

Conjunctive, adj. [condchéctiv] Conjunto; conjuntivo. Pagkakasama, pagkakalakip, pagkakapisan; nauukol sa pang-ugnay.

Conjuncture, n. [condchúncchær] Coyuntura. Kasukasuan.

Conjuration, n. [condchurécion] Deprecacion, súplica ardiente; conjuracion. Pamanhik na may panunumpâ; panghihimagsik na pagkaraka'y binalak.

Conjure, v. [condchiúr] Conjurar ó citar en nombre de Dios; conspirar. Manumpâ sa pangalan ni Bathalà manghimagsik.

Connate, adj. [connét] Del mismo parto. Kambal.

Connect, v. [conéct] Juntar, unir, trabar; coordinar, combinar. Iugnay, idugtong, isugpong, iugpong; ibagay.

Connection, n. [conéccion] Conexion, enlaze, trabazon. Kaugnay, karugtong, kasugpong, kaugpon.

Connexion, n. [conéccion] Conexion, enlaze, trabazon. Kaugnay, karungtong, kasugpong, kaugpon.

Connivance, n. [conáivans] Connivencia, disimulo. Pagpapalagpas sa malíng namasid, dî pagpansin.

Connive, v. [conáiv] Guiñar el ojo; disimular. Kumindat; palagpasin ang maling námasid.

Connoisseur, n. [conisér] Perito, conocedor. Tagapuná, tagaalám.

Connubial, adj. [coniúbial] Conyugal, matrimonial. Nauukol sa pag-aasawa, nauukol sa kasal.

Conquer, v. [cónker] Conquistar; vencer. Sumakop; magpasukò.

Conquerable, adj. [cónkerabl] Conquistable, vencible. Masasakop, mapasusukò.

Conqueror, n. [cónkeror] Conquistador, vencedor. Mánanakop, mapagpasukò.

Conquest, n. [cónquest] Conquista. Pananakop, pagpapasukò.

Consanguineous, adj. [consanguínies] Consanguineo. Kadugô, kamag-anak.

Consanguinity, n. [consanguíniti] Consanguinidad. Kadugô, kamag-anak.

Conscience, n. [cónciens] Conciencia. Budhî.

Conscientious, adj. [conciéncias] Concienzudo. May mabuting budhî.

Conscious, adj. [cónscies] Sabedor de sus propios pensamientos y acciones. Nakakaalam ng kanyang pagkatao, nasa pagkatao.

Consciously, adv. [cónsciesli] Á sabiendas. Nasa pagkatao, alám.

Conscript, adj. [cónscript] Conscripto, registrado. Nakatalâ, nakatandâ.

Conscription, n. [conscrípcion] Asiento en algun registro, lista ó matrícula. Pagkátalâ, pagkátandâ.

Consecrate, adj. [cónsicret] Consagrado. Itinalagang bagay.

Consecrate, v. [cónsicret] Consagrar, dedicar. Magtalagá; italagá.

Consecration, n. [consicrécion] Consagracion. Pagtatalagá.

Consecutive, adj. [consékiutiv] Consecutivo. Sunodsunod.

Consent, n. [consént] Consentimiento. Kapahintulutan, pahintulot.

Consent, v. [consént] Consentir, conceder, permitir. Pahintulutan, itulot, magpahintulot, pumayag.

Consequence, n. [cónsecuens] Consecuencia, resulta. Pinangyarihan, kináhinatnan.

Consequent, adj. [cónsecuent] Consiguiente, consecutivo. Nákakasunod.

Consequent, n. [cónsecuent] Consecuencia. Káhinatnán.

Consequential, adj. [consecuéncial] Consecutivo. Nákakasunod.

Consequently, adv. [cónsicuentli] Por consiguiente. Dahil dito.

Conservation, n. [consoervécion] Conservacion. Pagpapanatili, pagpapalagì.

Conservative, adj. [consérvativ] Conservativo. Dî nasisirà, namamalagì, nananatili.

Conservator, n. [conservetor] Conservador; protector. Tagapagpanatili, tagapamalagì; tagakandilì.

Conserve, n. [cónserv] Conserva. Tinggal, imbak.

Conserve, v. [cónserv] Conservar, cuidar. Ingatan, pag-ingatan.

Consider, v. [consíder] Considerar, pensar, meditar, examinar. Akalain, dilidiliin, bulayin, isipin, gunitain, wariin.

Considerable, adj. [consíderabl] Considerable. Mapakukundanganan.

Considerate, adj. [consíderet] Considerado, prudente, atento, discreto. Mapagwarì, mabait, mahinahon, mahinhin.

Consideration, n. [considerécion] Consideracion; reflexion; importancia, valor, mérito. Pakundangan; warì, gunitâ, dilidilì; halaga, kabuluhan, saysay.

Consign, v. [consáin] Consignar ó entregar á otro alguna cosa; ceder. Ipagkaloob, ibigay.

Consignee, n. [consainí] Agente. Kátiwalà sa isang pagkabuhay ó pangangalakal.

Consignment, n. [consáinment] Consignacion. Padalá.

Consist, v. [consíst] Consistir. Ipagka..., ika..., ipagkagayon.

Consistence, n. [consístens] Consistencia, conformidad, estabilidad. Kalagayan, katibayan, kapanatilihán, pagkakaayon.

Consistency, n. [consístensi] Consistencia, conformidad, estabilidad. Kalagayan, katibayan, kapanatilihan, pagkakaayon.

Consistent, adj. [consístent] Consistente, firme, sólido. Matibay, matatag, masinsin.

Consistorial, adj. [consistórial] Consistorial. Nauukol sa kapulungan ng mga pinunò ng isang relihyon.

Consistory, n. [consístori] Consistorio. Hukuman ó kapulungan ng mga pinunò ng isang relihyon.

Consolable, adj. [consólabl] Consolable. Mangyayaring maalíw.

Consolation, n. [consolécien] Consolacion, alivio. Alíw, kaaliwan.

Consolatory, adj. [consóletori] Consolatorio. Nakaaalíw.

Console, v. [consól] Consolar, confortar. Umalíw.

Consoler, n. [consóler] Consolador. Tagaaliw, mang-aaliw.

Consolidate, v. [consólidet] Consolidar, consolidarse. Isama, isapì ilakip; magsama, magsapì, maglakip.

Consolidation, n. [consolidécion] Consolidacion, conjuncion. Pagkakaisa, pagkakasama, pagkakasapì, pagkakalakip.

Consonance, n. [cónsonans] Consonancia, rima, armonia. Pagkakatugmâ, pagkakabagay ng tinig.

Consonant, n. [cónsonant] Consonante. Katinig, katingig, katugmâ.

Consort, n. [cónsort] Consorte; esposo, esposa. Kasama; asawa.

Consort, v. [consórt] Asociarse; casar. Magsama; mag-asawa.

Conspicuous, adj. [conspíkiues] Conspicuo, eminente, ilustre, famoso, distinguido. Magiting, bunyî, litáw, tangì, bantog.

Conspiracy, n. [conspíresi] Conspiracion. Pagbabangon ng isang panghihimagsik.

Conspirator, n. [conspíretor] Conspirador. Ang nagbabangon ng panghihimagsik.

Conspire, v. [conspáir] Conspirar, conjurarse. Magbangon ng panghihimagsik.

Conspirer, n. [conspáirer] Conspirador. Ang nagbabangon ng panghihimagsik.

Constable, n. [cónstabl] Constable. Konstabularyo.

Constancy, n. [cónstansi] Constancia, perseverancia. Tiyaga, katiyagaan.

Constant, adj. [cónstant] Constante, perseverante. Matiyagâ.

Constellation, n. [constelécion] Constelacion. Kapisanan ng mga talà't bituin.

Consternation, n. [consternécien] Consternacion, atolondramiento, terror. Gulo, pagkatulig, takot, gulat.

Constipate, v. [cónstipet] Constiparse. Sipunin.

Constipation, n. [constipécion] Constipacion. Sipon.

Constituency, n. [constituénsi] Junta electoral. Kapisanan ng nagsisiboto.

Constitution, n. [constitiúcion] Constitucion. Pagkatatag.

Constitutional, adj. [constitiúcional] Constitucional. Ayon sa pagkatatag.

Constrain, v. [constrén] Constreñir, restringir, impedir. Pumigil, pigilin, umampat, ampatin.

Constraint, n. [constrént] Constreñimiento. Pagpigil, pag-ampat.

Constrict, v. [constríct] Constreñir, apretar, estrechar, encoger. Pigilin, higpitan, paurungin.

Constriction, n. [constriccion] Constriccion, encogimiento. Paghigpit, pag-urong.

Construct, v. [constráct] Construir, edificar. Gumawâ, gumawâ ng gusalì.

Construction, n. [constráccion] Construccion. Paggawâ, paggawâ ó pagkágawâ ng gusalì.

Construe, v. [cónstriu] Construir; interpretar, explicar. Magtatag; magpaliwanag, magpaaninaw.

Consul, n. [cónsoel] Consul. Konsul.

Consular, adj. [cónsiuloer] Consular. Ukol sa gáwain ng konsul.

Consulate, n. [cónsiulet] Consulado. Káwanihan ng konsul.

Consult, v. [consált] Consultar. Sumanggunì, magtanong.

Consultation, n. [consaltécion] Consulta. Sanggunì.

Consume, v. [consiúm] Consumir, acabar, gastar; consumirse, deshacerse, acabarse. Umubos, gumugol, tumapos; maubos, maparam, matapos.

Consumer, n. [consiúmer] Consumidor, parroquiano. Tagaubos, tagabilí, sukì.

Consummate, v. [cónsiumet] Consumar, terminar. Tapusin, ubusin.

Consummation, n. [consiumécion] Consumacion. Katapusan.

Consumption, n. [consémcion] Consuncion, disipacion; tisis. Pagkaubos, pagkawalâ; sakit na pagkatuyô, ítika.

Consumptive, adj. [consémtiv] Consuntivo; tísico. Nauubos, nawáwalâ; nátutuyô, iniitika, natitisis.

Contact, n. [cóntact] Contacto. Hipò, sagì, salíng.

Contagion, n. [contédchen] Contagio. Hawa, pagkahawa.

Contagious, adj. [contédches] Contagioso. Nakakahawa.

Contain, v. [contén] Contener, caber. Magkaroon, magtaglay, maglamán, maglulan, magkasya.

Contaminate, v. [contáminet] Contaminar, manchar, corromper. Mahawa, masirà; mabulok; madungisan.

Contamination, n. [contaminécion] Contaminacion. Pagkahawa.

Contemn, v. [contém] Despreciar, menospreciar. Hamakin, murahin.

Contemplate, v. [contémplet] Contemplar, meditar. Magdilìdilì, magbulay, magwarì, gumunitâ, magnilay.

Contemplation, n. [contemplécion] Contemplacion; estudio, consideracion. Pagmamalas, pagwawarì, pagninilay, gunitâ.

Contemplative, adj. [contémpletiv] Contemplativo. Mapagmalas, mapagwarì, mapaggunitâ, mapagnilay.

Contemporaneous, adj. [contemporénies] Contemporáneo, coetáneo. Kapanahon, kasabay.

Contemporary, adj. [contémporeri] Contemporáneo, coetáneo. Kapanahon, kasabay.

Contempt, n. [contémpt] Desprecio, menosprecio. Paghamak, pag-alipustâ, pagmura, pintas, lait.

Contemptible, adj. [contémtibl] Despreciable, desestimado, vil. Hamak, ilipustâ, kalait-lait.

Contemptuous, adj. [contémchiues] Desdeñoso, insolente, despreciador. Mapaghamak, mapagalipustâ, mapaglait, palapintas, bastós, magaspang.

Contend, v. [conténd] Contender, disputar, altercar. Lumaban, makipagaway, makipagtalo.

Contendent, n. [conténdent] Contendiente, antagonista. Kalaban, kaaway, katalo.

Content, adj. [cóntent] Contento. Masayá, galak, twâ, nasisiyahangloob, galak, lugod.

Content, n. [contént] Contentamiento, satisfaccion. Kasiyahan ng loob, sayá, galak, twâ, kaluguran, lugod.

Content, v. [contént] Contentar, satisfacer. Masiyahán, malugod, matwâ, magalák, masayahán.

Contention, n. [conténcion] Contencion, altercacion, debate, competencia. Pagtatalo, pagpupunyagian, pagpapaínaman.

Contentious, adj. [conténcies] Contencioso, litigioso. Palataló, mapagbasag-ulo, palaaway, mapag-usap.

Contentment, n. [conténtment] Contentamiento, satisfaccion. Kasiyahan ng loob, lugod, kasayahan.

Contest, n. [contést] Contienda, disputa, debate, altercacion. Pagtatalo, pungyagian, koponán, labanan.

Contest, v. [contést] Contender, disputar, competir. Lumaban, makipagtalo, makipagpungyagî.

Contestant, adj. [contéstant] Contendiente. Nakikipagtalo, nakikipagpungyagî, kalaban.

Contestation, n. [contestecion] Contestacion. Sagot, kasagutan.

Context, n. [cóntecst] Contexto, contenido. Ang nilalamán.

Contiguity, n. [contiguiúti] Contigüedad. Lapit, kalapitan.

Contiguous, adj. [contíguies] Contigüo. Kalapít, katabí.

Continence, n. [cóntinens] Continencia, templanza. Pagpipigil, hinahon.

Continency, n. [cóntinensi] Continencia, templanza. Pagpipigil, hinahon.

Continent, adj. [cóntinent] Continente. Mapagpigil, mahinahon.

Continent, n. [cóntinent] Continente. Kontinente, ó malawak na lupà.

Continental, adj. [continéntal] Continental. Nauukol sa kontinente.

Contingence, n. [contíndchens] Contingencia. Pagkakátaon, hindî akalain.

Contingency, n. [contíndchensi] Contingencia. Pagkákataon, hindî akalain.

Contingent, adj. [contíndchent] Contingente, casual. Nagkátaon, hindî sinasadyâ.

Continual, adj. [contíniual] Continuo. Patuloy.

Continuance, n. [contíniuans] Continuacion, permanencia, duracion. Tuloy, tagál, láon.

Continuation, n. [continiuécion] Continuacion, duracion. Pagtutuloy, pagtatagal.

Continue, v. [contíniu] Continuar. Magpatuloy, ipagpatuloy.

Continuous, adj. [contíniues] Continuo. Patuloy, sunód-sunod.

Contort, v. [contórt] Torcer. Baluktutin, pilipitin.

Contortion, n. [contórcion] Contorsion. Pagbabaluktot, pagpipilipit.

Contour, n. [contúr] Contorno. Buong palibot, buong paligid.

Contraband, adj. [cóntraband] Prohibido, ilegal. Bawal, labag sa kautusan.

Contraband, n. [cóntraband] Contrabando. Laban sa utos ng pámáhalaan.

Contrabandist, n. [cóntrabandist] Contrabandista. Ang nangangalakal ng mga bagay na ipinagbabawal ng pámahalaan.

Contract, n. [contráct] Contrato. Káyarian, kásunduan, sálitaan.

Contract, v. [contráct] Contratar. Makipagkáyarî, makipagkásundô.

Contraction, n. [contráccion] Contraccion, abreviatura. Pag-iisá ng dalawang sálitâ.

Contractor, n. [contráctor] Contratante, contratista. Ang tumatanggap ng kontrato; ang pumapakyaw ng anomang gáwain.

Contradict, v. [contradíct] Contradecir, oponerse. Kataluhin; sumalangsang, sumumáng.

Contradiction, n. [contradíccion] Contradiccion, contrariedad. Kataló, kalaban, sumáng.

Contradictory, adj. [contradíctori] Contradictorio. Kataló, kalaban.

Contrariwise, adv. [cóntreriuais] Al contrario. Pasalungat, pabaligtad.

Contrary, n. [cóntreri] Contrario, opuesto. Salungat, laban, salangsang, labag.

Contrast, n. [cóntrast] Contraste, oposicion. Pagkakaiba, pagkasalangsang.

Contrast, v. [cóntrast] Contrastar, oponer. Sumalangsang.

Contravene, v. [contravín] Contravenir, oponerse, obrar en contra. Lumabag, sumalangsang, sumway.

Contravention, n. [contravéncion] Contravencion. Paglabag, pagsalangsang, pagsway.

Contribute, v. [contríbiut] Contribuir, ayudar, cooperar. Umabuloy, umambag; tumulong.

Contribution, n. [contribiúcion] Contribucion; cooperacion. Abuloy, ambag.

Contributor, n. [contríbiutor] Contribuyente. Umaabuloy, umaambag.

Contrite, adj. [cóntrait] Contrito, arrepentido, penitente. Nagsisisi.

Contrition, n. [contrícion] Contricion. Pagsisisi.

Contrivance, n. [contráivans] Idea, designio, concepto; invencion, artificio. Isipan, paraan, hakà; kathâ.

Contrive, v. [contráiv] Idear, imaginar; inventar. Pumaraan, umisip, humakà, humathâ.

Control, n. [contról] Sujecion, freno. Panugpô, pangpigil.

Control, v. [contról] Reprimir, restringir. Sumugpô, sugpuin; pigilin.

Controversial, adj. [contróvercial] Lo que pertenece á las controversias. Nauukol sa pagtatalo.

Controversy, n. [contróversi] Controversia, disputa. Pagtatalo.

Controvert, v. [contróvert] Controvertir, disputar. Makipagtalo.

Contumacious, adj. [contiuméciæs] Contumaz, terco. Matigas ang ulo, mapurol ang ulo.

Contumacy, n. [cóntiumesi] Contumacia, terquedad. Katigasan ng ulo, kapurulan ng ulo.

Contumelious, adj. [contiumílious] Contumelioso, sarcástico, injurioso, difamatorio. Mapaghamak, mapaglait, mapanirang puri.

Contumely, n. [cóntiumeli] Contumelia, ultraje, injuria, menosprecio. Pahamak, lait, paninirang puri.

Contuse, v. [contiúz] Contundir, magullar, golpear. Bumugbog, lumamog.

Contusion, n. [contiúcion] Contusion. Bugbog.

Conundrum, n. [conémdroem] Acertijo, adivinanza. Bugtong.

Convalescence, n. [convalésens] Convalecencia. Pagpapalakás pagkatapos na magkasakít.

Convalescent, adj. [convalésent] Convaleciente. Nagpapalakas [na galing sa sakít].

Convalescent, n. [convalésent] Convaleciente. Taong bagong kagagalíng sa sakít.

Convene, v. [convín] Convocar, congregar. Magpisan, magtipon.

Convenience, n. [convíniens] Conveniencia, comodidad, conformidad. Kaukulan, ginghawa, kabagayan.

Convenient, adj. [convínient] Conveniente, cómodo, propio. Ukol, bagay, akmâ, marapat.

Convent, n. [cónvent] Convento. Bahay-parì, kombento.

Convention, n. [convéncien] Convencion, asamblea, congreso. Katipunan, kapulungan, típanan.

Conventional, adj. [convéncioenal] Convencional. Pasubalì sa pangyayarihan, kung, pagka....

Conventual, adj. [convénchiual] Conventual. Nauukol sa bahay-parè nauukol sa kombento.

Converge, v. [convérdch] Converger, dirigirse á un mismo punto. Magtagpô sa isang dulo ang dalawang guhit.

Convergence, n. [convérdchent] Convergencia. Pagtatagpô sa isang dulo ng dalawang guhit.

Conversant, adj. [cónvoersant] Versado en, experimentado, familiar. Nakatatalós, nakababatid, sanáy, bihasá, maalam.

Conversation, n. [convoersécioen] Conversacion. Sálitaan, úsapan.

Converse, v. [cónvoers] Conversar, platicar. Makipag-usap, makipagsalitaan.

Converse, n. [cónvoers] Conversacion, plática. Sálitaan, úsapan.

Conversion, n. [convercien] Conversión. Pagkaakít, pagbabagong-loob.

Convert, v. [convért] Convertir; convertirse. Maakit, magbagong-loob.

Convert, n. [convért] Converso. Naakít, nagbagong-loob.

Convertible, adj. [convértibl] Convertible, trasmutable. Mangyayaring akitín, nababago.

Convex, adj. [cónvecs] Convexo. Kukób, malukom, lukob, umbok ang gitnâ.

Convex, n. [cónvecs] Cuerpo circular. Kukób, lukob, lukom.

Convey, v. [convé] Trasportar, trasmitir. Maglipat, maghatid.

Conveyance, n. [convéant] Conduccion, trasporte. Paghahatid, paglilipat.

Convict, adj. [convíct] Convencido. Hikayát, akít.

Convict, n. [cónvict] Convicto. Ang kumikilala ng sarilíng sala, ang napakikilalang salarín.

Convict, v. [convíct] Convencer. Humikayat, umakít.

Conviction, n. [convíccion] Conviccion. Sariling paniniwalà.

Convince, v. [convíns] Convencer. Humikayat, umakít.

Convivial, adj. [convívial] Sociable, hospitalario. Mabuting makisama, mapagpatuloy.

Conviviality, n. [convivíaliti] Sociabilidad. Pakikisama.

Convocate, v. [cónvoket] Convocar, citar. Tumawag ng pulong.

Convocation, n. [convokécion] Convocacion. Pagpupulong.

Convoke, v. [convóc] Convocar, citar. Tumawag ng pulong.

Convolve, v. [convólv] Arrollar, revolver. Umikid; ikirin.

Convoy, n. [cónvoi] Convoy. Kumboy.

Convoy, v. [convói] Convoyar. Maghatid; ihatid.

Convulse, v. [convéls] Convelerse; irritarse. Pulikatin; mamanhid.

Convulsion, n. [convélcion] Convulsion; espasmo. Pulikat; pamanhid.

Convulsive, adj. [convélsiv] Convulsivo. Náuukol sa pulikat.

Cony, n. [cóni] Conejo. Koneho.

Coo, v. [cu] Arrullar, enamorar. Sumiyap; sumuyò, makiusap ng pag-ibig.

Cook, n. [cuc] Cocinero. Manglulutò, tagapangusinà, tagapaglutò, kosinero.

Cook, v. [cuc] Cocinar. Maglutò, mangusinà.

Cookery, n. [cúkeri] Arte de cocinar. Karunungan sa paglulutò.

Cool, adj. [cul] Frio, fresco. Malamig.

Cool, v. [cul] Enfriar, refrescar, entibiar, atemperar. Magpalamig; palamigin.

Cooler, n. [cúler] Enfriadera. Sisidlang pálamigan.

Coolness, n. [cúlnes] Frialdad, tibieza. Lamig, kalamigan.

Coom, n. [cum] Hollin de horno; el unto negro que despiden los ejes de las ruedas de los carros y coches. Kulilì ng hurnó; ang nanglalapot na maitim na lumalabas sa mga ehe ng mga gulong ng karro at karwahe.

Coop, n. [cup] Caponera, gallinero; redil para ganado lanar. Kulungan, tangkal.

Coop, v. [cup] Enjaular, encarcelar. Isilid sa kulungan.

Cooper, n. [cúper] Tonelero. Tagagawâ ng bariles.

Cooper, v. [cúper] Hacer ó fabricar barriles. Gumawâ ng bariles.

Cooperate, v. [coóperet] Cooperar. Tumulong; tulungan.

Cooperation, n. [cooperecion] Cooperacion. Tulong.

Cooperator, n. [coóperetor] Cooperador. Ang tumutulong.

Coordinate, adj. [coórdinet] Coordinado. Kaayos.

Coordination, n. [coordinécien] Coordinación. Pagsasaayos.

Copartner, n. [copártner] Compañero; socio. Kasama; kasamá.

Cope, n. [cop] Capa pluvial. Sutana, damit na mahabà.

Cope, v: [cop] Cubrir, competir, contender, disputar. Magtakip; makipaglaban, makipagtalo.

Copier, n. [cópier] Copiante, copista. Tagasalin, mánanalin.

Coping, n. [cóping] Cumbre de edificio. Taluktok ng gusalì.

Copious, adj. [cópioes] Copioso, abundante. Marami, saganà.

Copiously, adv. [cópioesli] Copiosamente, en abundancia. Na pagkarami, na pagkasaganà.

Copiousness, n. [cópioesnes] Abundancia, copia. Dami, karamihan, saganà, kasaganaan.

Copper, n. [cópper] Cobre. Tansong pulá.

Coppersmith, n. [cópersmiz] Calderero. Manggagawà sa tansong pulá.

Copper-work, n. [cóper-werk] Fábrica de cobre. Gáwaan ng tansong pulá.

Copulate, v. [cópiulet] Unir, juntar. Iugnay, isugpong.

Copulative, adj. [cópiuletiv] Copulativo, conjuntivo. Pang-ugnay, panugpong.

Copy, n. [cópi] Copia, ejemplar de algun libro. Salin.

Copy, v. [cópi] Copiar, trasladar algun escrito. Magsalin, humwad, pumaris; isalin.

Copy-book, n. [cópibuk] Cuaderno; copiador de cartas. Kwaderno; salinán ng sulat.

Copyright, n. [cópirait] La propiedad de una obra literaria. Pagka may arì ng isang kathâ ó akdâ.

Coquet, v. [cokét] Cocar, cortejar. Gumirì, magpaibig, lumandî.

Coquetry, n. [cokétri] Coquetería. Kalandian, kagaslawan.

Coquette, n. [cokét] Coqueta. Landî, magaslaw.

Coquettish, n. [cokétish] Coqueta. Landî, magaslaw.

Coral, n. [córal] Coral. Koral, bulaklak na bató.

Cord, n. [cord] Cuerda, cordel. Lubid, panalì.

Cord, v. [cord] Encordelar. Talian ng lubid.

Cordage, n. [córdedch] Cordaje. Mga lubid at pisì.

Cordial, adj. [córdial] Cordial, sincero. Tapat, tapat na loob.

Cordiality, n. [cordiáliti] Cordialidad, sinceridad. Katapatang loob, pagkatapat na loob.

Core, n. [cor] Cuesco, fondo ó centro de alguna cosa. Ubod.

Cork, n. [cork] Corcho, tapon. Tapon, pasak.

Cork, v. [cork] Tapar botellas con corchos. Tapunán, pasakan ng tapon.

Corkscrew, n. [córcscriu] Tirabuzon. Tirabusón, pangbunot ng tapon.

Corn, n. [corn] Grano, mais, fruto y semilla de las mieses. Mais, butil na gugulayin.

Corn, v. [corn] Salar. Asnán.

Corn-cob, n. [corncób] Mazorca. Busal ng mais.

Corner, n. [córner] Ángulo, esquina, rincon. Sulok, kantó, pánulukan.

Cornered, adj. [córnerd] Angulado, esquinado. Nakasulok.

Cornet, n. [córnet] Corneta. Korneta, patunog na tansô, tambuling tansô.

Cornice, n. [córnis] Cornisa. Gilid ng pinid, gilid.

Corona, n. [coróna] Corona. Korona, putong.

Coronation, n. [coronécien] Coronacion. Pagpuputong ng korona.

Coroner, n. [córoner] Coronel ó oficial que hace la inspeccion jurídica de los cadáveres. Tagalitis ng hukuman sa bangkay.

Coronet, n. [córonet] La corona particular que corresponde á los títulos segun su clase. Ang namumukod na korona na naghahayag ng urì ng kataasan.

Corporal, adj. [córporal] Corporal, corpóreo. Nahihinggil sa katawan.

Corporal, n. [córporal] Cabo. Kabo ng kawal.

Corporate, adj. [córporet] Formado en cuerpo ó en comunidad. Kasama, kalakip.

Corporation, n. [corporécion] Corporacion. Samahán.

Corporeal, adj. [corpórial] Corpóreo. May katawan.

Corps, n. [corps] Cuerpo de ejército, regimiento. Hukbó.

Corpse, n. [corps] Cadaver. Bangkay.

Corpulence, n. [córpiulens] Corpulencia. Kayabungan, yabong.

Corpulency, n. [córpiulensi] Corpulencia. Kayabungan, yabong.

Corpulent, adj. [córpiulent] Corpulento. Mayabong.

Corpus-Christi day, n. Dia de Corpus. Kaarawan ng Korpus.

Correct, adj. [corréct] Correcto. Tuós, tamà, matwid.

Correct, v. [corréct] Corregir; reprender; castigar. Isaayos; sawayin; parusahan.

Correction, n. [corrécien] Correccion, castigo. Paghuhusay, pag-aayos; parusa.

Correctness, n. [corréctnes] Exactitud. Katuusan.

Correlative, adj. [corréletiv] Correlativo. Kaakmâ, kaadhikâ.

Correspond, v. [correspónd] Corresponder. Gumanting-loob; umayon.

Correspondence, n. [correspóndens] Correspondencia. Pakikipagsulatan.

Correspondent, adj. [correspóndent] Correspondiente, conveniente. Ukol, marapat, ayon.

Correspondent, n. [correspóndent] Correspondiente. Tagasulat, katiwalà sa pakikipagsulatan; kasulatán.

Corridor, n. [córridor] Corredor. Salas.

Corrigible, adj. [córridchibl] Corregible. Máisasaayos, mapabubuti.

Corroborate, v. [corróboret] Corroborar. Magpatibay, umayon.

Corroboration, n. [corroborécion] Corroboracion. Pagpapatibay, pagsang-ayon.

Corrode, v. [corród] Corroer. Sumirà; kalawangin.

Corrosion, n [corrócioen] Corrosion. Kasiràan; kalawang.

Corrosive, adj. [corrósiv] Corrosivo. Siraín, kálawangin.

Corrugate, adj. [córriuguet] Encogido, arrugado. Kulubot.

Corrugate, v. [córriuguet] Arrugar. Kumulubot.

Corrupt, adj. [corrápt] Corrumpido, depravado. Sirâ, hamak, masamâ, bulok.

Corrupt, v. [corrápt] Corromper, infectar, pudrir. Masirà, mabulók, mápahamak.

Corruptible, adj. [corráptibl] Corruptible. Siraín, bubúlukin.

Corruption, n. [corrápcioen] Corrupcion, vicio, pudredumbre. Pagkasirà, pagkabulok, pagkapahamak.

Corruptive, adj. [corráptiv] Corruptivo. Nakasisirà, nakabubulok, nakapagpapahamak.

Corsair, n. [corsar] Corsario, pirata. Tulisang dagat.

Corselet, n. [córslet] Coselete. Kasakbatan ng kawal na pananggalan ng katawan.

Corset, n. [córset] Corsé, corpiño. Kursé.

Coruscate, v. [corásket] Relucir, resplandecer. Kuminang, kumintab.

Coruscation, n. [coráskecion] Resplandor. Kinang, kintab.

Cosmetic, adj. & n. [cozmétic] Cosmético. Anomang kathâ na pangpakinis ng balat.

Cosmopolitan, n. [cozmopólitan] Cosmopolita. Tao na ang kinikilalang bayan niya'y ang sangdaigdig.

Cost, n. [cost] Coste, precio. Halagá.

Cost, v. [cost] Costar. Magkahalagá.

Costal, adj. [cóstal] Lo perteneciente á las costillas. Nauukol sa tadyang.

Costly, adj. [cóstli] Costoso, suntuoso, caro. Magugol, mahalaga, mahal.

Costume, n. [cóstium] Traje, la usanza y estilo de diferentes paises. Pananamit.

Cot, n. [cot] Cabaña, choza. Dampâ, bahay na munti kubo.

Cotemporary, adj. [cotémporeri] Contemporaneo. Kapanahon, kasabay.

Coterie, n. [coterí] Corrillo, coro, tertulia. Umpukan, satsatan.

Cotillion, n. [cotílien] Rigodon. Rigudon.

Cottage, n. [cótedch] Cabaña, choza. Dampâ, kubo, bahay na muntî.

Cotter, n. [cóter] Rústico, aldeano. Taong bukid, taong mababang urì.

Cotton, n. [cótn] Algodon; cotonía. Sinulid; bulak.

Cotton-mill, n. [cótn-mil] Hilandería de algodon. Sínuliran.

Cotton-tree, n. [cótn-tri] Algodonero. Punò ng bulak.

Couch, n. [cáutch] Lecho, canapé. Sandalan, hiligán.

Cough, n. [cof] Tos. Ubó.

Cough, v. [cof] Toser. Umubó.

Coulter, n. [cólter] Raja de arado. Sudsod.

Councellor, n. [cáuncelor] Concejal, individuo del concejo. Konsehal, kasanggunì.

Counsel, n. [cáunsel] Consejo, deliberacion. Payo, hatol, pasiya.

Counsel, v. [cáunsel] Aconsejar. Pumayo, humatol.

Counsellor, n. [cáunselor] Consejero, confidente. Tagapayo, kasanggunì.

Council, n. [cáuncil] Concilio ó consejo. Kapulungan.

Count, n. [cáunt] Cuenta. Bilang.

Count, v. [cáunt] Contar, numerar. Bumilang.

Countenance, n. [cáuntinans] Semblante, aspecto. Pagmumukhâ, anyô.

Countenance, v. [cáuntinans] Proteger, favorecer. Kalingain, lingapin.

Counter, adv. [cáunter] Contra, al contrario. Laban, bagkus, subalì.

Counter, n. [cáunter] Contador. Pangbilang.

Counteract, v. [caunteráct] Contrariar, impedir. Hadlangan, pinsalâin.

Counteraction, n. [cáunteraccion] Oposicion. Hadlang, tutol.

Counterbalance, n. [cáunterbalans] Contrapeso, equilibrio. Pánimbangan.

Counterfeit, adj. [cáunterfit] Falsificado, engañoso. Dayà, hwad.

Counterfeit, n. [cáunterfit] Falseador, impostor. Magdarayà, manghuhwad.

Counterfeit, v. [cáunterfit] Falsear, imitar. Magdayà manghwad.

Counterfeiter, n. [cáunterfiter] Falsario. Magdarayà, manghuhwad.

Counter-mand, v. [cáunter-mand] Contramandar. Magbago ng utos.

Counterpane, n. [cáunterpen] Colcha de cama, sobrecama. Panapin sa hígaan.

Counterpart, n. [cáunterpart] Parte correspondiente; duplicado, copia. Kaukulang bahagi; salin.

Counterpoise, n. [caunterpó-iz] Contrapeso, equilibrio. Pánimbangan.

Counterpoise, v. [caunterpóiz] Contrapesar, contrabalancear. Manimbang.

Countersign, n. [cáuntersain] Contraseña. Tandâ na pinakahudyat.

Countersign, v. [cáuntersain] Refrendar. Lagdaan ng patibay ang isang batibayan ng sangayon sa kautusan.

Countess, n. [cáuntes] Condesa. Kondesa.

Counting-house, n. [cáunting-jáus] Despacho. Bahay-túusan, banko.

Countless, adj. [cáuntles] Innumerable. Dî mabilang.

Countrified, adj. [káuntrifaid] Rústico, campesino. Ukol sa bukid ó parang.

Country, adj. [cáuntri] Rústico; campesino, agreste. Ukol sa bukíd ó parang.

Country, n. [cáuntri] Pais, region; aldea, campo; patria. Lupain, lupà; parang, bukid; inang-bayan.

Country-man, n. [cáuntriman] Paisano, compatriota; aldeano. Kalupain, kababayan; taga bukid, taga nayon.

County, n. [cáunti] Condado. Lalawigan.

Couple, n. [kopl] Par, lazo. Dalawa, paris, pareha.

Couple, v. [kopl] Unir, juntar; casar. Pagsamahin, pagpisanin; pag-asawahin.

Couplet, n. [kóplet] Copla. Isang urì ng tulâ.

Coupling, n. [kópling] Cópula. Panalì.

Courage, n. [kéredch] Corage, valor, bravura. Tapang, lakas ng loob, kabuoan ng loob.

Courageous, adj. [kerédches] Corajudo, animoso, valeroso. Matapang, malakas ang loob, buô ang loob.

Courier, n. [cúrier] Correo, mensagero. Tagapagdalá ng sulat, at pahatid kawad, utusán.

Course, n. [cors] Curso, carrera. Takbó.

Course, v. [cors] Cazar, perseguir; corretear. Manghuli ng hayop, humabol; tumakbo.

Courser, n. [coúrser] Corcel; corredor ó cazador de liebres. Kabayong matulin; manghuhuli ng liebre.

Court, n. [cort] Corte, tribunal de justicia. Húkuman.

Court, v. [cort] Cortejar, enamorar, adular. Lumigaw, mangligaw, sumuyò.

Courteous, adj. [kérties] Cortés, atento, civil, afable, urbano. Magalang, mapagpitagan, mapagbigay-loob.

Courtesy, n. [koúrtisi] Cortesía. Galang, pitagan, pagbibigay-loob.

Courtesy, v. [koúrtisi] Hacer una cortesía, hablar ó tratar con cortesía. Magbigay-galang, magbigay-pitagan, magbigayloob.

Court-house, n. [court-jáus] Foro, tribunal. Bahay-hukuman.

Court-martial, n. [court-márcial] Corte marcial, consejo militar. Hukumang militar; hukumang sundalo.

Court-plaster, n. [córt-plaster] Tafetan ingles. Patkó.

Courtship, n. [córtship] Cortejo, galantería. Panunuyò, pangliligaw.

Cousin, n. [káuzn] Primo ó prima. Pinsan.

Cove, n. [cov] Ensenada, caleta. Likô [sa dagat].

Covenant, n. [kóvenant] Pacto, contrato, estipulacion, tratado. Tipan, káyarian, kásunduan, sálitaan.

Covenant, v. [kóvenant] Pactar, estipular. Magtipan, magkáyarî, magkásundo.

Cover, n. [kóver] Cubierta, tapadera; abrigo, techado. Takip, tungtong, bubong karang, balot.

Cover, v. [kóver] Cubrir, tapar. Takpan, tungtungan, atipan.

Covering, n. [kóvering] Ropa ó vestido. Damit, suot, balabal.

Covert, n. [kóvert] Cubierto, refugio, asilo. Lingid, ampunan, kanlungan, dakong tagô.

Coverture, n. [kóverchiur] Abrigo, refugio. Kanlungan, tákbuhan.

Covet, v. [kóvet] Codiciar, apetecer, ambicionar. Mag-imbot, maghangad, manakím.

Covetous, adj. [kóvetoes] Codicioso, ambicioso. Sakím, mapag-imbot.

Covetousness, n. [kóvetoesnes] Codicia, avaricia; ambicion, mezquindad. Kasakiman, imbot, hangad na malabis.

Covey, n. [kóvi] Nidada, pollada. Inakáy.

Cow, n. [cau] Vaca. Baka.

Cow, v. [cau] Acobardar, amedrentar, intimidar. Tumakot, manakot.

Coward, n. [cóuard] Cobarde, pusilánime. Dwag, matatakutín, mahinà ang loob.

Cowardice, n. [cóuardis] Cobardía, timidez, pusilanimidad. Kadwagan, katakutan, kahinaan ng loob.

Cowardly, adj. [cóuardli] Cobarde, pusilánime, tímido. Dwag, matatakutín, mahinà ang loob.

Cower, v. [cáuer] Agacharse. Yumukod.

Cow-herd, n. [cáujerd] Vaquero. Tagapag-alagà ng baka.

Cowl, n. [cául] Capuz. Tukarol ng parè.

Coy, adj. [coi] Recatado, reservado, modesto. Walang kibó, mahihiyain.

Cozen, v. [kózn] Engañar, defraudar. Magdayà, mangdayà.

Cozenage, n. [kóznedch] Fraude, engaño. Dayà, hibò.

Crab, n. [crab] Cangrejo. Alimango, alimasag, talangkâ.

Crabbed, adj. [crábed] Impertinente, ceñudo, severo. Masungit, mabalasik, matigas ang loob.

Crack, n. [crac] Crujido, estallido, estampido; hendedura, quebraje, rotura. Putok, lagutok; lahang lamat, basag.

Crack, v. [crac] Hender, rajar, romper; reventar. Pumutok, magkalamat, mabasag.

Cracker, n. [cráker] Galleta. Galyetas.

Crackle, v. [crácl] Crujir. Humiging, lumagitik, lumagutok, umalatiit.

Cradle, n. [credl] Cuna. Duyan.

Cradle, v. [credl] Meter en cuna; meser la cuna. Ilagay sa duyan; ipagduyan.

Craft, n. [craft] Arte, artificio, astucia. Kathâ, laláng, katusuhan, kaswitikan.

Crafty, adj. [cráfti] Astuto, artificioso. Tuso, switik.

Crag, n. [crag] Despeñadero, risco. Batong mataas at matarík.

Cragged, adj. [crágued] Escabroso, áspero. Lumbaklumbak, hindî patag.

Craggy, adj. [crági] Escabroso, áspero. Lumbaklumbak, hindî patag.

Cram, v. [cram] Llenar, atracarse de comida. Magpakabundat.

Cramp, n. [cramp] Calambre. Pulikat; pamamanhid.

Cramp, v. [cramp] Dar ó causar calambre. Pulikatin; mamanhid.

Crane, n. [cren] Grulla. Tagak.

Cranium, n. [crénioem] Cráneo. Bao ng ulo, bungô.

Crank, n. [cranc] Manecilla. Puluhan.

Crannied, adj. [cránid] Hendido. Lahang, putók.

Cranny, n. [créni] Grieta, hendedura. Lahang, putok, bitak.

Crape, n. [crep] Crespón. Kayong manipis at maitim.

Crash, n. [crash] Estallido. Putok, lagitik.

Crash, v. [crash] Estallar, rechinar. Pumutok, lumagitik.

Crate, n. [cret] Cesto grande. Kaíng, lwelang.

Crater, n. [créter] Crater. Bungangà ng bulkán.

Cravat, n. [cravát] Corbata. Korbata.

Crave, v. [crév] Rogar, suplicar, implorar. Mamanhik, dumaing, sumamò.

Craven, n. [crévn] Gallo vencido. Tyopè, talunan.

Craving, adj. [créving] Pedigüeño. Palahingì, mapaghingì.

Craving, n. [créving] Deseo ardiente. Pita.

Craw, n. [cro] Buche, bolsa ó seno de las aves. Balunbalunan.

Crawfish, n. [crófish] Cangrejo. Alimasag, alimango.

Crawl, v. [crol] Arrastrar, hormiguear. Umusad, gumapang.

Crayfish, n. [créfish] Cangrejo de rio. Talangkâ.

Crayon, n. [créoen] Lapiz. Krayon.

Craze, v. [crez] Quebrantar, romper. Mabasag, masirà.

Craziness, n. [crézines] Debilidad, locura. Kahinaan, kaululan.

Crazy, adj. [crézi] Lelo, loco. Ulol, loko, baliw, sirâ ang ulo, sirâ ang isip.

Creak, v. [cric] Crujir. Lumagitik, umalatiit.

Cream, n. [crim] Crema. Kakang-gatâ.

Creamy, adj. [crími] Lleno de crema. Makakang-gatâ.

Crease, n. [cris] Pliegue, plegadura. Kulubot.

Crease, v. [cris] Plegar. Pangulubutin.

Create, v. [criét] Crear. Lumalang, lumikhâ.

Creation, n. [criécion] Creacion. Laláng, likhâ.

Creator, n. [criétor] Criador. May-lalang, may-likhâ, may-kapal.

Creature, n. [críchur] Criatura. Sanggol; nilaláng, nilikhâ, kinapal.

Credence, n. [crídens] Creencia, crédito. Paniwalà, tiwalà.

Credential, adj. [cridéncial] Credencial. Mapagkakatiwalaan.

Credible, adj. [crédibl] Creible, verosimil. Mapaniniwalaan.

Credit, n. [crédit] Crédito, reputacion. Pautang; tiwalà.

Credit, v. [crédit] Acreditar, confiar, dar fé. Magpautan, magkatiwalà, maniwalà.

Creditor, n. [créditor] Acreedor. Ang nagpapautang, ang pinagkakautangan.

Credulity, n. [cridiúliti] Credulidad. Paniniwalà.

Credulous, adj. [crédiules] Crédulo. Mapaniwalâin.

Creed, n. [crid] Credo. Paniniwalà, panamampalataya.

Creek, n. [crik] Arroyo. Batis, munting ilog.

Creep, v. [crip] Arrastrar, serpear. Umusad.

Creephole, n. [crífol] Huronera. Lunggâ.

Cremate, v. [crimét] Incinerar cadaveres. Sumunog ng bangkay.

Cremation, n. [crimécion] Cremacion. Pagsunog ng bangkay.

Crescent, n. [crésent] Creciente. Paglaki ng bwan.

Crest, n. [crest] Cresta. Palong.

Crested, adj. [crésted] Crestado. May palong.

Crestfallen, adj. [créstfoln] Acobardado, abatido de espíritu. Balî ang palong, nadudwag, sirâ ang loob.

Cretaceous, adj. [critécioes] Cretáceo. Maapog.

Crevice, n. [crévis] Raja, hendedura, abertura. Pwang, putok, bitak.

Crew, n. [críu] Cuadrilla, banda, tropa; tripulacion. Pulutong, kawan; ang mga taga bapor ó taga sasakyang tubig.

Crewel, n. [críuel] Ovillo de estambre. Torsilya.

Crib, n. [crib] Pesebre, choza. Pásabsaban, labangán; dampâ, kubo.

Crib, v. [crib] Enjaular. Kulungin.

Cribble, n. [críbl] Criba. Bithay.

Crick, n. [cric] Chirrido; calambre del cuello. Huni paninigas ng leeg.

Cricket, n. [críket] Grillo. Kuliglig.

Crier, n. [cráioer] Pregonero. Mánanawag.

Crime, n. [cráim] Crimen, delito. Sala, kasalanan.

Criminal, adj. & n. [críminal] Criminal, reo. Salarín, makasalanan.

Criminality, n. [crimináliti] Criminalidad. Kasalanan, kabalakyutan.

Criminate, v. [críminet] Acriminar. Magparatang, magbigaysala.

Crimination, n. [criminécioen] Criminacion. Paratang, pagbibigaysala.

Crimp, n. [crimp] Reclutador. Tagahanap ng taong kinakailangan sa hukbó maging sa lupà at maging sa dagat.

Crimp, n. [crimp] Rizar, encrespar. Mangulót, mangulubot.

Crimson, adj. & n. [crímsoen] Carmesí. Pulang matinkad.

Crimson, v. [crímzoen] Teñir de carmesí. Tinain ng pulang matingkad.

Cringe, n. [crindch] Bajeza. Pagpapakababà, sukò.

Cringe, v. [crindch] Adular con bajeza. Sumuyò, manuyò.

Crinkle, n. [críncl] Vueltas y revueltas, sinuosidades. Papihitpihit, palikawlikaw.

Crinkle, v. [críncl] Serpentear. Magpalikawlikaw.

Cripple, adj. & n. [crípl] Estropeado. Salâ gayâ ng kimaw, pilay, lumpó.

Crisis, n. [cráisis] Crisis. Masamang lagay ng lakad ng pangangalakal ó pananalapî.

Crisp, adj. [crisp] Crespo, rizado. Kulot.

Crisp, v. [crisp] Crespar, rizar. Kumulot; kulutín.

Crispness, n. [críspnes] Encrespadura. Pagkukulot.

Criterion, n. [craitérioen] Criterio. Sariling hakà.

Critic, n. [crític] Crítico. Mámumuna, taga puná.

Critical, adj. [crítical] Crítico. Pupúnahin.

Criticism, n. [crítisizm] Crítica. Puná.

Criticize, v. [crítisaiz] Criticar; censurar. Pumuná, pumulà, pumintas.

Croak, n. [croc] Graznido [de cuervos,] canto [de ranas]. Huni [ng uwak]; kokak [ng palakâ].

Croak, v. [croc] Graznar. Humuni, kumokak.

Crock, n. [croc] Vasija de barro. Sisidlang lupà.

Crockery, n. [crókoeri] Vasijas de barro. Mga sisidlang-lupà.

Crocodile, n. [crócodail] Cocodrilo. Bwaya.

Crocus, n. [crókoes] Azafran. Kasubhâ.

Croft, n. [croft] Aledaño de una tierra; huerta pequeña cercada. Pitak na lupà, munting bukid.

Crone, n. [cron] Anciana, vieja, una tia. Matandang babae, impó, ali.

Crony, n. [cróni] Compinche, camarada. Kalaguyop, kasama.

Crook, n. [cruc] Gancho; garfio. Kalawít; tagâ.

Crook, v. [cruc] Encorvar, torcer. Baluktutin.

Crooked, adj. [crúked] Corvo, torcido. Baluktot.

Crop, n. [crop] Buche de ave; cosecha. Balunbalunan; ani, inani, ginapas.

Crop, v. [crop] Segar ó cortar las mieses ó yerba. Umani, gumapas.

Crosier, n. [cródcher] Cayado ó báculo pastoral de obispo. Tungkod ng obispo.

Cross, adj. [cros] Contrario, opuesto; enojado, enfadado. Kalaban, katalo; galít, mabigat ang loob, masamâ ang loob.

Cross, n. [cros] Cruz; peso, carga, trabajo; pena, afliccion. Krus; pasan, hirap; dalamhatì.

Cross, v. [cros] Atravesar, cruzar; señalar con la señal de la cruz. Magbagtas, manahak; mag-antandâ.

Cross-armed, adj. [cros-armd] El que tiene los brazos cruzados. Nakahalukipkip.

Cross-bar, n. [crós-bar] Travesaño. Anamán.

Cross-bow, n. [crósbo] Ballesta. Panà.

Cross-examination, n. [cros-eksaminécioen] Repregunta á un testigo. Pagtatanong sa saksí.

Cross-examine, n. [cros-eksámin] Repregunta á un testigo. Tanungin ang saksí.

Cross-eyed, n. [crós-aid] Bizco, bisojo. Dulíng, sulimpat.

Cross-grained, adj. [crósgrend] Perverso, intratable. Balakyot, swail.

Crossing, n. [crósing] Cruzamiento de dos vias. Pagkakakurus ng dalawang daan.

Crossly, adv. [crósli] Contrariamente. Patiwalî, pasalungat, may kasungitan.

Crossness, n. [crósnes] Enfado, enojo. Gálit, bigat ng loob, kasungitan.

Crosspurpose, n. [cróspoerpoes] Disposicion contraria. Pasiyang tiwalî.

Cross question, v. [crós-cuestioen] Repreguntar á un testigo. Tanungin ang isang saksí.

Crossroad, n. [crósrod] Cruzamiento de dos caminos. Pagkakakurus ng dalawang daan.

Cross-timber, n. [crós-timber] Travesaño. Anamán, barakilan.

Crossway, n. [cróswe] Camino de travesía. Daang bagtasan, daang pasihará.

Crotch, n. [crotch] Gancho, corchete. Gancho, pangkawing.

Crotchet, v. [cróchet] Corchar. Gumanchillo.

Crouch, v. [cráutch] Agacharse. Yumukô; yumukod.

Croup, n. [crup] Obispillo ó rabadilla de ave; el trasero de una persona. Ang butong likod ng ibon; ang likuran ninoman.

Crow, n. [cro] Cuervo. Uwak.

Crow, v. [cro] Cantar el gallo. Tumilaok.

Crowbar, n. [cróbar] Barreta. Bareta.

Crowd, n. [cráud] Tropel, gentío, turba, muchedumbre. Bunton ng tao, kakapalán ng tao, karamihan, siksikan ng tao.

Crowd, v. [cráud] Amontonar, atestar; apiñarse. Mábunton, magkarami; magkasiksikan ang tao.

Crown, n. [cráun] Corona; premio. Putong, korona; gantingpalà.

Crown, v. [cráun] Coronar; recompensar. Magputong ng korona, magbigay ng gantingpalà.

Crucial, adj. [criúcial] En forma de la cruz, crucial. Anyong kurús, tila kurús.

Crucible, n. [criúsibl] Crisol. Pangpatunaw.

Crucifix, n. [criúcifics] Crucifijo. Larawan ng Pg. Jesu-Kristo na nakapakò ng padipa sa kurús.

Crucifixion, n. [criusifíccioen] Crucifixion. Pagpapakò ng padipa sa kurús.

Crucify, v. [criúsifay] Crucificar. Magpakò ng padipá sa kurús.

Crude, adj. [criúd] Crudo. Hilaw, bubót.

Crudely, adv. [criúdli] Crudamente. May kahilawán; may kabubután.

Crudeness, n. [criúdnes] Crudeza. Kahilawan, kabubután.

Crudity, n. [criúditi] Crudeza. Kahilawan, kabubután.

Cruel, adj. [criú-el] Cruel, inhumano. Mabagsik, malupit, tampalasan, balakyot.

Cruelly, adj. [criú-eli] Cruelmente, inhumanamente. May kabagsikan, kalupitlupit, may pagkatampalasan.

Cruelty, n. [criúelti] Crueldad. Kabagsikan, kalupitan, katampalasanan, kabalakyutan.

Cruet, n. [criúet] Vinagrera. Lalagyan ng sukà.

Cruise, n. [criúz] Jicara ó taza pequeña; corso. Munting tasa; panghuhuli ng mga tulisang dagat.

Cruise, v. [criúz] Piratear. Manulisan sa dagat.

Cruiser, n. [criúzer] Crucero. Sasakyang-dagat na pangdigmà.

Crum, n. [cram] Miga. Mumo, butil, munting putol.

Crumb, n. [cram] Miga. Mumo, butil, munting putol.

Crumble, v. [crambl] Desmigajar, desmenuzar. Pagputolputulin ng mumuntî, gutayin, humimay, lumagas.

Crummy, adj. [crámi] Blando, tierno. Malambot.

Crumple, v. [crampl] Arrugar. Mangulubot.

Crunch, v. [cranch] Mascar haciendo ruido. Ngumasab.

Cruor, n. [criúor] Cruor, sangre coagulada. Dugong namuô.

Crupper, n. [crápoer] Grupa. Batikola.

Crusade, n. [criésed] Cruzada. Ang malaking pakikidigma ng hukbong kristyano noong araw laban sa mga moro.

Cruset, n. [criúset] Crisol de orifice ó platero. Ang ipinangtutunaw ng mga platero.

Crush, n. [croesh] Colision, choque. Bunggô, banggâ, umpog.

Crush, v. [croesh] Apretar, oprimir. Higpitan; uminis, pumighatì; diinan, pisain.

Crust, n. [croest] Costra; corteza. Upak, balat.

Crusty, adj. [crásti] Costroso. Maupak, mabalat.

Crutch, n. [cretch] Muleta. Tungkod.

Cry, n. [cray] Alarido, grito; llanto. Sigaw, hiyaw, iyak, tangis.

Cry, v. [cray] Gritar, vocear; llorar. Sumigaw, humiyaw; umiyak, tumangis.

Crypt, n. [cript] Bóveda subterranea. Bóbeda sa ilalim ng lupà.

Crystal, n. [cristal] Cristal. Kristal, bubog.

Crystalline, adj. [crístalain] Cristalino. Parang kristal, parang bubog.

Crystallize, v. [crístalaiz] Cristalizar. Gawíng parang kristal ó bubog; liwanagan.

Cub, n. [koeb] Cachorro de la osa. Batang oso.

Cub, v. [koeb] Parir [la osa]. Manganak ang oso.

Cube, n. [kiub] Cubo. Kubo, tangkalag.

Cubic, adj. [kiúbik] Cúbico. Nauukol sa kubo.

Cubit, n. [kiúbit] Codo. Isang siko.

Cucumber, n. [kiúcoemboer] Pepino. Pepino.

Cud, n. [koed] Panza; primer estómago de los rumiantes. Sikmurà ng mga hayop na umuungal.

Cuddle, v. [kadl] Agacharse. Yumukod, yumukô.

Cudgel, n. [kádchel] Garrote ó palo. Panghampas, pamalò; pangbugbog.

Cudgel, v. [kádchel] Apalear. Humampas, pamalò, bumugbog.

Cue, n. [kiu] Cola. Buntot.

Cuff, n. [koef] Puñado, manotada ó bofeton; vuelta de manga de vestido. Suntok; manggás.

Cuff, v. [koef] Dar de puñadas. Sumuntok, manuntok.

Culinary, adj. [kiúlineri] Culinario, lo perteneciente á la cocina. Nauukol sa kusinà.

Cull, v. [koel] Escoger, elegir. Pumilì, humirang.

Cully, n. [kéli] Bobo. Ungás.

Culm, n. [koelm] Carbon de piedra en polvo. Uling na bató na durog.

Culminate, v. [kélminet] Culminar. Mápataas sa kataastaasan.

Culpability, n. [koelpabíliti] Culpabilidad. Sala, kasalanan.

Culpable, adj. [kélpabl] Culpable, criminal. Salarín, makasalanan.

Culprit, n. [kélprit] Reo culpado, criminal. Ang may sala ó kasalanan.

Cultivate, v. [kéltivet] Cultivar, labrar. Luminang, bumukid, bumungkal ng lupà.

Cultivation, n. [keltivécion] Cultivacion; cultivo. Paglinang, pagbukid, pagbungkal ng lupà.

Cultivator, n. [kéltivetor] Cultivador. Manglilinang, mangbubukid, mangbubungkal ng lupà.

Culture, n. [kúlchur] Cultura. Pagpapainam ng lupà; pagpapatalino sa tao.

Cumber, v. [kámber] Embarazar, estorbar; impedir, incomodar. Humadlang, humalang, pumigil.

Cumbersome, adj. [kámbersam] Engorroso, embarazoso, pesado, fastidioso, molesto. Nakakaabala, nakayayamot, nakaiinip.

Cumbrance, n. [kámbrans] Carga, peso, obstáculo, molestia. Pasan, hadlang, abala, ligalig, bagabag.

Cumulate, v. [kiúmiulet] Acumular, amontonar. Magbunton, magsalansan, mag-ipon.

Cumulative, adj. [kiúmiuletiv] Cumulativo. Náibubunton, náisasalansan, naiipon.

Cunning, adj. [káning] Experto; astuto, sutil. Bihasá, matalinò; tuso, switik.

Cunning, n. [káning] Habilidad, destreza; astucia, sutileza. Kakayahan, kaliksihan, katalinuan; katusuhan; kaswitikan.

Cup, n. [cap] Copa, taza. Kopa, tasa.

Cupbearer, n. [kápbirer] Copero. Tagapagdalá ng kopa ó tasa.

Cupboard, n. [kábord] Armario ó alacena. Páminggalan.

Cupidity, n. [kiupíditi] Concupiscencia. Hángaring mahalay ng katawan.

Cur, n. [kær] Perro de mala ralea; villano. Asong walang kabuluhan; hamak.

Curable, adj. [kiúrabl] Curable. Magagamot, mapagagalíng.

Curate, n. [kiúret] Cura, párroco. Kura, parè.

Curative, adj. [kiúretiv] Curativo. Nakagagamót, nakagagalíng.

Curator, n. [kiurétor] Curador; guardian. Manggagamot; katiwalà ng yama't pag-aarì ng iba.

Curb, n. [kærb] Freno, restriccion. Pamigil, pangpigil.

Curb, v. [kærb] Refrenar, contener. Pumigil; pigilin.

Curd, n. [kærd] Cuajada, requeson. Gatas na pinapamuô.

Curd, v. [kærd] Cuajar, coagular. Pamuuin, palaputing maigi.

Curdle, v. [kárdl] Cuajarse, coagularse; cuajar, coagular. Mamuô, lumapot; pamuuin, palaputing maigi.

Cure, n. [kiur] Cura, remedio, medicamento. Gamot, kagamutan, lunas.

Cure, v. [kiur] Curar, sanar. Gumamot, magpagaling.

Curfew, n. [kárfiu] Guardafuego, tapador de chimenea. Panakip sa apoy; takip ng chimenea.

Curiosity, n. [kiuriósiti] Curiosidad. Ang kinátatangahan; kulukutí.

Curious, adj. [kiúrios] Curioso. Masinop, mainam.

Curl, n. [kærl] Rizo de pelo. Kulot ng buhok.

Curl, v. [kærl] Rizar ó encrespar el pelo. Kulutín ang buhok.

Curling-iron, n. [kærling-áirn] Escrespador. Pangulót, pangkulot.

Curling-tongs, n. [kærling-tongz] Encrespador. Pangulot, pangkulot.

Curly, adj. [kérli] Rizado. Kulót.

Curmudgeon, n. [kár-mádchen] Hombre tacaño, mezquino. Maramot, makimot.

Currency, n. [kárrensi] Circulacion, valor corriente de alguna cosa. Salaping karaniwan, halagang tanyag.

Current, adj. [kárrent] Corriente, comun; general, pasable. Karániwan, lakad.... ng....

Current, n. [kárrent] Corriente. Agos.

Curry, v. [kár-ri] Zurrar, almohazar. Linisin ang kabayo.

Curry-comb, n. [kárri-com] Almohaza. Panglinis ng kabayo.

Curse, n. [kars] Maldicion; imprecacion.. Sumpâ; tungayaw, lait.

Curse, v. [kars] Maldecir; imprecar, blasfemar. Sumumpâ, manumpâ; tumungayaw, lumait.

Cursed, adj. [kársed] Maldito, aborrecible, malvado. Sinumpâ, hamak, kapootpoot.

Cursory, adj. [kársori] Precipitado, inconsiderado. Mádalîan, biglâ, pabayà.

Curt, adj. [kært] Sucinto. Maiklî.

Curtail, v. [kartél] Cortar, abreviar. Paikliin, iklian.

Curtain, n. [kárten] Cortina; telon en los teatros. Tabing, kortina; telon sa palabas dulaan.

Curtain, v. [kárten] Proveer con cortinas. Magtabing; lagyan ng tabing.

Curtsy, n. [kértsi] Saludo á una mujer. Batì ó yukod sa isang babae.

Curvated, adj. [kárvated] Corvo, encorvado. Baluktot, balikucô.

Curvation, n. [karvécion] Encorvadura. Pagkabaluktot, pagkabalikukô.

Curvature, n. [kérvechiur] Curvatura. Kabaluktutan.

Curve, adj. [karv] Corvo, torcido. Baluktot, balikukô.

Curve, n. [karv] Corva. Alak-alakán.

Curve, v. [karv] Encorvar. Bumaluktot.

Curvity, n. [kárviti] Curvatura. Kabaluktutan.

Cushion, n. [cúshon] Cojin, almohada. Úpuan ó sandalan na unan.

Cuspidal, adj. [késpidal] Puntiagudo. Matulis ang dulo.

Custard, n. [kástard] Natillas. Lechelan.

Custodian, n. [kustódian] Custodio. Bantay, tanod.

Custody, n. [kústodi] Custodia, cuidado. Pagbabantay, pag-iingat.

Custom, n. [kástam] Costumbre, uso; derechos de aduana. Ugalì, kaugalian, asal, kaasalan; singil ng aduana.

Custom, v. [kástam] Pagar los derechos de aduana. Magbayad ng singíl ng aduana.

Customary, adj. [kástameri] Usual, acostumbrado, ordinario. Kaugalian, karaniwan.

Customer, n. [kástamer] Parroquiano. Sukì.

Custom-house, n. [kástamjaus] Aduana. Adwana.

Cut, n. [kat] Corte, tajada. Putol, hiwà, gilit.

Cut, v. [kat] Cortar, hender, partir. Pumutol, humiwà, gumilit.

Cutaneous, adj. [kiuténies] Cutáneo. Nauukol sa kutis.

Cuticle, n. [kiúticl] Cutícula, epidérmis. Balok.

Cutlass, n. [kátlas] Espada ancha, alfanje. Isang urì ng tabak.

Cutler, n. [kátler] Cuchillero. Ang nagbibilí ng mga kasangkapang panghiwà, panggupit, ibp.

Cutlery, n. [kátleri] Cuchillería. Mga kasangkapang panghiwà.

Cutlet, n. [kátlet] Chuleta. Limpak na karné.

Cutter, n. [káter] Cortador. Tagahiwà.

Cutthroat, n. [kát-zrot] Asesino. Mámamatay-tao.

Cutting, n. [kátting] Cortadura. Paghiwà, pagputol, paggilit.

Cycle, n. [sáicl] Periodo de tiempo. Sanggayong panahon.

Cyclone, n. [sáiclon] Tempestad. Bagyó, búhawi.

Cylinder, n. [sílinder] Cilindro. Bilog.

Cylindric, adj. [silíndric] Cilíndrico. Mabilog.

Cylindrical, adj. [silíndrical] Cilíndrico. Mabilog.

Cymbal, n. [símbal] Címbalo. Símbalo.

Cynic, n. [sínic] Cínico. Taong masungit.

Cynical, adj. [sínical] Cínico. Masungit.

Cyon, n. [sáion] Verdugo. Berdugo.

Czar, n. [zar] Zar. Harì sa Rusya.

Czarina, n. [zarína] Zarina. Reyna sa Rusya.

Czarowitz, n. [zarówits] Hijo Primogenito del Zar. Panganay ng harì sa Rusya.