Skip to content

Chapter XXXIII: Appendix: D

Text size

LANGUAGES OF NORTHERN BORNEO.

------------------+-------------------+------------------+------------------ ---- | IDA’AN. | BISAYA. | ADANG (MURUT). ------------------+-------------------+------------------+------------------ Numerals:-- | | | One | iso, san | | sabulang Two | duo | | dua Three | telo | | telo Four | apat | | ampat Five | limo | | lima Six | anam | | anam Seven | turo | | turo Eight | walo | | walu Nine | siam | | ewa Ten | opod | | pulo Eleven | opod dam iso | | pelud cha Twenty | duo nopod | | pelud dua A hundred | atus, san atus | | | | | Day | adau, tadau | adau | chaw Night | sedap | mentiong potong | rachăm Morning | suab nakapia | bukatadau | kamuka Evening | tawañg-an | | Yesterday | kăniab | kiniab | seladi To-morrow | suab | suab | napā Day after do. | suab dina | | Light | okalub | miang | machang Name | naran | | Use | guno (muni) | | The same | bagal | | Food | takanan | akanakan | Rice | ogas, wagas | nubur (nasi) | Kaladi | gual | | Yam | kaso | | Kribang | wei | | Fowl | manok | | lahal A cock | piak | | Salt | silan | uson | Plaintain | punti | | ba’ong Cocoa-nut | piasau | | bua butan Flesh | ansi | ansi | wang Fat | lambon, lunak | lunok | lumo’ Tobacco | sigup | | Fish | sada | sada | lawid Arrack | {tuak bahar | | | {talak tinamul | | Padi | parei | parei | pade’ Milk | gatas | | Oil | umau | umau | Water | waig | aig | pa Fire | apui | apui | apui Smoke | lisun | lisun | rapun Ashes | ahun | a’u | Egg | antalun | lampuni | Price | arga | | Charcoal | tahun | | Tree | guas, puhn kaya | puhn | pohun Branch | rahan | | Leaf | rahun | daun | daun Flower | usak | usak | usak Bark | kulit | | Root | gamut | amut | war Gutta | pulut | | Fruit | uah | buah | buah Seed | linso | umi | ilong Plants | tanaman | | Pitcher do. | kaku anga | | Rattan | tuei | | Bambu | ragup | | “Batang” trunk | wabañgan | | Moss | rañgilut | | Thorn | rugi | | Pinang | lakang | | Young do. | lugus | | Country | pagun | pagun | bawang Earth | tanah | tanah | tanah Stone | watu | batu | batu River | bawang | bawang | pa Mountain | bukid | bukid | turud dita Valley | parong | | aroi Cave | luang | luang | lobang Plain | kapayan | gana | balad Sea | rahat | laut | pa nawap Island | pulau | pulau | penulong Wind | ibut | loñgos | bario Storm | tañgus | | Rainbow | meluntong | melintong | takang Rain | rasam | rasam | mudan Lightning | kadumaat | kaduma’at, | lalam | | longganit | Thunder | garut | sengkarut, lalam | lugo Sun | matadau | mata-adau | chaw Sand | oggis | | Moon | ulan | bulan | bulan Stars | rambituan | bintang | gatuan Road | ralan | | Forest | talunan | | Lake | ranau | | Deer | tambang | tambang | priau Bear | buhuang | | Horse | kuda | | Buffalo | karbau | | Cow cattle | sapi | | Goat | kambing | | Dog | asu | asu | okaw Hog | bakas | bau-hi | barak Wild hog | | ramo | baka’ Cat | tuñg-au | using | kuching Monkey | kara | kara | koyad Rat | ikus | tikus | Snake | lanut | lanut | mampa’ Butterfly | galamambang | kalabang | berăpang Beetle | anggiloung | | Domestic bee | kalulut | | Bee | tañgiñgat | mutit | sikan Mosquito | sisit | kalias | tokong Sandfly | | | ritak Ant | kilau | kilau | dra Horn | sungu | | nga Hair | ulu | | Tail | tiku | iku | iyor Feather | alad | | Egg | antalu | lampuni | Honey | paha | leng | duro Wings | tulut | alan | ilad Half | siñggaran | | Trade | bilian | | A “dustar” | sigar | | House | lamin, walei | alei | Wood | seduan | | Posts | trigi | rigi | “Ataps” (mats) | tahap | | Door | sesuanan | kārbon | Ladder | tukat | tukad | Window | tatiga-an | | Fireplace | dapu-an | | Bed (sleeping mat)| tikam modop | lubok | Mat | tikam | ikam | “Priok” pot | kuran | | Hut | sulap | | A measure | tuñgap | | Pillow | roei | | White man | kambura | | Man | kadayan | mianei | People | suang | | A man | kusei, ngulun | mianei | Woman | tandu | kimo | Husband | kusei | ano’ | Wife | sawa, sau | sau-o | Father | ama | yama | Mother | ina | indu | Grandfather | adu aki | yaki | Grandmother | adu | | Child | anak | | Virgin | samandak | | Kiss | siñgud | narokadong | Cloth | umut | | “Chawat” | santut | sirot | Spear | andus | bangkau | “Parang” | dañgol | madi | Knife | peis | | Shield | taming | | Sword | pedang | | A spirit | ragun | lematei | Iron | besi | | Brass wire | saring | | “Bidang” | ganap | | Earring | anting anting | | Needle | dalat | | Jacket | rasuk-garong | | Sheet | ramut | | Body | inan | inan | burur Head | ulu | ulu | ulu Hair | tabuk | abuk | bok Face | turas | rabas | monong Ear | teliñgo | teliñgo | Eye | mato | mato | Eyebrow | kirei | | Nose | tadong | adong | Mouth | kabang | kabañg | tang Lip | munong | | Tooth | nipun | ipun | lipan Tongue | lelah | lelah | lebah Cheek | piñgas | ilan | piñg-it Neck | lio | | Shoulder | liawa | | Armpit | pakilok | | Hand | palad | loñg-on | tichu, palad Finger | tentuduk | | buatichu Thumb | malahing | indu loñgon | tuju tapo Nail | sandulu | siñg-ilu | selon Breasts | susu | | Belly | tenai | tenai | batak Navel | pusat | | “Kamaluan” m | tali | | “Kamaluan” f | tato tata’ | | Thigh | paw | | Knee | atud | | Calf | dakud | | Foot | lapak | atis | palad kukud Bone | tulang | | Blood | raha | ra | Flesh | ansi | ng’giri | wang Fat | lambon | lunok | lumo Skin | kulit | kubil | Saliva | luja | jimpi | aka Sweat | tumus | umos | pana Elbow | siku | | Fathom | dapo | | String, &c. | toggis | | To roll up | lapiau | | Cover, lid | sompon | | Thief | penakau | | Good | rañggoi | munsi | Bad | arahat | rat | Right | rañggoi, ingka | bunoi | Wrong | sala’ | | Tall | kawas | | Long | naro | auad | rawir Short | sariba | riba | benua Sweet | momis | mamis | Nice | wasi | | Bitter | pait | pait | Sharp | taram | | Blunt | amo, katagu | | Old (tuah) | lai-ing (lai-ag?) | kako | Young | mulok | tari | Old (lama) | laid, kilo | laid, matuo | maun New | wago | ago | baro Hot | lasu | lasu | Cold | sagid | sagit | tenab Wet | eiapas | masah | bah Dry | magintu | kala’ | takaring True | ranggoi | bunor | False | udut | bawa | Ugly | arahat | rat | Pretty | osonang | monsei | Large | gaio, kagaio | gaio | raya Small | koré | diok | madi Heavy | magat, bagat | magat | brat | [wagat, ogat | | Light | gan | gan | rahan All | timong | sañgai | abiabi Many | gamo, sapo | suang | mulamula Few | koré-koré | diok | sesut Like | bagal (“mirad”) | sama paras | pahad lea Different | suei | | Slow | boei | boei | dadan Rapid | gompas | deros | mauwar Heavy as rain | gompas | | Thirsty | tuhan | kalalio | Hungry | losun | mitil | Striking | buntong | | Sick | sagid | duol | Dead | matei | matei | Sorry | susah | gagau | Angry | magulau | siau | Straight | tulid | tulid | sŭn Crooked | brakilong | belengkok | kelo’ Square | apat, persagi | ampat pensagi | lepingpat Round | urud | | taburor Broad | kalab | lebah | raya Thick | kapah | kapah | kapal Thin | mipis | nipis | nipi Shallow | | | tutun Deep | ralam | lalum | Black | eitom | hitom | mitam White | purak | purak | buda Red | ragang | ragang | sia Yellow | silau | chilau | berar Sore | owal | | Raw | matah’ | matah | matah Ripe | mansak | mansak | lak Dirty | amut | | Clean | aro’k | | Hard | kadau | kodau | tua Soft | lumi | lembut | leia Enough | ganap | | “Korang” wanting | amo, karuñgut | | Pregnant | betian | | Slippery | lamau, lamo | | Clever | tutun | | Quick | jajaran | | Right | ganan | | Left | gibang | | Rough | sanilu | | Bold and brave | siau | | I or we | yeho, yai dugu | jami | You | dia | ikan | He or they | idia | iyo | Who | sei | iseo | What | nono | a’an | This | iti | tio | That | ina | sulo | Here | diti | ditio | dini There | ilo, dilo | sulu | dŭng-a Where | nambo | domboi | dapei-a Far | sadu | sado | madi Near | sămak, sămok | somok | monăng Without | saribau | ribau | lemela’ Within | saralam | selalam | metakap Above | kawas | ribau | duñgeilun Below | sariba | sua | meilena Behind | likud | likud | katad Before | dibrus | derabas | lepa monong Between | palatan | | rang To | ka | | Previously | gahulu | | From | masunut | | Not yet | eiso po | | Yes | aw | awe | No | eiso | ŭnjob | Now | kirakira | kila | năpŭ When | sañgira | memburo | idan Afterwards | turi, tahuri | turi | muchi In this way | inka’, pinka’ | | In that way | inka-i | | How many | sangkora, gamo | | Presently | ruhei | | More | aro | | To eat | mengakan | | To see | magintong | lintong | To drink | menginum | | To laugh | magirak | girak | To weep | miad | giad | To kiss | maniñgud | narokadong | To speak | boras | betuntut | To be silent | mada | gorom | To hear | makinañgo | koroñgo | To lift | kakatan | teñgañgo | To walk | manau | manau | To run | magidu | midu | To stand | mindahau | kakat | To sit | mirikau | koko | To climb | midakud | nakod | To sleep | modop | modop | To awake | tumanag, tuñgag | tidong | To recollect | insam | | To know | pandei, mila | pandei | To forget | aliwan | kalamuan | To ask for | makiano | | To wait | magandad | ninteo | To come | sikei | mikot | To go | mañgai, pagidu | midu | To meet | bertemu | | To hide | lisuk | mensusut | To search | magi-om | yumo | To give | noan | menak | To bring | oito | mito | To kill | sañgat, meniangat | metai-o | To wound | suhat | | To sow | memambri | | To plant | meñgasuk | | To fight | meñgulan, merasang| | To trade | berdagang | | To buy | bili | | To sell | taranan | | To cheat | menipu | | To steal | menakau, menikus | | To marry | menasawa | | To bear children | berganak | | To grow | samuni | | To shout | meniangkis | | “Ada” | warah | | “Habis” | awi, ei, nei | | To shade | osorong | | To swim | samadoi | | To arrive | korokod | | To wash | miñg isu | | To bathe | madsiu, padsiu | | To want | saga | | Don’t | ada | | To burn | tutud | | “He says” | kadsio | | To play | berunsei | | To tie | kagus | | “Gurau” | bersibak | | “Amput” | berkiu | | To hug | gapus | | To lay hold of | migit, makahei | | To desire | saga’ | | To return | sagulei | | To take a wife | kasawa | | „ husband | memañgat | | High | | sau-at | dita To strike | | pudo | mapar To break | | petul | motul To open | | bika | ngukab To shut | | beno | nutub To lift | | tenañg-o | năkang To throw | | menokon | mapat To sound | | katab | buri Darkness | | potong | racham Green | | | Iron | basi | | belawan Hill | | bukid diok | turud, murud Hurricane | tañgus | ribut | buri mawar West | | surapadau | East | | matadayau | Cloud | | | laput Noon | | tampakadau | topud chaw Sky | | adau | To burn | tudo | sensuli | menunoh To smoke | lisun | lisun | rapun Rice | agas, wagas | agas | brah Pumpkin | tawadak | | belabu Yam | kaso | | ubi Mouse | ikus | | labaw Squirrel | | niamo | Bird | | manok | suit Kite | | kanio | kanio Sparrow | | pirit | pirit Swallow | | senkalayang | kalua Crow | | mangkak | brengkak Cage | | kuruñgan | Frog | | sei | sit Crab | | kuyu | kra Prawn | | tentudik | Fly | | pañgat | Spider | | senkalang | Wax | | | ulih Thirsty | | kalalio | pring Hungry | | mitil | lau Smell | kiabau | mau | Fragrant | | munsei | Stinking | buntong | mutong | Dead | matei | matei | Answer | | sumbarau | Pleased | | nako | Afraid | | lemakak | Shame | | mikum | Love | | ngako | Hate | | baji | Wish | | ngako | Right | | bunor | Find | | malak | Take | | lapo | Boil | | sunsam | Broil | | sinalau | Earring | | subang | Road | | langgaio | Bridge | | pentaran | Boat | | padas | Canoe | | padasdiok | Son | | mianei | Daughter | | kimo | Brother | | sitari | Sister | | sitari kimo | Girl | | anak agu | Shallow (as water)| | | tutun Tin | | | simara’ Sweet potato | wei | | Kaladi | gual | | A cock | piak | | Ask for | makiano | |

Comments

Log in to leave a comment.

Life in the forests of the Far East (vol. 2 of 2)Chapter XXXIII: Appendix: D

0%12 min left in chapter