Skip to content

Chapter XXIV: Section 3: The Objects Of Merit (2)

Text size

_ 117 Conc. Vat._, Sess. III, cap. 4: “_Hoc quoque perpetuus Ecclesiae
catholicae consensus tenuit et tenet, duplicem esse ordinem
cognitionis, non solum principio, sed obiecto etiam distinctum:
principio quidem, quia in altero naturali ratione et altero fide
divinâ cognoscimus; obiecto autem, quia praeter ea, ad quae
naturalis ratio pertingere potest, credenda nobis proponuntur
mysteria in Deo abscondita, quae, nisi revelata divinitus,
innotescere non possunt._” (Denzinger-Bannwart, n. 1795.)

118 Nicholas d’Autricourt, a master in the University of Paris, in 1348,
was compelled by the Sorbonne and the Apostolic See to retract a
number of propositions taken from his writings which were infected
with scepticism. These propositions, most of which had been censured
as heretical, and some as merely false, may be found in Natalis
Alexander, _Hist. Eccles._, ed. Bing., XV, 195, and also, with some
explanatory remarks, in Denifle-Chatelain, _Chartularium Univ.
Paris._, II, 1, Paris 1891.

119 “_Klotz-, Stock- und Steintheorie_.”

120 On Traditionalism, see Pohle-Preuss, _God: His Knowability, Essence,
and Attributes_, pp. 44 sqq., 2nd ed., St. Louis 1914.

121 Wisd. XIII, 1 sqq.; Rom. I, 20 sq.; Rom. II, 14 sq. Cfr.
Pohle-Preuss, _op. cit._, pp. 17 sqq.

_ 122 Ibid._, pp. 38 sqq.

_ 123 Summa Theol_., 1a, qu. 2, art. 2, ad 1: “_Deum esse et alia
huiusmodi ... non sunt articuli fidei, sed praeambula ad articulos;
sic enim fides praesupponit cognitionem naturalem, sicut gratia
naturam et perfectio perfectibile_.”

_ 124 Luther’s Werke_, ed. Walch, XII, 400, Halle 1742: “_Alles, was sie
örtert und schleusst, so gewisslich falsch und irrig ist, als Gott
lebt._”

_ 125 Conc. Trid._, Sess. VI, cap. 1 and canon 5.

126 On the _vulnera naturae_ cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of
Nature and the Supernatural_, pp. 298 sqq., St. Louis 1912. Already
St. Augustine observed: “_Ad miseriam iustae damnationis pertinet
ignorantia et difficultas, quam patitur homo ab exordio nativitatis
suae, nec ab isto malo nisi Dei gratiâ liberatur._” (_Retract._, I.
9.)

_ 127 Propos._ 41: “_Omnis cognitio Dei etiam naturalis, etiam in
philosophis ethnicis, non potest venire nisi a Deo; et sine gratia
non producit nisi praesumptionem, vanitatem et oppositionem ad ipsum
Deum loco affectuum adorationis, gratitudinis et amoris._”
(Denzinger-Bannwart, n. 1391.)

128 On the _debitum naturae_ cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of
Nature and the Supernatural_, pp. 184 sq.

_ 129 Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 2, art. 4.

_ 130 Conc. Vatic._, Sess. III, _De Revel._, cap. 2: “_Ut ea, quae in
rebus divinis humanae rationi per se impervia non sunt, in praesenti
quoque generis humani conditione ab omnibus expedite, firmâ
certitudine et nullo admixto errore cognosci possint._”

131 Cfr. Chastel, S. J., _De la Valeur de la Raison Humaine_, Paris
1854; O. Willmann, _Geschichte des Idealismus_, Vol. III, 2nd ed.,
pp. 811 sqq., Braunschweig 1908; Bellarmine, _De Gratia et Libero
Arbitrio_, V, 1 sqq.

132 The only dissenting voice is that of Cardinal Cajetan.

133 Mezzofanti spoke perfectly thirty-eight languages, thirty others
less perfectly, and was more or less familiar with fifty dialects.
Cfr. U. Benigni in the _Catholic Encyclopedia_, Vol. X, p. 271.

134 On the question whether grace can enable a man to acquire an
unlimited, universal knowledge, see Pohle-Preuss, _Christology_, pp.
258 sqq., St. Louis 1913. Cfr. also St. Thomas, _Summa Theol._, 1a
2ae, qu. 109, art. 1, and Palmieri, _De Gratia Divina Actuali_,
thes. 19.

_ 135 Prop. Baii Damn._, 27: “_Liberum arbitrium sine gratiae Dei
adiutorio nonnisi ad peccandum valet._” (Denzinger-Bannwart, n.
1027.)

_ 136 Prop. Baii Damn._, 37: “_Cum Pelagio sentit, qui boni aliquid
naturalis, i.e. quod ex naturae solis viribus ortum ducit,
agnoscit._” (Denzinger-Bannwart, n. 1037.)

_ 137 Prop. Baii Damn._, 25: “_Omnia opera infidelium sunt peccata et
philosophorum virtutes sunt vitia._” (Denzinger-Bannwart, n. 1025.)

_ 138 Prop. Damn. ab Alex. VIII_: “_Necesse est infidelem in omni opere
peccare._” (Denzinger-Bannwart, n. 1298.)

139 Matth. V, 46 sq.

_ 140 Mercedem_, μισθόν.

_ 141 Salutaveritis_, ὰσπάσησθε.

_ 142 Ethnici_, οἱ ἐθνικοί.

143 Rom. II, 14 sqq.

_ 144 Gentes_, ἔθνη.

145 That is, the _Mosaic_ law.

_ 146 Naturaliter_, φύσει.

_ 147 Naturaliter_, φύσει.

148 “_Quae legis sunt, faciunt._”

149 Rom. I, 21 sqq.

150 For other germane texts see Ezech. XXIX, 18 sqq.; Rom. I, 21.

151 πᾶν δὲ ὅ οὐκ ἐκ πίστεως, ἁμαρτία ἐστιν.

152 πίστις = συνείδησις.

153 Cfr. also 1 Cor. VIII, 10 sqq. For a fuller explanation see
Scheeben, _Dogmatik_, Vol. III, pp. 954 sqq.

154 Ezech. XXIX, 20: “And for the service that he hath done me against
it [the city of Tyre], I have given him the land of Egypt, because
he hath labored for me, saith the Lord God.”

_ 155 In Ezech._, XXIX, 20: “_Ex eo quod Nabuchodonosor accepit mercedem
boni operis, intelligimus etiam ethnicos, si quid boni fecerint, non
absque mercede Dei iudicio praeteriri._”

_ 156 In Gal._, I, 15: “_Multi absque fide et evangelio Christi vel
sapienter faciunt aliquid vel sancte, ut parentibus obsequantur, ut
inopi manum porrigant, non opprimant vicinos, non aliena diripant._”

_ 157 De Spiritu et Litera_, c. 28: “_Sicut enim non impediunt a vita
aeterna iustum quaedam peccata venialia, sine quibus haec vita non
ducitur, sic ad salutem aeternam nihil prosunt impio aliqua bona
opera, sine quibus difficillime vita cuiuslibet pessimi hominis
invenitur._”

_ 158 Ep._, 144, 2.

_ 159 Confess._, VI, 10.

_ 160 Ep._, 138, c. 3: “_Deus enim sic ostendit in opulentissimo et
praeclaro imperio Romanorum, quantum valerent civiles etiam sine
verâ religione virtutes, ut intelligeretur hâc additâ fieri homines
cives alterius civitatis, cuius rex veritas, cuius lex caritas,
cuius modus aeternitas._”

_ 161 De Spiritu et Litera_, c. 3, n. 5: “_Neque liberum arbitrium
quidquam nisi ad peccandum valet, si lateat veritatis via._”

_ 162 Sent. ex August._, n. 106: “_Omnis vita infidelium peccatum est et
nihil est bonum sine summo bono. Ubi enim deest agnitio summae et
incommutabilis veritatis, falsa virtus est etiam in optimis
moribus._”

163 What Augustine himself observes of the literary style of St. Cyprian
(_Ep._, 93, c. 10, n. 39): “_Habet quandam propriam faciem, quâ
possit agnosci_,” applies in an even truer sense to his own
writings.

164 Cfr. _Enchirid._, c. 30.

165 Cfr. _De Correptione et Gratia_, c. 9, n. 20 sqq.

166 For a fuller and more adequate treatment of this question see J.
Ernst, _Werke und Tugenden der Ungläubigen nach Augustinus_,
Freiburg 1871; Ripalda, _De Ente Supernaturali_, t. III, Cologne
1648; S. Dechamps, _De Haeresi Ianseniana_, Paris 1645; and, more
briefly, Palmieri, _De Gratia Divina Actuali_, thes. 21.

167 Palmieri, _l.c._, thes. 20. Concerning the effects of original sin
on free-will, see Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the
Supernatural_, pp. 291 sq.

168 On this distinction see _supra_, pp. 15 sqq.

_ 169 Summa Theol._, 2a 2ae, qu. 10, art. 4: “_Bona opera, ad quae
sufficit bonum naturae, aliqualiter operari possunt [infideles].
Unde non oportet quod in omni suo opere peccent; sed quandocunque
aliquod opus operantur ex infidelitate, tunc peccant._”

170 Cfr. _Conc. Trident._, Sess. VI, can. 7: “_Si quis dixerit, opera
omnia quae ante iustificationem fiunt, quacunque ratione facta sint,
vere esse peccata vel odium Dei mereri, aut quanto vehementius quis
nititur se disponere ad gratiam, tanto eum gravius peccare, anathema
sit._” (Denzinger-Bannwart, n. 817.)

_ 171 V. infra_, No. 3.

172 Cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the Supernatural_,
pp. 226 sqq.

173 “_Propositio temeraria et errori proxima._”

_ 174 Conc. Trid._, Sess. VI, cap. 13: “_Verumtamen qui se existimant
stare, videant ne cadant, et cum timore ac tremore salutem suam
operentur.... Formidare enim debent ... de pugna, quae superest cum
carne, cum mundo, cum diabolo, in qua victores esse non possunt,
nisi cum Dei gratiâ Apostolo obtemperent dicenti: Debitores etc._”
(Denzinger-Bannwart, n. 806.)

175 Rom. VII, 22 sqq.

176 Rom. VII, 24 sq.

177 Cfr. Pohle-Preuss, _Mariology_, pp. 80 sqq., St. Louis 1914.

178 Cfr. St. Thomas, _Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 109, art. 5;
Heinrich-Gutberlet, _Dogmatische Theologie_, Vol. VIII, § 416, Mainz
1897.

_ 179 De Ente Supernaturali_, disp. 114, sect. 18.

_ 180 Concord._, art. 13, disp. 19.

181 Cfr. Chr. Pesch, _Praelect. Dogmat._, Vol. V, pp. 87 sqq.

182 Cfr. the following passage from the Tridentine Council: “_... cum
timore ac tremore salutem suam operentur in laboribus, in vigiliis,
in eleemosynis, in orationibus et oblationibus, in ieiuniis et
castitate._”

_ 183 De Natura et Gratia_, c. 48, n. 62: “_Fideles enim orantes dicunt:
Ne nos inferas in tentationem. Si adest possibilitas, ut quid orant?
Aut a quo malo se liberari orant nisi maxime de corpore mortis
huius?... de vitiis carnalibus, unde non liberatur homo sine gratiâ
Salvatoris.... Orare sinatur, ut sanetur. Quid tantum de naturae
possibilitate praesumitur? Vulnerata, sauciata, vexata, perdita est;
verâ confessione, non falsâ defensione opus habet._” The necessity
of grace, and of prayer to obtain grace, is admirably and
exhaustively treated by Suarez, _De Necessitate Gratiae_, I, 23,
sqq. Cfr. also Bellarmine, _De Gratia et Libero Arbitrio_, V, 7 sqq.

_ 184 Comment. in Quatuor Libros Sent._, III, dist. 27, qu. unica:
“_Ratio recta docet, solum summum bonum infinitum esse summe
diligendum et per consequens voluntas hoc potest ex puris
naturalibus; nihil enim potest intellectus recte dictare, in quod
dictatum non possit voluntas rationalis naturaliter tendere._”

_ 185 Comment. in Summam Theol. S. Thomae Aqu._, 2a 2ae, qu. 171, art. 2.

_ 186 Comment. in Summam Theol. S. Thomae Aqu._, 2a 2ae, qu. 24, art. 2.

_ 187 De Natura et Gratia_, I, 21.

_ 188 Concord._, qu. 14, art. 13, disp. 14.

_ 189 De Gratia_, I, 33.

_ 190 De Gratia et Libero Arbitrio_, VI, 7: “_Existimamus non posse Deum
sine ope ipsius diligi neque ut auctorem naturae neque ut largitorem
gratiae et gloriae, neque perfecte neque imperfecte ullo modo, ...
quicquid aliqui minus considerate in hac parte scripserint._” On the
attitude of St. Thomas (_Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 109, art. 3)
cfr. Billuart, _De Gratia_, diss. 3, art. 4.

191 It is not true, as Bellarmine argues, that the _amor Dei naturalis_
at its highest would result in justification.

_ 192 Prop. Baii Damn._, 34: “_Distinctio illa duplicis amoris, naturalis
videlicet, quo Deus amatur ut auctor naturae, et gratuiti, quo Deus
amatur ut beatificator, vana est et commentitia._”
(Denzinger-Bannwart, n. 1034).—36: “_Amor naturalis, qui ex viribus
naturae exoritur, ex sola philosophia per elationem praesumptionis
humanae cum iniuria crucis Christi defenditur a nonnullis
doctoribus._” (Denzinger-Bannwart, n. 1036.)

_ 193 Cfr. Conc. Arausic._ II, a. 529, can. 25: “_Prorsus donum Dei est
diligere Deum._”

194 Cfr. _Conc. Trid._, Sess. VI, can. 3.

_ 195 Praelect. Dogm._, Vol. V, pp. 73 sqq.

_ 196 Instit. Theolog._, Vol. III, pp. 19 sqq.

197 Rom. I, 21.

198 Rom. I, 25.

_ 199 In Epist. ad Roman._, I, 18: “_Potuerunt enim id per legem naturae
apprehendere, fabricâ mundi testificante auctorem Deum solum
diligendum, quod Moyses literis tradidit; sed impii facti sunt non
colendo Creatorem et iniustitia in eis apparet, dum videntes
dissimulabant a veritate, non fatentes unum Deum._”

_ 200 Comment. in Summam Theol. S. Thomae Aqu._, 1a 2ae, disp. 189 sq.

_ 201 De Ente Supernaturali_, disp. 20.

_ 202 Op. cit._

203 To admit the possibility of true _actus humani_ that are neither
good nor bad, but ethically indifferent, is to escape the error of
Baius that “Free-will without the aid of divine grace avails for
nothing but sin.” (_Prop. Damn._, 27.)

204 We should not, however, apply the ecclesiastical censures pronounced
against Baius to the writings of Vasquez. This, as Schiffini
convincingly shows (_De Gratia Divina_, pp. 159 sqq.), would be an
injustice.

205 Suarez, _De Gratia_, I, 8, 46: “... _quia secundum Augustini et divi
Thomae sententiam communis a theologis probatam non datur in
voluntate libere operante actus indifferens in individuo, et ideo
iuxta veram theologiam recte sequitur, si liberum arbitrium potest
sine gratia non male operari, posse etiam bene._”

_ 206 Supra_, p. 8.

207 “_Quâ vero parte inter dominantem cupiditatem et caritatem
dominantem nulli ponuntur affectus medii, a natura ipsa insiti
suapteque naturâ laudabiles ... falsa, alias damnata._”
(Denzinger-Bannwart, n. 1524.)

_ 208 De Ente Supernaturali_, disp. 20, sect. 2: “_Quotiescunque homo
agit quod sibi datum est, ut actum virtutis naturalem efficiat, iam
adesse antecedenter Deum auxilio intrinsece supernaturali gratiae,
... ita [ut] nullus sit conatus moraliter bonus naturae, quem aliqua
gratia supernaturalis non praeveniat._”

209 This must be kept in mind in judging Ripalda’s famous thesis: “_Ad
quodlibet bonum opus morale sive ad quemlibet virtutis moralis actum
necessarium esse per se naturae rationali elevatae auxilium
theologicum gratiae._” (_Ibid._, sect. 3.)

210 He urges the supernatural character, in principle, of the present
economy of salvation; the practical identity of the naturally good
with the supernaturally salutary acts of the will, which he claims
is taught in Sacred Scripture (cfr. Acts XIV, 14 sqq.; Rom. I, 19
sqq.), and also by St. Augustine and his disciples Prosper and
Orosius; the merciful dispensation of grace towards heathens,
unbelievers, and sinners (_v. infra_, Sect. 3, Art. 2); the
universal belief of Christians in the salutary effects of all good
works, including those of the purely natural order, etc. For a
discussion of these arguments consult Palmieri, _De Gratia Divina
Actuali_, pp. 254 sqq.

_ 211 Synopsis de Gratia_, n. 530.

_ 212 Praelect. Dogmat._, Vol. V, p. 72.

_ 213 De Virtute Fidei Divinae_, disp. 12, sect. 2.

_ 214 Instit. Theolog._, Vol. III, pp. 22 sq., 248 sqq.

_ 215 De Gratia Div. Actuali_, p. 268: “_Si tamen ad solos fideles
coarctetur, quum nulla argumenta obstent et pro hac hypothesi maxime
valeant rationes Ripaldae, eam censemus veram esse._”

_ 216 V. supra_, No. 1.

217 Cfr. Mazzella, _De Gratia Christi_, disp. 2, art. 9.

_ 218 V. supra_, p. 71.

219 “_Fides late dicta ex testimonio creaturarum similive motivo ad
iustificationem sufficit._” (Denzinger-Bannwart, n. 1173.)

_ 220 Conc. Vat._, Sess. III, De Fide, can. 2: “_Si quis dixerit, ... ad
fidem divinam non requiri, ut revelata veritas propter auctoritatem
Dei revelantis credatur, anathema sit._” On this whole dispute cfr.
Schiffini, _De Gratia Divina_, pp. 156 sqq. The arguments adduced by
the defenders of Ripalda’s opinion can be studied in Palmieri, _De
Gratia Divina Actuali_, pp. 265 sqq. Cfr. also Scheeben, _Dogmatik_,
Vol. III, pp. 996 sqq. A difficulty arises from the twenty-second
canon of the Second Council of Orange (A. D. 529): “_Nemo habet de
suo nisi mendacium et peccatum._” But this canon was probably never
approved by the Holy See. It is ably discussed by Gutberlet in his
continuation of Heinrich’s _Dogmatische Theologie_, Vol. VIII, §
415.

221 “_Ex viribus suis [natura] coram Deo nihil nisi peccare potest._”
(_Solida Declar._, I, § 22.) Cfr. J. A. Möhler, _Symbolik_, § 6-7
(English tr. by J. B. Robertson, _Symbolism_, 5th ed., London 1906,
pp. 54 sqq.)

_ 222 Conc. Trid._, Sess. VI, can. 7: “_Si quis dixerit, opera omnia,
quae ante iustificationem fiunt, ... vere esse peccata, ... anathema
sit._”

223 Cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the Supernatural_,
pp. 183 sqq., _et passim_.

224 A. D. 1585-1638. Cfr. Pohle-Preuss, _op. cit._, pp. 223 sqq.

225 On this important document (issued A. D. 1713) see A. Schill, _Die
Konstitution Unigenitus_, Freiburg 1876; Thuillier, _La Seconde
Phase du Jansénisme_, Paris 1901; M. Ott, art. “Unigenitus” in Vol.
XV of the _Catholic Encyclopedia_.

_ 226 Prop. Damn._, 38.

_ 227 Prop. Damn._, 44.

228 “_Doctrina synodi de duplici amore enuntians, hominem sine gratia
esse sub virtute peccati ipsumque in eo statu per generalem
cupiditatis dominantis influxum omnes suas actiones inficere et
corrumpere—quatenus insinuat, in homine, dum est sub servitute sive
in statu peccati, ... sic dominari cupiditatem ut per generalem
huius influxum omnes illius actiones in se inficiantur et
corrumpantur, aut opera omnia quae ante iustificationem fiunt,
quacunque ratione fiant, sint peccata, quasi in omnibus suis actibus
peccator serviat dominanti cupiditati: falsa, perniciosa, inducens
in errorem a Tridentino damnatum ut haereticum, iterum in Baio
damnatum art. 40._” (Denzinger-Bannwart, n. 1523).

_ 229 Prop. Damn._, 59: “_Oratio impiorum est novum peccatum, et quod
Deus illis concedit, est novum in eos iudicium._”
(Denzinger-Bannwart, n. 1409.)

230 This passage, and the meaning it evidently bears in the context of
St. Matthew’s Gospel, is thoroughly discussed by Suarez, _De
Gratia_, I, 4. Cfr. also J. B. Faure, _Notae in Enchiridion S.
August._, c. 15. Other Scriptural texts distorted by the Jansenists
are quoted and explained in their true sense by Scheeben,
_Dogmatik_, Vol. III, pp. 923 sqq.

_ 231 Hom. in Is._, 5, n. 2.

232 “_Scimus autem quia peccatores Deus non audit._”

_ 233 Tract. in Ioa._, 44, n. 13: “_Adhuc inunctus loquitur; nam et
peccatores exaudit Deus. Si enim peccatores Deus non exaudiret,
frustra ille publicanus oculos in terram demittens et pectus suum
percutiens diceret: Domine, propitius esto mihi peccatori [Luc.
XVIII, 13]._”

_ 234 Contr. Collat._, n. 36: “_Naturae humanae, cuius creator est Deus,
etiam post praevaricationem manet substantia, manet forma, manet
vita et sensus et ratio ceteraque corporis et animi bona, quae etiam
malis vitiosisque non desunt. Sed non illis veri boni perceptio est,
quae mortalem vitam honestare possunt, aeternam conferre non
possunt._” For additional Patristic texts in confirmation of our
thesis see Ripalda, _De Ente Supernaturali_, t. III, disp. 20, sect.
4.

_ 235 Enchiridion_, c. 117, n. 31: “_Regnat carnalis cupiditas, ubi non
est Dei caritas._”

_ 236 De Gratia Christi_, c. 26: “_Ubi non est dilectio, nullum bonum
opus imputatur, non recte bonum opus vocatur, quia omne quod non est
ex fide peccatum est et fides per dilectionem operatur._”

_ 237 De Gratia et Libero Arbitrìo_, c. 18: “_Praecepta dilectionis, i.e.
caritatis, tanta et talia sunt, ut quidquid se putaverit homo facere
bene, si fiat sine caritate, nullo modo fiat bene._”

238 Cfr. _supra_, p. 29.

_ 239 Proposit. Baii Damn._, 38: “_Omnis amor creaturae rationalis aut
vitiosa est cupiditas quâ mundus diligitur, quae a Ioanne
prohibetur, aut laudabilis caritas quâ per Spiritum Sanctum in corde
diffusa Deus amatur._” (Denzinger-Bannwart, n. 1038.)

_ 240 Prop. Quesnelli Damn._, 45: “_Amore Dei in corde peccatorum non
amplius regnante necesse est, ut in eo carnalis regnet cupiditas
omnesque actiones eius corrumpat._” (Denzinger-Bannwart, n. 1395.)

_ 241 Infra_, Ch. III, Sect. 1.

242 Especially against Julian of Eclanum. Cfr. _Contra Iulianum_, IV, 3.

243 Matth. VI, 24.

_ 244 Retract._, I, 15: “_Quando peccatum tale est, ut idem sit poena
peccati, quantum est quod valet voluntas sub dominante cupiditate,
nisi forte, si pia est, ut oret auxilium?_”

_ 245 Prop. Baii Damn._, 40: “_In omnibus suis actibus peccator servit
dominanti cupiditati._” (Denzinger-Bannwart, n. 1040.)

_ 246 De Spiritu et Litera_, c. 27, n. 48: “_Si hi qui naturaliter, quae
legis sunt, faciunt, nondum sunt habendi in numero eorum quos
Christi iustificat gratia [Rom. II, 24], sed in eorum potius, quorum
(etiam impiorum nec Deum verum veraciter iusteque colentium) quaedam
tamen facta vel legimus vel novimus vel audimus, quae secundum
iustitiae regulam non solum vituperare non possumus, verum etiam
merito recteque laudamus; quamquam si discutiantur, quo fine fiant,
vix inveniuntur quae iustitiae debitam laudem defensionemve
mereantur._”

_ 247 Serm. de Temp._, 349, c. 1, 1 sq.: “_Caritas alia est divina, alia
humana; alia est humana licita, alia illicita.... Prius ergo loquor
de humana licita, quae non reprehenditur; deinde de humana illicita,
quae damnatur; tertio de divina, quae nos perducit ad regnum....
Licitam ergo caritatem habete; humana est, sed ut dixi licita, sed
ita licita ut, si defuerit, reprehendatur. Liceat vobis humanâ
caritate diligere coniuges, diligere filios, diligere amicos
vestros, diligere cives vestros. Sed videtis istam caritatem esse
posse et impiorum, i.e. paganorum, Iudaeorum, haereticorum. Quis
enim eorum non amat uxorem, filios, fratres, vicinos, affines,
amicos? Haec ergo humana est. Si ergo tali quisque crudelitate
effertur, ut perdat etiam humanum dilectionis affectum, et non amat
filios suos, ... nec inter homines numerandus est._” (Migne, _P.
L._, XXXIX, 1529.)

_ 248 Institutiones Theologicae_, Vol. III, p. 23.

249 As explained above, pp. 71 sqq.

250 Denzinger-Bannwart, n. 1524. On the teaching of St. Augustine, see
J. Mausbach, _Die Ethik des hl. Augustinus_, Vol. II, pp. 260 sqq.,
Freiburg 1909.

251 Cfr. _supra_, Art. 1.

252 On these and similar formulas see Palmieri, _De Gratia Divina
Actuali_, thes. 22.

253 Cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the Supernatural_,
pp. 218 sqq.

254 For details of his life see J. Pohle, art. “Pelagius and
Pelagianism” in Vol. XI of the _Catholic Encyclopedia_.

_ 255 Impeccantia_, ἀναμαρτησία.

256 Cfr. St. Augustine, _De Haeres. ad Quodvultdeum_, n. 88.

257 “_Hoc est occultum et horrendum virus haeresis vestrae, ut velitis
gratiam Christi in exemplo eius esse, non in dono eius, dicentes
quia per eius imitationem fiunt iusti, non per subministrationem
Spiritus Sancti._” (S. Aug., _Opus Imperf. contr. Iulian._, II,
146.)

258 On the _regnum coelorum_ in contradistinction to _vita aeterna_, in
the teaching of Pelagius, see St. Augustine, _De Pecc. Mer. et
Rem._, I, 18 sqq.

_ 259 V. infra_, Sect. 2.

_ 260 V. supra_, p. 8.

_ 261 e.g._ Petavius, _De Pelag. et Semipelag._, c. 8 sq.; Wirceburg.,
_De Gratia_, n. 182; Palmieri, _De Gratia Div. Actuali_, pp. 140
sqq.

262 Among them Suarez, _Prolegom. de Gratia_, c. 3, and J. Scheeben,
_Dogmatik_, Vol. III, pp. 739 sq.

263 “_Quicunque dixerit, ideo nobis gratiam iustificationis dari, ut
quod facere per liberum iubemur arbitrium facilius possimus implere
per gratiam, tamquam etsi gratia non daretur, non quidem facile, sed
tamen possimus etiam sine illa implere divina mandata, anathema
sit._” (Denzinger-Bannwart, n. 105.)

264 “_Si quis per naturae vigorem bonum aliquod, quod ad salutem
pertinet vitae aeternae, cogitare ut expedit aut eligere sive
salutari, i.e. evangelicae praedicationi consentire posse confirmat
absque illuminatione et inspiratione Spiritus Sancti, qui dat
omnibus suavitatem in consentiendo et credendo veritati, haeretico
fallitur spiritu._” (Can. 7, quoted by Denzinger-Bannwart, n. 180.)

265 Sess. VI, can. 2: “_Si quis dixerit, ad hoc solum divinam gratiam
per Iesum Christum dari, ut facilius homo iuste vivere ac vitam
aeternam promereri possit, quasi per liberum arbitrium sine gratia
utrumque, sed aegre tamen et difficulter possit, anathema sit._”
(Denzinger-Bannwart, n. 812.)

266 “_Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit
in vite: sic nec vos, nisi in me manseritis. Ego sum vitis, vos
palmites: qui manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum:
quia sine me nihil potestis facere_ (ὅτι χωρὶσ ἐμοῦ οὐ δύνασθε
ποιεῖν οὐδέν).”

267 St. Augustine, _Tract. in Ioa._, 81, n. 3: “_Non ait, quia sine me
parum potestis facere, sed nihil potestis facere. Sive ergo parum
sive multum, sine illo fieri non potest, sine quo nihil fieri
potest._”

268 Cfr. John XV, 3.

269 “_Non quod sufficientes simus, cogitate aliquid a nobis quasi ex
nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est._” On this text cfr.
Cornely, _Comment. in h. l._, Paris 1892.

270 “_Moysi enim dicit: Miserebor cuius misereor et misericordiam
praestabo cuius miserebor. Igitur non volentis neque currentis_ (οὐ
τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος), _sed miserentis est Dei._” (Rom.
IX, 15 sq.)

271 “_Deus est enim, qui operatur in vobis et velle et perficere_ (καὶ
τὸ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν) _pro bona voluntate._” (Phil. II, 13.)

272 “_Nemo potest dicere: Dominus Iesus, nisi in Spiritu Sancto._” (1
Cor. XII, 3.)

273 Cfr. Matth. VII, 21; VIII, 29.

274 Others explain the passage 1 Cor. XII, 3 differently. Cfr. also Rom.
VIII, 26; Phil. I, 6; Eph. II, 5 sqq.

_ 275 De Gratia et Libero Arbitrio_, c. 4: “_Talis est haeresis
pelagiana, non antiqua, sed ante non multum tempus exorta._”

276 “_Desinat, si res ita sunt, incessere novitas vetustatem._”

_ 277 Adv. Haer._, III, 17, 2: “_Sicut arida terra, si non percipiat
humorem, non fructificat, sic et nos lignum aridum existentes
nunquam fructificaremus vitam sine superna voluntaria pluvia.... Non
a nobis, sed a Deo est bonum salutis nostrae._”

278 “_Legem credendi lex statuat supplicandi. Quum enim sanctarum
plebium praesules madatâ sibi legatione fungantur apud divinam
clementiam, humani generis agunt causam et tota secum Ecclesia
congemiscente postulant et precantur, ut infidelibus donetur fides,
ut idololatrae ab impietatis suae liberentur erroribus, ut Iudaeis
ablato cordis velamine lux veritatis appareat, ut haeretici
catholicae fidei perceptione resipiscant, ut schismatici spiritum
redivivae caritatis accipiant, ut lapsis poenitentiae remedia
conferantur, ut denique catechumenis ad regenerationis sacramenta
perductis coelestis misericordiae aula reseretur._” (Migne, _P. L._,
XLV, 1759.)

279 For additional Patristic texts see Palmieri, _De Gratia Divina
Actuali_, thes. 26.

_ 280 Hom. in 1 Cor., 7._

_ 281 De Civitate Dei_, XII, 9: “_Istam [bonam voluntatem] quis fecerat
nisi ille, qui eos cum bona voluntate, i.e. cum amore casto quo illi
adhaererent creavit, simul eis et condens naturam et largiens
gratiam?... Confitendum est igitur cum debita laude Creatoris, non
ad solos sanctos homines pertinere, verum etiam de sanctis angelis
posse dici, quod caritas Dei diffusa sit in eis per Spiritum
Sanctum, qui datus est eis._”

_ 282 Enchiridion_, c. 106: “_Sicut mori est in hominis potestate, quum
velit, ... ad vitam vero tenendam voluntas non satis est, si
adiutoria sive alimentorum sive quorumcunque tutaminum desint, sic
homo in paradiso ad se occidendum relinquendo iustitiam idoneus erat
per voluntatem; ut autem ab eo teneretur vita iustitiae, parum erat
velle nisi ille, qui eum fecerat, adiuvaret._”

283 Can. 19: “_Natura humana, etiamsi in illa integritate in qua est
condita permaneret, nullo modo seipsam, Creatore suo non adiuvante,
servaret. Unde quum sine gratia Dei salutem non possit custodire
quae accepit, quomodo sine Dei gratia poterit reparare quod
perdidit?_” (Denzinger-Bannwart, n. 192.)—St. Augustine holds that
our first parents would have been able to preserve the state of
grace by the divine _adiutorium sine quo non_, and that consequently
the _adiutorium quo_ would have been superfluous to them. On this
subtle question cfr. Pesch, _Praelectiones Dogmaticae_, Vol. V, pp.
55 sqq., and Schiffini, _De Gratia Divina_, pp. 472 sqq.

_ 284 Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 109, art. 5: “_Vita aeterna est finis
excedens proportionem naturae humanae ... et ideo homo per sua
naturalia non potest producere opera meritoria proportionata vitae
aeternae; sed ad hoc exigitur altior virtus, quae est virtus
gratiae. Et ideo sine gratia homo non potest mereri vitam aeternam.
Potest tamen facere opera perducentia ad bonum aliquod homini
connaturale, sicut laborare in agro, bibere, manducare et habere
amicum et alia huiusmodi._”

285 For the necessary Augustinian citations in proof of this assertion
see Palmieri, _De Gratia Divina Actuali_, pp. 174 sqq.

286 Cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the Supernatural_,
pp. 186 sqq.

_ 287 V. supra_, pp. 20.

_ 288 V. supra_, pp. 26 sq.

_ 289 V. supra_, pp. 69 sqq.

290 On the teaching of Scotus himself with regard to this point cfr. P.
Minges, O.F.M., _Die Gnadenlehre des Duns Scotus auf ihren
angeblichen Pelagianismus und Semipelagianismus geprüft_, Münster
1906.

291 This is true of man even in the exalted state in which he existed in
Paradise. It is true also of the angels. It is true even of the
human nature of our Lord Jesus Christ Himself. Cfr. Pohle-Preuss,
_Christology_, pp. 221 sqq.

292 Cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the Supernatural_,
pp. 190 sqq.

293 Palmieri, _De Gratia Divina Actuali_, p. 184.

294 Suarez, _De Necessitate Gratiae_, II, 4.

295 On the whole subject of this Article cfr. S. Schiffini, _De Gratia
Divina_, pp. 227 sqq.; Rademacher, _Natur und Gnade_, M. Gladbach
1908.

296 Died 432. On his life and works see Bardenhewer-Shahan, _Patrology_,
pp. 515 sqq.

297 Reproduced in Migne, _P. L._, XLIX, 477-1328.

298 This contention is false, but it has never been proscribed as
heretical. Prosper says in his _Ep._ 226, 5: “_Tales aiunt perdi
talesque [infantes] salvari, quales futures illos in annis
maioribus, si ad activam servarentur vitam, scientia divina
praeviderit._” On this absurd assertion see Pohle-Preuss, _God: His
Knowability, Essence, and Attributes_, pp. 380 sq.

_ 299 De Praedest. Sanctorum_, c. 3, n. 7: “_... putans fidem, quâ in
Deum credimus, non esse donum Dei, sed a nobis esse in nobis et per
illam nos impetrare Dei dona, quibus temperanter et iuste et pie
vivamus in hoc saeculo._”

300 Cfr. Denzinger-Bannwart, _Enchiridion_, n. 128 sqq.

301 Ernst (_Werke und Tugenden der Ungläubigen nach Augustinus_,
Freiburg 1871) contends that the approbation of Boniface II
comprised all the canons of this synod.

302 Cfr. F. Wörter, _Zur Dogmengeschichte des Semipelagianismus_,
Münster 1900.

_ 303 Conc. Arausic._ II, can. 5 (Denzinger-Bannwart, n. 178): “_Si quis
sicut augmentum, ita etiam initium fidei ipsumque credulitatis
affectum, quo in eum credimus qui iustificat impium et ad
regenerationem sacri baptismatis pervenimus, non per gratiae donum,
i.e. per inspirationem Spiritus S., ... sed naturaliter nobis inesse
dicit, apostolicis dogmatibus adversarius approbatur._” Cfr. _Conc.
Vatican._, Sess. III, cap. 3. (Denzinger-Bannwart, n. 1791).

304 In his treatise _De Praedestinatione Sanctorum_.

305 In his work _Adversus Collatorem_.

_ 306 Discernit_, διακρίνει.

_ 307 Per fidem_, διὰ πίστεως.

_ 308 Non ex vobis_, οὐκ ἐξ ὑμῶν.

_ 309 Dei donum_, θεοῦ τὸ δῶρον.

_ 310 Non ex operibus_, οὐκ ἐξ ἔργων.

311 Eph. II, 8 sq.

312 Cfr. Rom. III, 20 sqq., IX, 15 sqq.

313 John VI, 44: “_Nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me,
traxerit_ (ἐλκύσῃ) _eum._”

_ 314 Opus Dei_, τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ.

_ 315 Ep._, 177: “_Oratio est clarissima gratiae testificatio._”

_ 316 Dial. c. Tryph._

_ 317 De Dono Persev._, c. 19, n. 50: “_Isti tales tantique doctores
dicentes non esse aliquid, de quo tamquam de nostro quod nobis Deus
non dederit gloriemur nec ipsum cor nostrum et cogitationes nostras
in potestate nostra esse, ... haec utique gratiae Dei tribuunt, Dei
munera agnoscunt, ab ipso nobis, non a nobis esse testantur._”—For
additional Patristic texts see Palmieri, _De Gratia Div. Act._, pp.
290 sqq.

318 Cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the Supernatural_,
pp. 239 sqq.

_ 319 Hom. in Heb._, 12, n. 3.

_ 320 V. infra_, Ch. III, Sect. 1.

_ 321 De Praedest. Sanct._, c. 14: “_Quid opus est ut eorum scrutemur
opuscula, qui priusquam ista haeresis oriretur, non habuerunt
necessitatem in hac difficili ad solvendum quaestione versari? Quod
procul dubio facerent, si respondere talibus cogerentur. Unde factum
est, ut de gratia Dei quid sentirent breviter quibusdam scriptorum
suorum locis et transeunter attingerent._”

_ 322 De Gratia Div. Act._, p. 288.

323 Cfr. Ripalda, _De Ente Supernaturali_, l. I, disp. 17, sect. 11.

_ 324 Ep._, 24 (to Maximilian, Patriarch of Constantinople): “_Sequere
priorum, a quibus eruditus es et nutritus, exempla pontificum,
beatissimi Ioannis scientiam, sancti Attici in repugnandis
haeresibus vigilantiam._”

_ 325 Hom. in 1 Cor._, XII, n. 2.

_ 326 Hom. in Ep. ad Hebr._, XII, 2.

327 Αὐτὸς ἐν ἡμῖν πίστιν ἐνέθησεν, αὐτὸς τὴν ἀρχὴν ἔδωκεν.

328 They are fully explained by Palmieri, _l.c._, pp. 295 sqq.

_ 329 Die Lehre von der Heiligung_, p. 161, Paderborn 1885.

_ 330 V. supra_, pp. 19 sqq., 27 sq.

_ 331 De Praedest. Sanct._, c. 2, p. 5: “_Attendant hic et verba
perpendant, qui putant ex nobis esse fidei coeptum et ex Deo esse
fidei supplementum. Quis enim non videat prius esse cogitare quam
credere? Nullus quippe credit aliquid nisi prius cogitaverit esse
credendum.... Quod ergo pertinet ad religionem atque pietatem, si
non sumus idonei cogitare aliquid quasi ex nobismet ipsis, sed
sufficientia nostra ex Deo est, profecto non sumus idonei credere
aliquid quasi ex nobismet ipsis, quod sine cogitatione non possumus,
sed sufficientia nostra, quâ credere incipiamus, ex Deo est._”—Cfr.
also the seventh canon of the Second Council of Orange
(Denzinger-Bannwart, n. 180), and Suarez, _De Fide_, disp. 6, sect.
7 sq.; IDEM, _De Gratia_, III, 7.

_ 332 Conc. Arausic._ II, can. 7.

333 Sess. VI, can. 3: “_Si quis dixerit, sine praeveniente Spiritus
Sancti inspiratione atque eius adiutorio hominem credere, sperare,
diligere aut poenitere posse, sicut oportet, ut ei iustificationis
gratia conferatur, anathema sit._” (Denzinger-Bannwart, n. 813.)

_ 334 Supra_, pp. 87 sqq.

335 John XV, 5: “_Sine me nihil potestis facere._”

_ 336 Contra Duas Epistolas Pelag._, II, 8: “_Dominus ut responderet
futuro Pelagio non ait: Sine me difficile potestis facere, sed ait:
Sine me nihil potestis facere.... Non ait: sine me nihil potestis
perficere, sed facere. Hoc uno verbo initium finemque
comprehendit._”

337 Phil. II, 12 sq.: “_Cum metu et tremore vestram salutem_ (σωτηρίαν)
_operamini; Deus est enim qui operatur in vobis et velle et
perficere._”

338 Rom. XV, 13: “_Deus autem spei repleat vos omni gaudio et pace in
credendo_ (ἐν τῷ πιστεύειν), _ut abundetis in spe (ἐν τῇ ἐλπίδι) et
virtute Spiritus Sancti._”

339 1 John IV, 7: “_Caritas ex Deo est_ (ἡ ἀγάπη ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστιν).”
Cfr. also John VI, 44 sqq., which text is fully explained by
Schiffini, _De Gratia Divina_, pp. 128 sqq.

_ 340 Enchiridion_, c. 32: “_Porro si nullus dicere Christianus audebit:
Non miserentis est Dei, sed volentis est hominis, ne Apostolo
apertissime contradicat, restat ut propterea dictum intelligatur
(Rom. IX, 16): ____Non volentis neque currentis, sed miserentis est
Dei,____ ut totum Deo detur, qui hominis voluntatem bonam et
praeparat adiuvandam et adiuvat praeparatam. Praecedit enim bona
voluntas hominis multa Dei dona, sed non omnia; quae autem non
praecedit ipsa, in iis est et ipsa. Nam utrumque legitur in sanctis
eloquiis: et (Ps. LVIII, 11): ____Misericordia eius praeveniet
me,____ et (Ps. XXII, 6): ____Misericordia eius subsequetur me.____
Nolentem praevenit, ut velit; volentem subsequitur, ne frustra
velit. Cur enim admonemur orare pro inimicis nostris, utique
nolentibus pie vivere, nisi ut Deus in illis operetur et velle?
Itemque cur admonemur petere ut accipiamus, nisi ut ab illo fiat
quod volumus, a quo factum est ut velimus? Oramus ergo pro inimicis
nostris, ut misericordia Dei praeveniat eos, sicut praevenit et nos;
oramus autem pro nobis, ut misericordia eius subsequatur nos._” On
this important passage cfr. J. B. Faure, _Notae in Enchiridion S.
Augustini_, c. 32. Similar expressions will be found in _Contra Duas
Epist. Pelag._, II, 9 and _De Gratia et Lib. Arb._, c. 17.

_ 341 Ep. ad Ctesiph._, 133: “_Velle et currere meum est, sed ipsum meum
sine Dei semper auxilio non erit meum; dicit enim Apostolus (Phil.
II, 13): ____Deus est enim qui operatur in vobis et velle et
perficere.____... Non mihi sufficit, quod semel donavit, nisi semper
donaverit._”

_ 342 Serm. de Pret. Marg._

_ 343 Conc. Arausic._ II. (A. D. 529); “_Hoc etiam salubriter profitemur
et credimus, quod in omni opere bono non nos incipimus et postea per
Dei misericordiam adiuvamur, sed ipse nobis nullis praecedentibus
bonis meritis et fidem et amorem sui prius inspirat, ut et baptismi
sacramenta fideliter requiramus et post baptismum cum ipsius
adiutorio ea, quae sibi sunt placita, implere possimus._”
(Denzinger-Bannwart, n. 200.)

344 Cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the Supernatural_,
pp. 192 sqq.

345 Cfr. Schiffini, _De Gratia Divina_, pp. 132 sq.

346 Perrone, _De Gratia_, n. 203: “_Quaestio haec non ad scholasticas
quaestiones pertinet, sed est dogma fidei ab Ecclesia definitum._”

347 Sess. VI, cap. 16: “_Quum enim ille ipse Christus Iesus tamquam
caput in membra et tamquam vitis in palmites in ipsos iustificatos
iugiter virtutem influat, quae virtus bona eorum opera semper
antecedit et comitatur et subsequitur et sine qua nullo pacto Deo
grata et meritoria esse possent, nihil ipsis iustificatis amplius
deesse credendum est._” (Denzinger-Bannwart, n. 809.) Cfr. Tepe,
_Institutiones Theologicae_, Vol. III, pp. 41 sqq., Paris 1896.

348 John XV, 5.

_ 349 V. supra_, pp. 87 sq. Other pertinent Scriptural texts are: 2 Cor.
III, 5; Phil. II, 12 sq.; III, 13 sq.; Heb. XIII, 21.

_ 350 De Gratia et Lib. Arb._, c. 17: “_Sine illo vel operante vel
cooperante quum volumus ad bona pietatis opera nihil valemus._”

_ 351 De Natura et Gratia_, c. 26: “_Mala nostra non ad hoc solum medicus
supernus sanat, ut illa iam non sint, sed ut de cetero recte
ambulare possimus, quod quidem etiam sani nonnisi illo adiuvante
poterimus.... Sicut oculus corporis etiam plenissime sanus, nisi
candore lucis adiutus non potest cernere, sic et homo etiam
perfectissime iustificatus, nisi aeternae luce iustitiae divinitus
adiuvetur, recte non potest vivere._”

352 “_Actiones nostras, quaesumus Domine, aspirando praeveni et
adiuvando prosequere, ut cuncta nostra oratio et operatio a te
semper incipiat et per te coepta finiatur._” (_Missale Romanum._)
The argument from Tradition is more fully developed by Palmieri, _De
Gratia Divina Actuali_, thes. 28.

353 Thus Molina (_Concord._, qu. 14, art. 13 disp. 8), Bellarmine (_De
Gratia et Lib. Arb._, VI, 15), and Thomassin; the question is well
treated by Ruiz, _De Providentia Divina_, disp. 41, sect. 5 sq.

354 Cfr. Heinrich-Gutberlet, _Dogmatische Theologie_, Vol. VIII, § 399,
Mainz 1897.

355 Cfr. Ripalda, _De Ente Supernaturali_, disp. 106, sect. 3 sqq.

_ 356 Impeccantia_, ἀναμαρτησία.

357 “_Item placuit ut quicunque ipsa verba dominicae orationis, ubi
dicimus: Dimitte nobis debita nostra, ita volunt a sanctis dici, ut
humiliter hoc, non veraciter dicatur, anathema sit._”
(Denzinger-Bannwart, n. 108.)

358 Sess. VI, can. 23: “_Si quis hominem semel iustificatum dixerit ...
posse in tota vita peccata omnia etiam venialia vitare nisi ex
speciali Dei privilegio, quemadmodum de beata virgine tenet
Ecclesia, anathema sit._” (Denzinger-Bannwart, n. 833.)

359 On this privilege of our Blessed Lady see Pohle-Preuss, _Mariology_,
pp. 72 sqq., St. Louis 1914.

360 Sess. VI, cap. 11: “_... quantumvis sancti et iusti in levia saltem
et quotidiana, quae etiam venialia dicuntur, peccata quandoque
cadunt._” (Denzinger-Bannwart, n. 804.)

_ 361 De Gratia Divina Actuali_, p. 236.

362 Epistle of St. James, III, 2: “_In multis enim offendimus omnes_
(πολλὰ γὰρ πταίομεν ἄπαντες).”

363 1 John III, 6: “_Omnis qui in eo [scil. Christo] manet, non
peccat._”

364 ὀφειλήματα.

365 Matth. VI, 12. Cfr. Mark XI, 25.

366 Prov. XX, 9: “_Quis potest dicere: Mundum est cor meum, purus sum a
peccato?_”

367 On this text cfr. J. V. Bainvel, _Les Contresens Bibliques des
Prédicateurs_, 2nd ed., pp. 102 sq., Paris 1906: “_... ces chutes
sont surtout les souffrances, les tribulations. Le contexte
l’indique clairement: __‹ __N’attaquez pas le juste (15); car Dieu
le defend, et s’il tombe il se relèvera; mais pour l’impie c’est la
ruine irréparable.__ ›__ Peut-on, comme on le fait d’ordinaire,
entendre le texte des chutes morales, des péchés véniels? Plusieurs
commentateurs répondent: non; et ils citent à l’appui saint
Augustin: Septies cadet iustus et resurget, id est, quotiescumque
cediderit, non peribit: quod non de iniquitatibus, sed de
tribulationibus ad humilitatem perducentibus intelligi voluit_ (Civ.
D. xi, 31).—_D’autres Pères, saint Jérôme par exemple, sont moins
exclusifs; et de fait, pourquoi la maxime, dans sa plénitude, ne
comprendrait-elle pas toutes sortes de chutes, péchés ou
afflictions? En tout cas, c’est aller trop loin que de vouloir
prouver par là la thèse catholique sur l’impossibilité morale
d’éviter pendant longtemps tout péché de fragilité. L’écrivain sacré
veut dire autre chose, et nous avons des textes meilleures_ ...”

368 Eccles. VII, 21: “_Non est enim homo iustus in terra, qui faciat
bonum et non peccet_.”

_ 369 Ibid._, v, 23: “_Scit enim conscientia tua, quia et tu crebro
maledixisti aliis_.”

370 1 John I, 8: “_Si dixerimus, quoniam peccatum non habemus, ipsi nos
seducimus et veritas in nobis non est_.”

_ 371 E.g._ 1 John I, 10, III, 4, III 8, _et passim_.

372 The Johannine text here under consideration does, however, furnish a
telling argument against the Pelagians, in so far as they denied the
necessity of the atonement. The passage is effectively employed for
this purpose by the Second Council of Mileve (can. 6, quoted in
Denzinger-Bannwart’s _Enchiridion_, n. 106). Cfr. Chr. Pesch,
_Praelectiones Dogmaticae_, Vol. V, 3rd ed., p. 99 and Al. Wurm,
_Die Irrlehrer im ersten Johannesbrief_, Freiburg 1903.

_ 373 De Dono Perseverantiae_, c. 2, n. 4: “_Tria sunt, ut scitis, quae
maxime adversus eos [scil. Pelagianos] defendit Ecclesia, quorum est
unum, gratiam Dei non secundum merita nostra dari.... Alterum est,
in quantacunque iustitia sine qualibuscunque peccatis in hoc
corruptibili corpore neminem vivere. Tertium est, obnoxium nasci
hominem peccato primi hominis_.”

_ 374 De Natura et Gratia_, c. 35, n. 41: “_Ubi parum attendit, quum sit
acutissimus, non frustra etiam iustos in oratione dicere: Dimitte
nobis debita nostra.... Etiamsi hic non vivatur sine peccato, licet
mori sine peccato, dum subinde veniâ deletur, quod subinde
ignorantiâ vel infirmitate committitur_.”

_ 375 Ibid._, c. 36. “_Si omnes illos sanctos et sanctas, quum hic
viverent, congregare possemus et interrogare, utrum essent sine
peccato, ... nonne unâ voce clamassent: Si dixerimus quia peccatum
non habemus, ipsi nos seducimus et veritas in nobis non est?_”—For
other confirmatory Patristic texts see Suarez, _De Gratia_, IX, 8.

376 The above-quoted analogy is taken from Heinrich-Gutberlet,
_Dogmatische Theologie_, Vol. VIII, p. 81.

_ 377 Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 109, art. 8: “_Non potest homo abstinere
ab omni peccato veniali propter corruptionem inferioris appetitus
sensualitatis, cuius motus singulos quidem ratio reprimere potest,
et ex hoc habent rationem peccati et voluntarii, non autem omnes,
quia dum uni resistere nititur, fortassis alius insurgit, et etiam
quia ratio non potest semper esse pervigil ad huiusmodi motus
vitandos_.”

378 Sardagna (_De Gratia_, n. 336) incorrectly asserts this.

379 Cfr. Tepe, _Instit. Theolog._, Vol. III. pp. 47 sq.

380 Cfr. St. Augustine, _Contra Iulian._, IV, 3, 28: “_Ideo factum est
in loco infirmitatis, ne superbe viveremus, ut sub quotidiana
peccatorum remissione vivamus_.”

381 Andr. de Vega, _De Iustificatione Doctrina Universa_, 1. XIV, cap.
ult.

382 Suarez, _De Gratia_, IX, 8, 14: “_quia si vel in uno homine posset
contingere, ut illa duo coniungerentur, scil. carere speciali
privilegio et nihilominus cavere omne peccatum veniale per totam
vitam, propositio Concilii esset simpliciter falsa; nam est absoluta
et universalis, ad cuius falsitatem satis est quod in uno
deficiat_.”

383 Aug., _Ep._, 181, n. 8: “_Nemo itaque dicat, se esse sine peccato,
sed non tamen ideo debemus amare peccatum. Oderimus ea, fratres;
etsi non sumus sine peccatis, oderimus tamen ea, et maxime a
criminibus nos abstineamus; abstineamus quantum possumus a levibus
peccatis._”—On the whole subject of this thesis cfr. Schiffini, _De
Gratia Divina_, pp. 181 sqq.

_ 384 V. supra_, pp. 98 sqq.

_ 385 Conc. Arausic._ II, can. 10: “_Adiutorium Dei etiam renatis ac
sanctis semper est implorandum, ut ad finem bonum pervenire vel in
bono possint opere perdurare_.” (Denzinger-Bannwart, n. 183.)

386 Sess. VI, can. 22: “_Si quis dixerit, iustificatum vel sine speciali
auxilio Dei in accepta iustitia perseverare posse vel cum eo non
posse, anathema sit_.” (Denzinger-Bannwart, n. 832.)

387 Sess. VI, cap. 11: “_Deus namque suâ gratiâ semel iustificatos non
deserit, nisi ab eis prius deseratur_.” (Denzinger-Bannwart, n.
804.)

388 Cfr. Wisd. IV, 11: “_Raptus est, ne malitia mutaret intellectum
eius_.”

389 Sess. VI, can. 16: “_magnum illud usque in finem perseverantiae
donum_.” On St. Augustine’s teaching in regard to the different
heads of doctrine defined above, see Chr. Pesch, _Praelectiones
Dogmaticae_, Vol. V, 3rd ed., pp. 103 sqq.

390 John XVII, 11: “_Pater sancte, serva eos in nomine tuo_ (τήρησον
αὐτοὺς ἐν τῷ ὀνόματί σου), _quos dedisti mihi, ut sint unum, sicut
et nos_.”

391 Col. IV, 12: “_Salutat vos Epaphras ... semper sollicitus pro vobis
in orationibus, ut stetis perfecti_ (ἵνα στῆτε τέλειοι) _et pleni in
omni voluntate Dei_.”

392 Matth. XXVI, 41: “_Vigilate, et orate, ut non intretis in
tentationem_.”

393 Phil. I, 6: “... _confidens hoc ipsum, quia qui coepit in vobis opus
bonum, perficiet_ (ἐπιτελέσει) _usque in diem Christi Iesu_.”

394 1 Pet. I, 5: “..._qui in virtute Dei custodimini per fidem in
salutem, paratam revelari in tempore novissimo_.”—For Old Testament
texts in confirmation of this thesis see Schiffini, _De Gratia
Divina_, pp. 198 sq.

_ 395 De Dono Perseverantiae_. An English translation of this treatise
may be found in _The Anti-Pelagian Works of Saint Augustine, Bishop
of Hippo_, Translated by Peter Holmes and R. E. Wallis, Vol. III,
pp. 171 sqq. (Vol. XV of Dods’ translation of the _Works of St.
Augustine_), Edinburg 1876.

_ 396 De Dono Perseverantiae_, c. 2, n. 3: “_Cur autem perseverantia ista
poscitur a Deo, si non datur a Deo? An et ista irrisoria petitio
est, quum id ab eo petitur quod scitur non ipsum dare, sed ipso non
dante esse in hominis potestate?... An ab illo perseverantia ista
forte non poscitur? Iam hoc qui dicit, non meis disputationibus
refellendus, sed sanctorum orationibus onerandus est. An vero
quisquam eorum est, qui non sibi poscat a Deo ut perseveret in eo,
quum ipsâ oratione quae dominica nuncupatur, quia eam Dominus
docuit, quando oratur a sanctis, nihil paene aliud quam
perseverantia posci intelligatur_?”

_ 397 Op. cit._, c. 7, n. 15: “_Prorsus in hac re non operosas
disputationes exspectet Ecclesia, sed attendat quotidianas orationes
suas. Orat ut increduli credant: Deus ergo convertit ad fidem. Orat
ut credentes perseverent; Deus ergo donat perseverantiam usque in
finem_.”

_ 398 Op. cit._, c. 23, n. 63: “_Quis enim veraciter gemat desiderans
accipere quod orat a Domino, si hoc a seipso se sumere existimet,
non ab illo_?”

_ 399 Op. cit._, c. 6, n. 10: “_Hoc Dei donum suppliciter emereri potest,
sed quum datum fuerit, amitti contumaciter non potest_.”

_ 400 Op. cit._, c. 16, n. 39: “... _quum constet Deum alia danda etiam
non orantibus, sicut initium fidei, alia nonnisi orantibus
praeparasse, sicut in finem perseverantiam, profecto qui ex se ipso
se hanc habere putat, non orat ut habeat_.”

_ 401 De Ente Supernaturali_, disp. 94, sect. 2.

402 Suarez, _De Gratia_, XII, 38: “_Infallibilitas non convenit merito
de congruo ratione sui, ut ita dicam, sed ratione impetrationis quae
propriae soli orationi, ut talis est, respondet. Ratio est, quia
haec infallibilitas solum fundatur in promissione divina, quae non
invenitur facta operibus iustorum quatenus meritoriis de congruo,
sed tantum orationi; quare ut fructus huius meriti certior sit,
adiungenda semper est petitio perseverantiae_.”

403 John XVI, 23.

404 Cfr. Suarez, _De Gratia_, XII, 38, n. 14: “... _quia ut oratio
habeat perseverantiam debitam, perdurare debet cum illis
circumstantiis moralibus, quas a principio habere etiam debuit, ut
congrue fieret; unde eo ipso quod novum impedimentum ponitur
[peccando] effectui orationis, deficit perseverantia in orando,
saltem debito modo._”

_ 405 Ibid._, n. 17: “_Igitur perseverantia orationis in tali materia
requisita est, ut non semel tantum aut iterum fiat, set ut toto
tempore vitae duret, et praesertim ut in occurrentibus occasionibus
servandi mandata aut vincendi tentationes cum debita fiducia
repetatur._”—For more detailed information we must refer the reader
to Palmieri, _De Gratia Divina Actuali_, thes. 36, n. vi sqq. The
theological argument for our thesis is convincingly set forth by
Gutberlet in Heinrich’s _Dogmatische Theologie_, Vol. VIII, § 404.
The _donum perseverantiae_ must not be confounded with the
_confirmatio in gratia_; on this point see Schiffini, _De Gratia
Divina_, pp. 197 sqq.

_ 406 V. supra_, pp. 7 sq.

407 Cfr. St. Thomas, _Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 1: “_Meritum
et merces ad idem referuntur. Id enim merces dicitur quod alicui
recompensatur pro retributione operis vel laboris quasi quoddam
pretium ipsius. Unde sicut reddere iustum pretium pro re accepta ab
aliquo est actus iustitiae, ita etiam recompensare mercedem operis
vel laboris est actus iustitiae._” Cfr. Taparelli, _Saggio Teoretico
del Diritto Naturale_, diss. 1, c. 6, n. 130, Palermo 1842.

408 “This word is scarcely used in modern English, except as expressing
that punishment which is fully deserved, a usage originating with
the Tudor Parliaments; but it was once commonly used in the language
in a wider sense, for whatever had been justly earned, and some
attempts to revive it have been made in recent times; certainly some
word is wanted to express the idea.” (Hunter, _Outlines of Dogmatic
Theology_, Vol. III, pp. 58 sq.) Cfr. Dr. Murray’s _New English
Dictionary_, Vol. II, p. 784, Oxford 1893.

409 Eck did not, however, approve the term _meritum de condigno_; he
preferred _meritum digni_. Cfr. J. Greving, _Johann Eck als junger
Gelehrter_, pp. 153 sqq., Münster 1906.

410 Cfr. St. Augustine, _In Ps._, 86: “_Debitorem Deus ipse fecit se,
non accipiendo, sed promittendo._” On this point consult
Pohle-Preuss, _God: His Knowability, Essence, and Attributes,_ pp.
455 sqq.

_ 411 Oratio, preces._

_ 412 Capacitas, dispositio._

413 Vasquez, _Comment. in S. Theol. S. Thomae Aquin._, 1a 2ae, disp.
216, c. 4.

414 Already in the fourth century the Church emphasized the proposition
“_Gratiam Christi non secundum merita dari_” against Pelagius.

415 Cfr. St. Augustine, _Ep._ 194 _ad Sixt._, n. 19: ___Vita etiam
aeterna, quam certum est bonis operibus debitam reddi, ab Apostolo
tamen gratia nuncupatur, nec ideo quia meritis non datur, sed quia
data sunt ipsa merita, quibus datur.___ The dogma was formally
defined by the Council of Trent: “... _cuius tanta est erga omnes
homines bonitas, ut eorum velit esse merita, quae sunt ipsius
dona._” (Sess. VI, cap. 16, quoted in Denzinger-Bannwart’s
_Enchiridion_, n. 809.)

416 For further information on this point see Palmieri, _De Gratia
Divina Actuali,_ thes. 35.

_ 417 V. supra_, pp. 83 sqq.

418 “_Gratiam Dei secundum merita nostra dari._”

419 “_Debetur merces bonis operibus, si fiant; sed gratia quae non
debetur praecedit, ut fiant._” (Arausic. II, can. 18; see
Denzinger-Bannwart, n. 191.)

420 “... _ipsius iustificationis exordium in adultis a Dei per Christum
Iesum praeveniente gratia sumendum esse, h. e. ab eius vocatione,
quâ nullis eorum existentibus meritis vocantur._” (Sess. VI, cap. 5.
Denzinger-Bannwart, n. 797.)

421 Rom. IX, 16: “_Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis
est Dei._”

422 Rom. IX, 18: “_Ergo cuius vult miseretur et quem vult indurat_ (ἄρα
οὖν θέλει δ᾽ δε θέλει σκληρύνει.”)

423 Rom. XI, 6: “_Si autem gratiâ, iam non ex operibus_ (ἐξ ἔργων),
_alioquin gratia iam non est gratia._”

424 Eph. II, 8-10: “_Gratiâ enim estis salvati per fidem et hoc non ex
vobis: Dei enim donum est, non ex operibus, ut ne quis glorietur.
Ipsius enim sumus factura_ (ποίημα), _creati in Christo Iesu in
operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus._”

_ 425 E.g._, 2 Cor. V, 14; Gal. III, 22; 2 Tim. I, 9; Tit. III, 5; 1 Pet.
I, 3; 1 John IV, 10.

_ 426 Tract, in Ioa._, 86: “_Gratia non invenit, sed efficit merita._”

_ 427 Serm._, 169, c. 2: ___Gratia praecessit meritum tuum, non gratia ex
merito, sed meritum ex gratia. Nam si gratia ex merito, emisti non
gratis accepisti.___ Other Patristic texts quoted by Ripalda, _De
Ente Supernaturali,_ disp. 15 sqq.

_ 428 V. supra_, pp. 50 sqq.

429 For a more extensive treatment of this important point the reader is
referred to Heinrich-Gutberlet, _Dogmatische Theologie_, Vol. VIII,
§ 418, Mainz 1897.

_ 430 V. supra_, p. 98.

431 Can. 20: “_Multa Deus facit in homine bona, quae non facit homo;
nulla vero facit homo bona, quae non Deus praestat, ut faciat
homo._” (Denzinger-Bannwart, n. 193.)

432 “_Sed ipse [Deus] nobis nullis praecedentibus bonis meritis [scil.
naturalibus] et fidem et amorem sui prius inspirat._”
(Denzinger-Bannwart, n. 200.)

433 Matth. XXV, 15: “_Et uni dedit quinque talenta, alii autem duo, alii
vero unum, unicuique secundum propriam virtutem_ (ἑκάστῳ κατὰ τὴν
ἰδίαν δύναμιν).”

434 Cfr. Maldonatus’ commentary on this text.

435 Cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the Supernatural_,
p. 326.

_ 436 De Praedest. Sanct._, 3, 10, 31: “_Nihil huic sensui tam contrarium
est quam de suis meritis sic quemquam gloriari, tamquam ipse sibi ea
fecerit, non Dei gratia, sed gratia quae bonos discernit a malis,
non quae communis est bonis et malis._”

_ 437 De Peccato Orig._, c. 24, n. 28: “_Non enim gratia Dei erit ullo
modo, nisi gratuita fuerit omni modo._”

438 Cyril of Jerusalem (_Catech._, I, 17), Athanasius (_C. Gent._, n.
30), Basil (_Epist._, 294: “_Divinum auxilium in nostra situm est
potestate_”), Gregory of Nazianzus (_Or._, 31), and especially
Chrysostom (_Hom. in Gen._, 12; _Hom. in Epist. ad Rom._, 2).

_ 439 Hom. in Epist. ad Ephes._, 4.

_ 440 Hom. in 1 Epist. ad Cor._, 12. Cfr. Palmieri, _De Gratia Divina
Actuali_, thes. 33.

441 Cfr. St. Thomas, _Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 5: “_Donum
gratiae considerari potest dupliciter. Uno modo secundum rationem
gratuiti doni, et sic manifestum est quod omne meritum repugnat
gratiae, quia ut Rom. XI, 9 Apostolus dicit: ____Si autem gratia,
iam non ex operibus.____ Altero modo potest considerari secundum
naturam ipsius rei, quae donatur, et sic etiam non potest cadere sub
merito non habentis gratiam, tum quia excedit proportionem naturae,
tum etiam quia ante gratiam in statu peccati homo habet impedimentum
promerendi gratiam, scil. ipsum peccatum. Postquam autem aliquis iam
habet gratiam, non potest gratia iam habita sub merito cadere, quia
merces est terminus operis, gratia autem est principium cuiuslibet
boni operis in nobis._” This is equally true of the _meritum de
condigno_ and the _meritum de congruo_.

442 John XVI, 24: “_Petite et accipietis._”

_ 443 V. supra_, theses I and II.

444 “_Si quis ad invocationem humanam [i.e. naturalem] gratiam Dei dicit
posse conferri, non autem ipsam gratiam facere, ut invocetur a
nobis, contradicit Isaiae prophetae vel Apostolo idem dicenti:
Inventus sum a non quaerentibus me, palam apparui his, qui me non
interrogabant._” (Can. 3, Denzinger-Bannwart, n. 176.)

445 Rom. VIII, 26: “_Quid oremus, sicut oportet, nescimus, sed ipse
Spiritus postulat [postulare facit] pro nobis gemitibus
inenarrabilibus._”

446 1 Cor. XII, 3: “_Nemo potest dicere Dominus Deus, nisi in Spiritu
sancto._”

447 John XV, 7: “_Si manseritis in me et verba mea in vobis manserint,
quodcunque volueritis, petetis et fiet vobis._”

_ 448 De Dono Perseverantiae_, 23, n. 63 sq.: “_Quis veraciter gemat,
desiderans accipere quod orat a Domino, si hoc a se ipso sumere
existimet, non ab illo?... Ubi intelligimus et hoc ipsum esse donum
Dei, ut veraci corde et spiritualiter clamemus ad Deum. Attendant
ergo, quomodo falluntur, qui putant esse a nobis, non dari nobis ut
petamus, quaeramus, pulsemus_, etc.”

449 Cfr. Palmieri, _De Gratia Divina Actuali_, thes. 32.

450 On this difficult question consult Ruiz, _De Provid._, disp. 18,
sect. 3. and De Lugo, _De Fide_, disp. 12, sec. 3.

_ 451 De Praedest. Sanct._, c. 12.

452 Cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the Supernatural_,
pp. 226 sqq.

_ 453 Op. cit._, pp. 228 sq.

454 Further information on this head _infra_, Part II, Ch. III.

455 Cfr. Pesch, _Praelect. Dogmat._, Vol. V, 3rd ed., pp. 117 sqq.

Comments

Log in to leave a comment.

Grace, Actual and Habitual: A Dogmatic TreatiseChapter XXIV: Section 3: The Objects Of Merit (2)

0%33 min left in chapter