Chapter XXVII: Section 3: The Objects Of Merit (5)

_ 1165 Ep._, VII, 25: “_Rem et inutilem et difficilem postulasti:
difficilem quidem, quia ego indignus sum, cui revelatio fieri
debeat; inutilem vero, quia secura de peccatis tuis fieri non debes,
nisi quum iam in die vitae tuae ultimo plangere eadem peccata minime
valebis._” The Patristic argument is more fully developed by
Bellarmine, _De Iustif._, III, 7.

_ 1166 Dogmengeschichte_, Vol. III, p. 617.

_ 1167 Conc. Trident._, Sess. VI, cap. 9: “_Sicut nemo pius de Dei
misericordia, de Christi merito deque sacramentorum efficacia
dubitare debet, sic quilibet, dum seipsum suamque propriam
infirmitatem et indispositionem respicit, de sua gratia formidare et
timere potest, quum nullus scire valeat certitudine fidei, cui non
potest subesse falsum, se gratiam Dei esse consecutum._”
(Denzinger-Bannwart, n. 802.)

1168 “_Peirorem sequitur semper conclusio partem._” Cfr. Clarke, _Logic_,
p. 322.

1169 Cfr. _Conc. Trident._, Sess. VI, can. 16: “_Si quis magnum illud
usque in finem perseverantiae donum se certo habiturum absolutâ et
infallibili certitudine dixerit, nisi hoc speciali revelatione
didicerit, anathema sit._” (Denzinger-Bannwart, n. 826.)

1170 In his little treatise _De Certitudine Gratiae_.

1171 Sess. VI, cap. 9: “_... iustificatos absque ulla dubitatione apud
semetipsos statuere, se esse iustificatos._”

1172 Rom. VIII, 38 sq.: “_Certus sum enim (πέπεισμαι=persuasum habeo),
quia neque mors neque vita ... poterit nos separare a caritate Dei,
quae est in Christo Iesu._”

_ 1173 Tract. in Ioa._, I, 3, 5, n. 10: “_Quid nos scimus? Quia
transivimus de morte ad vitam. Unde scimus? Quia diligimus fratres.
Nemo interroget hominem, redeat unusquisque ad cor suum; si ibi
invenerit caritatem fraternam, securus sit, quia transiit a morte ad
vitam._”

1174 Cfr. the _Imitation of Christ_ by Thomas à Kempis, III, 54 sqq. On
the whole subject of this subdivision the student may profitably
consult the _Summa Theologica_ of St. Thomas, 1a 2ae, qu. 112, art.
5; Suarez, _De Gratia_, IX, 9-11, and Billuart, _De Gratia_, diss.
6, art. 4.

_ 1175 Serm. de Nativitate Mariae_: “_Omnes Christiani aeque magni sumus
sicut mater Dei, et aeque sancti sicut ipsa._”

1176 Sess. VI, cap. 7: “_Iustitiam in nobis recipientes, unusquisque suam
secundum mensuram, quam Spiritus Sanctus partitur singulis prout
vult, et secundum propriam cuiusque dispositionem et
cooperationem._” (Denzinger-Bannwart, n. 799.)

1177 Sess. VI, cap. 10: “_Iustificati ... in ipsa iustitia per Christi
gratiam accepta, cooperante fide bonis operibus crescunt atque magis
iustificantur._” (Denzinger-Bannwart, n. 803.)

1178 Sess. VI, can. 24: “_Si quis dixerit, iustitiam acceptam non
conservari atque etiam augeri coram Deo per bona opera, sed opera
ipsa fructus solummodo et signa esse iustificationis adeptae, non
autem ipsius augendae causam, anathema sit._” (Denzinger-Bannwart,
n. 834.)

1179 Prov. IV, 18: “_Iustorum autem semita quasi lux splendens procedit
et crescit usque ad perfectam diem._”

1180 Ecclus. XVIII, 22: “_Non impediaris orare semper et ne verearis
usque ad mortem iustificari, quoniam merces Dei manet in aeternum._”

1181 2 Pet. III, 18: “_Crescite vero in gratia et in cognitione Domini
nostri et Salvatoris Iesu Christi._”

1182 2 Cor. IX, 10: “_[Deus] augebit incrementa frugum iustitiae
vestrae._”

1183 Eph. IV, 7: “_Unicuique autem nostrum data est gratia secundum
mensuram donationis Christi._”

1184 Apoc. XXII, 11 sq.: “_Qui iustus est, iustificetur adhuc, et sanctus
sanctificetur adhuc. Ecce venio cito et merces mea mecum est,
reddere unicuique secundum opera sua._” Cfr. Bellarmine, _De
Iustific._, III, 16.

_ 1185 Contra Iovin._, II, n. 23: “_Unicuique nostrum data est gratia
iuxta mensuram gratiae (Eph. 4, 7); non quod mensura Christi diversa
sit, sed tantum gratiae eius infunditur, quantum valemus haurire_.”

_ 1186 Ep._, 167, n. 13: “_Induti sunt sancti iustitiâ (Job 29, 14), alius
magis, alius minus; et nemo hic vivit sine peccato et hoc alius
magis, alius minus: optimus autem est qui minimum._”

_ 1187 Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 112, art. 4, ad 3: “_Vita naturalis
pertinet ad substantiam hominis, et ideo non recipit magis et minus;
sed vitam gratiae participat homo accidentaliter, et ideo eam potest
homo magis vel minus habere._” On the teaching of Tradition cfr.
Alb. a Bulsano, _Instit. Theol. Dogmat._, ed. G. a Graun, O. Cap.,
Vol. II, p. 254, Innsbruck 1894.

1188 Ecclus. XVIII, 22; Apoc. XXII, 11.

1189 Cfr. Vasquez, _Comment. in Summam Theol._, 1a 2ae, disp. 221, cap.
9, n. 77.

1190 Ecclus. XIX, 1: “_Qui spernit modica, paulatim decidet._” For a
fuller treatment of this subject we refer the student to St. Thomas,
_Summa Theol._, 2a 2ae, qu. 24, art. 10.

_ 1191 V. supra_, pp. 328 sqq.

1192 Cfr. Suarez, _Disp. Metaph._, l. II, disp. 16.

1193 The authority of St. Thomas himself can be invoked by neither party
to this controversy. Cfr. Sylvius, _Comment. in S. Theol._, 2a 2ae,
qu. 24, art. 3.

1194 For a fuller treatment of this topic see Tepe, _Instit. Theol._,
Vol. III, pp. 217 sqq.

_ 1195 V. supra_, pp. 336 sqq.

1196 Suarez, _De Gratia_, IX, 2, 13.

1197 Suarez, _op. cit._, IX, 4, 15.

1198 Sess. VI, cap. 10: “_Hoc vero iustitiae incrementum petit sancta
Ecclesia, quum orat: Da nobis, Domine, fidei, spei et caritatis
augmentum._” (Denzinger-Bannwart, n. 803). Cfr. De Lugo, _De Fide_,
disp. 16, sect. 2.

1199 Cfr. St. Thomas, _Summa Theol._, 2a 2ae, qu. 24, art. 7.

1200 Cfr. Pohle-Preuss, _Christology_, pp. 231 sqq.

1201 Cfr. Pohle-Preuss, _Mariology_, pp. 24 sqq.

1202 For a more elaborate treatment the reader is referred to Suarez, _De
Gratia_, IX, 6, 11, and Schiffini, _De Gratia Divina_, pp. 570 sq.,
Freiburg 1901.

1203 Sess. VI, can. 23: “_Si quis hominem semel iustificatum dixerit
amplius peccare non posse neque gratiam amittere atque ideo eum, qui
labitur et peccat, numquam vere fuisse iustificatum; ... anathema
sit._” (Denzinger-Bannwart, n. 833.)

1204 Sess. VI, can. 27: “_Si quis dixerit, nullum esse mortale peccatum
nisi infidelitatis, aut nullo alio quantumvis gravi et enormi
praeterquam infidelitatis peccato semel acceptam gratiam amitti,
anathema sit._” (Denzinger-Bannwart, n. 837).

1205 Sess. VI, cap. 11: “_Licet in hac mortali vita quantumvis sancti et
iusti in levia saltem et quotidiana, quae etiam venialia dicuntur,
peccata quandoque cadant, non propterea desinunt esse iusti._”

1206 Ez. XVIII, 24: “_Si autem averterit se iustus a iustitia sua, et
fecerit iniquitatem secundum omnes abominationes, quas operari solet
impius, numquid vivet? Omnes iustitiae eius, quas fecerat, non
recordabuntur; in praevaricatione, quâ praevaricatus est, et in
peccato suo, quod peccavit, in ipsis morietur._”

1207 Matth. XXVI, 41: “_Vigilate et orate, ut non intretis in
tentationem._”

1208 1 Cor. X, 12: “_Qui se existitmat stare, videat ne cadat._”

1209 1 Cor. VI, 9 sq.: “_Nolite errare, neque fornicarii neque idolis
servientes neque adulteri neque molles neque masculorum concubitores
neque fures neque avari neque ebriosi neque maledici neque rapaces
regnum Dei possidebunt._” Cfr. _Conc. Trident._, Sess. VI, cap. 15
(Denzinger-Bannwart, n. 808).

1210 1 John III, 9: “_Omnis, qui natus est ex Deo, peccatum non facit:
quoniam semen ipsius in eo manet, et non potest peccare, quoniam ex
Deo natus est._”

_ 1211 Contra Iovin._, 1. II: “_Propterea scribo vobis, filioli mei, omnis
qui natus est ex Deo, non peccat, ut non peccetis et tamdiu sciatis
vos in generatione Domini permanere, quamdiu non peccaveritis._” On
the different interpretations of 1 John III, 9, an admittedly
difficult text, see Bellarmine, _De Iustific._, III, 15.

_ 1212 De Corrept. et Gratia_, c. VI, n. 9: “_Si iam regeneratus et
iustificatus in malam vitam suâ voluntate relabitur, certe iste non
potest dicere: Non accepti, quia acceptam gratiam Dei suo in malum
libero amisit arbitrio._”

_ 1213 Hom. in Ez._, 9, 1: “_Sicuti qui a fide recedit, apostata est, ita
qui ad perversum opus, quod deseruerit, redit, ab omnipotente Deo
apostata deputatur, etiamsi fidem tenere videatur; unum enim sine
altero nil prodesse valet, quia nec fides sine operibus nec opera
adiuvant sine fide._”

1214 For the solution of certain difficulties see Schiffini, _De Gratia
Divina_, pp. 591 sqq. On the penitential discipline of the early
Church cfr. G. Rauschen, _Eucharist and Penance in the First Six
Centuries_, pp. 152 sqq., St. Louis 1913.

1215 Cfr. _Conc. Trident._, Sess. VI, can. 28: “_Si quis dixerit, amissâ
per peccatum gratiâ simul et fidem semper amitti, aut fidem quae
remanet non esse veram fidem, licet non sit viva, aut eum qui fidem
sine caritate habet, non esse Christianum, anathema sit._”
(Denzinger-Bannwart, n. 838.)

1216 Cfr. _Conc. Trident._, Sess. VI, cap. 15: “_Non modo infidelitate,
per quam et ipsa fides amittitur, sed etiam quocunque alio mortali
peccato, quamvis non amittatur fides, acceptam iustificationis
gratiam amitti._”

1217 Cfr. _Prop. Quesnelli damn. a Clemente XI_, prop. 57: “_Totum deest
peccatori, quando ei deest spes, et non est spes in Deo, ubi non est
amor Dei._” (Denzinger-Bannwart, n. 1407.)

_ 1218 V. supra_, Section 2.

1219 The questions discussed in this subdivision of our treatise are more
fully treated by Ripalda, _De Ente Supernaturali_, disp. 128, sect.
4, and by Suarez, _De Gratia_, IX, 3 sqq.

1220 Sess. VI, cap. 16.

_ 1221 V. supra_, p. 131.

_ 1222 V. supra_, pp. 132 sqq.

_ 1223 Realitas sive existentia meriti._

_ 1224 Conditiones meriti._

_ 1225 Obiecta meriti._

1226 Cfr. _Conc. Viennense_, A. D. 1311 (_Clementin._, l. V, tit. 3: “De
Haereticis”) in Denzinger-Bannwart, n. 471 sqq.

1227 “_In omni opere bono iustus peccat._” _Prop. Lutheri Damnatae A. D.
1520 a Leone X_, prop. 31 (Denzinger-Bannwart, n. 771).

1228 “_Opus bonum, optime factum est veniale peccatum_.” Prop. 32, _l.
c._, n. 772.

1229 “_Omne opus iusti damnabile est et peccatum mortale, si iudicio Dei
iudicetur._”

1230 “_Inquinamenta et sordes._” _Instit._, III, 12, 4.

1231 Quietism (Michael de Molinos _et al._) denied the meritoriousness of
good works performed in the “state of passive repose” (_quies_).

1232 “_Debetur merces bonis operibus, si fiant; sed gratia, quae non
debetur, praecedit ut fiant._” Can. 18 (Denzinger-Bannwart, n. 191.)

_ 1233 Cap. Firmiter_: “_Non solum autem virgines et continentes, verum
etiam coniugati per rectam fidem et operationem bonam placentes Deo
ad aeternam merentur beatitudinem pervenire._” (Denzinger-Bannwart,
n. 430.)

1234 Sess. VI, cap. 16: “_Atque ideo bene operantibus usque in finem et
in Deo sperantibus proponenda est vita aeterna et tamquam gratia
filiis Dei per Christum Iesum misericorditer promissa et tamquam
merces ex ipsius Dei promissione bonis ipsorum operibus et meritis
fideliter reddenda._” (Denzinger-Bannwart, n. 809.)

1235 Sess. VI, can. 25: “_Si quis in quolibet bono opere iustum saltem
venialiter peccare dixerit, aut quod intolerabilius est, mortaliter
atque ideo poenas aeternas mereri, tantumque ob id non damnari quia
Deus ea opera non imputat ad damnationem, anathema sit._”
(Denzinger-Bannwart, n. 835.)

1236 Sess. VI, can. 26: “_Si quis dixerit, iustos non debere pro bonis
operibus, quae in Deo fuerint facta, exspectare et sperare aeternam
retributionem a Deo per eius misericordiam et Iesu Christi meritum,
si bene agendo et divina mandata custodiendo usque in finem
perseveraverint, anathema sit._” (Denzinger-Bannwart, n. 836.)

1237 Sess. VI, can. 32: “_Si quis dixerit, ... ipsum iustificatum bonis
operibus, quae ab eo per Dei gratiam et Iesu Christi meritum, cuius
vivum membrum est, fiunt, non vere mereri augmentum gratiae, ...
anathema sit._” (Denzinger-Bannwart, n. 842.)

1238 Cfr. Denzinger-Bannwart, n. 1221 sqq.

1239 Wisd. V, 16: “_Iusti autem in perpetuum vivent et apud Dominum est
merces eorum._”

1240 Ecclus. XVIII, 22: “_Ne verearis usque ad mortem iustificari,
quoniam merces Dei manet in aeternum._” Cfr. Gen. XV, 1.

1241 Matth. V, 12: “_Gaudete et exultate, quoniam merces vestra copiosa
est in caelis._”

1242 Rom. II, 6 sq.: “_... qui reddet unicuique secundum opera eius, iis
quidem, qui secundum patientiam boni operis gloriam et honorem et
incorruptionem quaerunt, vitam aeternam._”

1243 2 Tim. IV, 7 sq.: “_Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem
servavi. In reliquo reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet
mihi Dominus in illa die iustus iudex; non solum autem mihi, sed et
iis qui diligunt adventum eius._” Cfr. 1 Cor. IX, 25.

1244 1 Cor. III, 8: “_Unusquisque autem propriam mercedem accipiet,
secundum suum laborem._”

1245 Col. III, 23 sq.: “_Quodcunque facitis, ex animo operamini sicut
Domino et non hominibus, scientes quod a Domino accipietis
retributionem haereditatis._”

1246 Iac. I, 12: “_Beatus vir, qui suffert tentationem, quoniam, quum
probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus
diligentibus se._”

1247 Apoc. II, 10: “_Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam
vitae._” For additional Scripture texts see Bellarmine, _De
Iustificatione_, V, 3, 5.

_ 1248 Ep. ad Rom._, IV, 1.

_ 1249 Adv. Haer._, IV, 37.

_ 1250 De Offic._, I, 15, 57: “_Nonne evidens est, meritorum aut praemia
aut supplicia post mortem manere?_”

_ 1251 De Moribus Ecclesiae_, I, 25: “_Vita aeterna est totum praemium,
cuius promissione gaudemus, nec praemium potest praecedere merita
priusque homini dari, quam dignus est. Quid enim hoc iniustius et
quid iustius Deo? Non ergo debemus poscere praemia, antequam
mereamur accipere._”

_ 1252 Ep. ad Sixt._, 194, n. 20: “_Sicut merito peccati tamquam
stipendium redditur mors, ita merito iustitiae tamquam stipendium
vita aeterna.... Unde etiam et merces appellatur plurimis s.
Scripturarum locis._” Other Patristic texts inculcating the
meritoriousness of good works performed in the state of grace can be
found in Bellarmine, _De Iustif._, V, 4, 6. For the solution of
objections raised against the Patristic argument consult Schiffini,
_De Gratia Divina_, pp. 609 sqq.

1253 Cfr. St. Thomas, _Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 21, art. 4.

_ 1254 Cfr. Prop. Baii damn, a Pio V_, 13 (Denzinger-Bannwart, n. 1013):
“_Opera bona a filiis adoptionis facta non accipiunt rationem meriti
ex eo, quod fiunt per Spiritum adoptionis inhabitantem corda
filiorum Dei, sed tantum ex eo, quod sunt conformia legi quodque per
ea praestatur obedientia legi._”

1255 Cfr. _Conc. Trident._, Sess. VI, cap. 16: “_Absit, ut Christianus
homo in se ipso vel confidat vel glorietur, et non in Domino, cuius
tanta est erga homines bonitas, ut eorum velit esse merita, quae
sunt ipsius dona._”

_ 1256 Conc. Florent._, A. D. 1439, (_apud_ Denzinger-Bannwart, n. 693):
“_... et intueri clare ipsum Deum trinum et unum, sicuti est, pro
meritorum tamen diversitate alium alio perfectius._”

_ 1257 V. supra_, pp. 356 sqq.

_ 1258 Conc. Trident._, Sess. XIV, cap. 8: “_Ita non habet homo, unde
glorietur, sed omnis gloriatio nostra in Christo est, in quo
vivimus, in quo movemur, in quo satisfacimus facientes fructus
dignos poenitentiae, qui ex illo vim habent, ab illo offeruntur
Patri et per illum acceptantur a Patre._” (Denzinger-Bannwart, n.
904.)

1259 Cfr. _Conc. Trident._, Sess. VI, can. 33: “_Si quis dixerit, per
hanc doctrinam catholicam de iustificatione, a s. Synodo hoc
praesenti decreto expressam, aliquâ ex parte gloriae Dei vel meritis
Iesu Christi D. N. derogari, et non potius veritatem fidei nostrae,
Dei denique ac Christi Iesu gloriam illustrari, anathema sit._”

1260 Cfr. Bellarmine, _De Iustificatione_, V, 7. See also the article on
“Merit” in the _Catholic Encyclopedia_, Vol. X.

1261 Sess. VI, cap. 16: “_vere promeruisse_;” Sess. VI, can. 32: “_vere
mereri_.”

_ 1262 Hist. Conc. Trident._, VIII, 4.

1263 “_Operibus post acceptam iustificationem peractis adeoque divinâ
gratiâ informatis redditisque ob merita Christi potentioribus, cuius
vivum membrum est is qui ea peragit, omnes concedebant rationem
meriti condigni ad conservandam augendamque eandem gratiam
aeternaeque felicitatis consequendam._” (Pallavicini, _l.c._)

_ 1264 V. infra_, Sect. 2.

1265 Heb. VI, 10: “_Non enim iniustus est Deus, ut obliviscatur operis
vestri._”

1266 2 Tim. IV, 8: “_... reposita est mihi_,” etc. See note 24, _supra_,
p. 403.

1267 Iac. I, 12: “_Beatus vir, qui suffert tentationem_,” etc. _V.
supra_, note 27, p. 403.

1268 Wisd. III, 5: “_Deus tentavit eos et invenit illos dignos se._”

1269 2 Thess. I, 4 sq.: “_In omnibus persecutionibus vestris et
tribulationibus, quas sustinetis in exemplum iusti iudicii Dei, ut
digni habeamini in regno Dei, pro quo et patimini._”

1270 Apoc. III, 4: “_Ambulabunt mecum in albis, quia digni sunt._”

1271 Matth. XXV, 34 sq.: “_Venite, benedicti Patris mei, possidete
paratum vobis regnum a constitutione mundi; esurivi enim et dedistis
mihi manducare...._”

1272 1 John III, 9.

_ 1273 Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 3, ad 3: “_Gratia Spiritus S.,
quam in praesenti habemus, etsi non sit aequalis gloriae in actu,
est tamen aequalis in virtute, sicut semen arboris, in quo est
virtus ad totam arborem. Et similiter per gratiam inhabitat hominem
Spiritus S., qui est sufficiens causa vitae aeternae, unde et
dicitur esse pignus hæreditatis nostrae._”

_ 1274 Summa Theol._, 1a, qu. 21, art. 4, ad 1.

1275 Luke VI, 38: “_Date, et dabitur vobis: mensuram bonam, et confectam,
et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum vestrum._” Cfr.
_Prop. Baii damn. A. D. 1567 a Pio V_, 14 (Denzinger-Bannwart, n.
1014): “_Opera bona iustorum non accipient in die iudicii extremi
mercedem ampliorem, quam iusto Dei iudicio mereantur accipere._” For
further information on this topic consult Bellarmine, _De
Iustificatione_, V, 19; De Lugo, _De Poenitentia_, disp. 24, n. 10.
The Thomistic axiom, “_Deus punit citra condignum et remunerat ultra
condignum_” and Baius’ condemned proposition are interpreted
somewhat differently than we have explained them by Suarez, _De
Gratia_, XII, 31, 14. On the general argument of this Section the
student may profitably consult St. Bonaventure, _Breviloquium_, P.
V, § 12; Billuart, _De Gratia_, diss. 8, art. 3; Tepe, _Instit.
Theol._, Vol. III, pp. 226 sqq., Paris 1896; Chr. Pesch, _Praelect.
Dogmat._, Vol. V, 3rd ed., pp. 218 sqq., Freiburg 1908; Schiffini,
_De Gratia Divina_, pp. 614 sqq., Freiburg 1901.

1276 Eph. VI, 8: “_Scientes, quoniam unusquisque, quodcunque fecerit
bonum, hoc recipiet a Domino._”

1277 2 Cor. V, 10: “_Omnes enim nos manifestari oportet ante tribunal
Christi, ut referat unusquisque propria corporis, prout gessit, sive
bonum sive malum._”

1278 Cfr. St. Thomas, _Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 1, ad 1:
“_Homo, in quantum propriâ voluntate facit illud quod debet,
meretur; alioquin actus iustitiae, quo quis reddit debitum, non
esset meritorius._”

1279 Cfr. Suarez, _De Gratia_, X, 2, 5 sqq.

1280 Cfr. Pohle-Preuss, _God the Author of Nature and the Supernatural_,
pp. 291 sqq.

1281 1 Cor. IX, 17: “_Si enim volens hoc ago, mercedem habeo._”

1282 Matth. XIX, 17: “_Si autem vis ad vitam ingredi, serva mandata._”

_ 1283 Contra Jovin._, 1. II, n. 3: “_Ubi necessitas est, nec corona nec
damnatio est._”

1284 For a more extensive treatment of this and allied questions consult
Ripalda, _De Ente Supernaturali_, disp. 74, sect. 3; De Lugo, _De
Incarnatione_, disp. 26, sect. 10, n. 126 sq.

_ 1285 V. supra_, pp. 82 sqq.

1286 Especially Bañez (_Comment. in S. Theol._, 1a 2ae, qu. 24, art. 6,
dub. 6). This view is also taken by the so-called Augustinians.

1287 Notably Billuart; see his treatise _De Gratia_, diss. 8, art. 4.

_ 1288 De Iustificatione_, V, 15: “_Non sufficere, si quis ad initium anni
vel mensis vel etiam diei generali quadam intentione referat omnia
sua futura opera in Deum, sed necesse esse ut illud ipsum opus
particulare referatur in Deum, quod postea faciendum est._”

_ 1289 Summa Theologica_, 1a 2ae, qu. 114, art. 4: “_Et ideo meritum vitae
aeternae primo pertinet ad caritatem, ad alias autem virtutes
secundario, secundum quod earum actus a caritate imperantur._” And
again, _l.c._, ad 3: “_Similiter etiam actus patientiae et
fortitudinis non est meritorius, nisi aliquis ex caritate haec
operetur._” On the true sense of these passages cfr. Schiffini, _De
Gratia Divina_, pp. 647 sqq.

1290 Cfr. _Prop. damn. ab Innocentio XI_, prop. 6 (Denzinger-Bannwart, n.
1156): “_Probabile est, ne singulis quidem rigorose quinquenniis per
se obligare praeceptum caritatis erga Deum._”

1291 Cfr. J. Ernst, _Die Notwendigkeit der guten Meinung. Untersuchungen
über die Gottesliebe als Prinzip der Sittlichkeit und
Verdienstlichkeit_, Freiburg 1905.

_ 1292 De Gratia_, IX, 3.

_ 1293 Comment. in S. Theol._, 1a 2ae, disp. 220.

_ 1294 Concilium Trident._, Sess. VI, cap. 16: “_Haec est enim illa corona
iustitiae, quam post suum certamen et cursum repositam sibi esse
aiebat Apostolus a iusto iudice sibi reddendam, non solum autem
sibi, sed et omnibus qui diligunt adventum eius. Quum enim ille ipse
Christus Iesus tamquam caput in membra et tamquam vitis in palmites
in ipsos iustificatos iugiter virtutem influat, quae virtus bona
eorum opera semper antecedit et comitatur et subsequitur et sine quâ
nullo pacto Deo grata et meritoria esse possent, nihil ipsis
iustificatis amplius deesse credendum est, quominus plene illis
quidem operibus, quae in Deo_ [=_per Deum_; v. Sess. VI, can. 26,
32] _sunt facta, divinae legi pro huius vitae statu satisfecisse et
vitam aeternam suo etiam tempore, si tamen in gratia decesserint,
consequendam vere promeruisse censeantur._” (Denzinger-Bannwart, n.
809.)

1295 Cfr. Matth. V, 2 sqq.

1296 Matth. XIX, 16: “_Quid boni faciam, ut habeam vitam aeternam?_”

1297 Matth. XIX, 17: “_Si autem vis ad vitam ingredi, serva mandata._”

1298 Cfr. Matth. XIX, 18 sqq.

1299 The Scriptural argument is more fully developed by Tepe, _Inst.
Theol._, Vol. III, pp. 233 sqq.

_ 1300 V. supra_, pp. 73 sqq.

1301 On a similar controversy regarding the necessity of the motive of
faith, see Pesch, _Praelect. Dogmat._, Vol. III, 3rd ed., pp. 225
sqq., and Schiffini, _De Gratia Divina_, pp. 649 sqq.

1302 The Scriptural proof for this proposition will be found in the
dogmatic treatise on Eschatology. On the absurdity of the
semi-Pelagian hypothesis of _merita sub conditione futura_ see
Pohle-Preuss, _God: His Knowability, Essence, and Attributes_, pp.
375 sq.

1303 Cfr. _Prop. Baii damn. 1567 a Pio V_, prop. 17 (Denzinger-Bannwart,
n. 1017): “_Sentiunt cum Pelagio, qui dicunt esse necessarium ad
rationem meriti, ut homo per gratiam adoptionis sublimetur ad statum
deificum._”

1304 John XV, 4: “_Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso,
nisi manserit in vite, sic nec vos, nisi in me manseritis._”

1305 Rom. VIII, 17: “_Si autem filii, et haeredes; haeredes quidem Dei,
cohaeredes autem Christi._” Additional Biblical texts in Bellarmine,
_De Iustificatione_, V, 12 sq.

_ 1306 Comment. in S. Theol._, 3a, disp. 6, cap. 4.

1307 Suarez (_De Gratia_, XII, 22), Ripalda (_De Ente Supernaturali_,
disp. 81), De Lugo (_De Incarnatione_, disp. 6, sect. 2, n. 37).

_ 1308 Comment. in Sent._, II, dist. 29, qu. 1, art. 4.

1309 Cfr. Job XLII, 8; Dan. III, 35.

1310 Cfr. Scotus, _Comment. in Sent._, I, dist. 17, qu. 2.

1311 Cfr. Pohle-Preuss, _God: His Knowability, Essence, and Attributes_,
PP. 456 sq.

1312 Rom. VIII, 18: “_Non sunt condignae passiones huius temporis ad
futuram gloriam._”

_ 1313 De Perfect. Divin._, XIII, 2.

_ 1314 Comment. in S. Theol._, 1a 2ae, disp. 214, 223.

_ 1315 De Incarnatione_, disp. 3, sect. 1 sq.

_ 1316 Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 1, ad 3: “_Dicendum quod, quia
actio nostra non habet rationem meriti nisi ex praesuppositione
divinae ordinationis, non sequitur quod Deus efficiatur simpliciter
debitor nobis, sed sibi ipsi, inquantum debitum est, ut sua
ordinatio impleatur._”

1317 Iac. I, 12: “_Accipiet coronam vitae_ [St. Paul says: ὁ τῆς
δικαιοσύνης στέφανος], _quam repromisit (ἐπηγγείλατο) Deus
diligentibus se._”

_ 1318 Serm._, 158, c. 2, n. 2: “_Debitor factus est Deus non aliquid a
nobis accipiendo, sed quod ei placuit promittendo. Aliter enim
dicimus homini: Debes mihi, quia dedi tibi; et aliter dicimus: Debes
mihi, quia promisisti mihi. Deo autem nunquam dicimus: Redde mihi,
quia dedi tibi. Quid dedimus Deo, quando totum quod sumus et quod
habemus boni, ab illo habemus? Nihil ergo ei dedimus.... Illo ergo
modo possumus exigere Dominum nostrum ut dicamus: Redde, quod
promisisti, quia fecimus quod iussisti, et hoc tu fecisti, quia
laborantes iuvisti._”

_ 1319 Conc. Trident._, Sess. VI, cap. 16: “_In Deo sperantibus proponenda
est vita aeterna ... tamquam merces ex ipsius Dei promissione bonis
ipsorum operibus et meritis fideliter [i.e. ex fidelitate]
reddenda._” Cfr. Schiffini, _De Gratia Divina_, pp. 416 sqq.

1320 Sess. VI, can. 32: “_Si quis dixerit, iustificatum bonis operibus
... non vere mereri augmentum gratiae, vitam aeternam et ipsius
vitae aeternae, si tamen in gratia decesserit, consecutionem atque
etiam gloriae augmentum, anathema sit._”

1321 See the article on “Merit” in the _Catholic Encyclopedia_.

_ 1322 V. supra_, Ch. II, Sect. 3, Thesis II.

1323 Sess. VI, cap. 8: “_Gratis autem iustificari ideo dicimur, quia
nihil eorum quae iustificationem praecedunt, sive fides, sive opera,
ipsam iustificationis gratiam promeretur; si enim gratia est, iam
non ex operibus, alioquin, ut idem Apostolus inquit, gratia iam non
est gratia._”

_ 1324 V. supra_, Sect. 2, No. 2.

_ 1325 De Natura et Gratia_, c. 4, n. 4: “_Haec Christi gratia, sine quâ
nec infantes nec aetate grandes salvi fieri possunt, non meritis
redditur, sed gratis datur, propter quod et gratia nominatur.
Iustificati, inquit (Rom. III, 24; V, 4), gratis per sanguinem
ipsius._”

1326 Cfr. _Conc. Trident._, Sess. VI, cap. 6; Sess. VI, cap. 3; Sess.
XIV, cap. 4; _supra_, pp. 286 sqq.

1327 For a more exhaustive treatment of this topic consult Tepe, _Instit.
Theol._, Vol. III, pp. 158 sqq.

1328 See, for example, Suarez, _De Gratia_, XII, 26: “_De auxiliis
sufficientibus et necessariis, quae post aliquod meritum de condigno
augmenti gratiae dantur, vel offeruntur, probabile est concomitanter
cadere sub idem meritum de condigno augmenti gratiae; nam qui
meretur de condigno aliquam formam, meretur quidquid connaturaliter
sequitur ex tali forma vel ei connaturaliter debetur._” On the
actual distribution of sufficient grace, v. _supra_, pp. 167 sqq.

_ 1329 V. supra_, pp. 392 sqq.

1330 For a fuller treatment cfr. Tepe, _Inst. Theol._, Vol. III, pp. 258
sqq., and Chr. Pesch, _Praelect. Dogmat._, Vol. V, 3rd ed., pp. 237
sqq.

_ 1331 V. supra_, Sect. 1.

1332 Sess. VI, cap. 16; v. _supra_, pp. 400 sq.

1333 Sess. VI, can. 32.

1334 Cfr. Suarez, _De Gratia_, XII, 29: “_Dicendum vitam aeternam et
vitae aeternae consecutionem non esse duo praemia distincta, quia
mereri mercedem et solutionem mercedis non sunt duae mercedes._”

1335 On the _reviviscentia meritorum_ see the treatise on the Sacrament
of Penance, Vol. X of this series; cfr. also Schiffini, _De Gratia
Divina_, pp. 661 sqq.

_ 1336 E.g._ Ripalda (_De Ente Supernat._, disp. 89, sect. 1) and De Lugo
(_De Incarnatione_, disp. 3, n. 59).

_ 1337 V. supra_, Sect. 2, No. 2.

1338 Cfr. Suarez, _De Gratia_, XII, 28, and Vasquez, _Comment. in S.
Theol._, 1a 2ae, disp. 219, c. 2.

1339 Despite Bellarmine’s contradiction (_De Iustificatione_, V, 20.)

1340 Cfr. St. Thomas, _Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 122, art. 2, ad 1:
“_Praeparatio hominis ad gratiam habendam quaedam est simul cum ipsa
infusione gratiae; et talis operatio est quidem meritoria, sed non
gratiae quae iam habetur, sed gloriae quae nondum habetur._”

1341 Cfr. Tepe, _Instit. Theol._, Vol. III, pp. 266 sqq.

1342 Matth. XVI, 27: “_Et tunc reddet unicuique secundum opera eius_
(κατὰ τὴν πρᾶξιν αὐτοῦ).”

1343 1 Cor. III, 8: “_Unusquisque autem propriam mercedem (τὸν ἴδιον
μισθόν) accipiet secundum suum laborem_ (κατὰ τὸν ἴδιον κόπον).”

1344 See Eschatology.

1345 Cfr. St. Thomas Aquinas, _Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 8.

_ 1346 De Praed. Sanctorum_, c. 2.

_ 1347 V. supra_, Sect. 2.

1348 Prominent among the dissenters is Billuart (_De Gratia_, diss. 8,
art. 5).

_ 1349 Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 6, ad 2: “_Impetratio
orationis innititur misericordiae, meritum autem condigni innititur
iustitiae. Et ideo multa orando impetrat homo ex divina
misericordia, quae tamen non meretur secundum iustitiam._”

1350 Ps. L, 19: “_Cor contritum et humiliatum Deus non despicies._”

1351 Dan. IV, 24: “_Peccata tua eleemosynis redime et iniquitates tuas
misericordiis pauperum; forsitan ignoscet delictis tuis._”

_ 1352 Ep. ad Sixt._, 194, c. 3, n. 9: “_Sed nec ipsa remissio peccatorum
sine aliquo merito est, si fides hanc impetret. Neque enim nullum
est meritum fidei, quâ fide ille dicebat: Deus propitius esto mihi
peccatori, et descendit iustificatus merito fidelis humilitatis._”
Cfr. _Conc. Trident._, Sess. VI, cap. 7 (Denzinger-Bannwart, n.
799): “_Hanc dispositionem seu praeparationem iustificatio ipsa
consequitur._” For a fuller treatment cfr. Suarez, _De Gratia_, XII,
37.

_ 1353 V. supra_, pp. 123 sqq. The student may also consult Tepe, _Instit.
Theol._, Vol. III, pp. 258 sqq., and Bellarmine, _De Iustific._, V,
22.

_ 1354 Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 7: “_Respondeo dicendum quod
nullus potest sibi mereri reparationem post lapsum futurum neque
merito condigni neque merito congrui._”

_ 1355 Lect. in Hebr._, III, 6, 10: “_Duplex est meritum. Unum quod
innititur iustitiae et istud est meritum condigni; aliud quod soli
misericordiae innititur, quod dicitur meritum congrui. Et de isto
dicit [Paulus], quod iustum est, i.e. congruum, quod homo, qui multa
bona fecit, mereatur.... Et isto modo non obliviscitur Deus operis
nostri et dilectionis._”

_ 1356 Comment. in Sent._, IV, dist. 2, qu. 1, art. 2.

_ 1357 Comment. in Sent._, II, dist. 28, dub. 2.

_ 1358 De Gratia_, XII, 38, 6.

1359 2 Paral. XIX, 2 sq.: “_Impio praebes auxilium et his, qui oderunt
Dominum, amicitiâ iungeris et idcirco iram quidem Domini merebaris;
sed bona opera inventa sunt in te._”

1360 Suarez, _De Gratia_, XII, 38, 7: “_Possunt enim praecedentia merita
esse tam pauca et tot peccata postea multiplicata, ut omnino obruant
merita et efficiant, ut nullo modo Deum ad misericordiam provocent;
secus vero erit, si e contrario merita magna fuerint et peccatum
subsequens et rarum sit et excusationem aliquam ex ignorantia vel
infirmitate habeat._”

1361 Ps. LXX, 9: “_Quum defecerit virtus mea, ne derelinquas me._”

1362 Cfr. St. Thomas, _Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 7, ad 1:
“_Desiderium, quo quis desiderat reparationem post lapsum, iustum
dicitur; et similiter oratio, quâ petit eiusmodi reparationem,
dicitur iusta, quia tendit ad iustitiam; non tamen ita quod
iustitiae innitatur per modum meriti, sed solum misericordiae._”
Cfr. Schiffini, _De Gratia Divina_, pp. 687 sq.

_ 1363 V. supra_, pp. 136 sqq.

_ 1364 Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 6: “_Quia enim homo in gratia
constitutus implet Dei voluntatem, congruum est secundum amicitiae
proportionem ut Deus impleat hominis voluntatem in salvatione
alterius, licet quandoque possit habere impedimentum ex parte
illius, cuius aliquis sanctus iustificationem desiderat._”

1365 Iac. V, 16: “_Orate pro invicem, ut salvemini; multum enim valet
deprecatio iusti assidua._”

_ 1366 E.g._ Abraham, Job, St. Stephen.

_ 1367 E.g._ St. Augustine and his mother St. Monica.

1368 Cfr. Suarez, _De Gratia_, XII, 38, 21.

_ 1369 Summa Theol._, 1a 2ae, qu. 114, art. 10: “_Dicendum est quod, si
temporalia bona considerentur, prout sunt utilia ad opera virtutum,
quibus perducimur in vitam aeternam, secundum hoc directe et
simpliciter cadunt sub merito, sicut et augmentum gratiae et omnia
illa, quibus homo adiuvatur ad perveniendum in beatitudinem post
primam gratiam.... Si autem considerentur huiusmodi temporalia bona
secundum se, sic non sunt simpliciter bona hominis, sed secundum
quid, et ita non simpliciter cadunt sub merito, sed secundum quid,
inquantum scil. homines moventur a Deo ad aliqua temporaliter
agenda, quibus suum propositum consequuntur Deo favente._”

1370 Gen. XV, 1: “_Ego ... merces tua magna nimis._”