Chapter CXIX: Appendix: C.—Calendar of Documents Relating to

Marco Polo and his Family_.

1.—(1280).

Will of Marco Polo of S. Severo, uncle of the Traveller, executed at
Venice, 5th August, 1280. An Abstract given in vol. i. pp. _23–24_.

The originals of this and the two other Wills (Nos. 2 and 8) are
in St. Mark’s Library. They were published first by Cicogna,
_Iscrizioni Veneziane_, and again more exactly by Lazari.

2.—(1300).

Will of Maffeo Polo, brother of the Traveller, executed at Venice, 31st
August, 1300. Abstract given at pp. _64–65_ of vol. i.

3.—(1302).

_Archivio Generale—Maggior Consiglio—Liber Magnus_, p. 81.[1]

1392. 13 Aprilis. (Capta est): Quod fit gratia provido viro MARCO
PAULO quod ipse absolvatur a penâ incursâ pro eo quod non fecit
circari unam suam conductam cum ignoraverit ordinem circa hoc.

Ego MARCUS MICHAEL consiliarius m. p. s.

Ego PAULUS DELPHINUS consiliarius m. p. s.

Ego MARCUS SIBOTO de mandato ipsorum cancellavi.

4—(1305).

Resolution of the _Maggior Consiglio_, under date 10th April, 1305, in
which Marco Polo is styled Marcus Paulo Milioni. (See p. _67_ of
vol. i.) In the _Archivio Generale, Maggior Cons. Reg. M.S._, Carta
82.[2]

“Item quod fiat gratia Bonocio de Mestre de illis Libris centum
quinquaginta duobus, in quibus extitit condempnatus per Capitaneos
Postarum, occasione vini per eum portati contra bampnum, isto
modo _videlicet_ quod solvere debeat dictum debitum hinc ad
annos quatuor, solvendo annuatim quartum dicti debiti per hunc
modum, _scilicet_ quod dictus Bonocius ire debeat cum nostris
Ambaxiatoribus, et soldum quod ei competet pro ipsis viis debeat
scontari, et it quod ad solvendum dictum quartum deficiat per eum
vel suos plegios integre persolvatur. Et sunt plegii _Nobiles Viri_
PETRUS MAUROCENO et MARCHUS PAULO MILION̄ et plures alii qui sunt
scripti ad Cameram Capitaneorum Postarum.”

5.—(1311).

Decision in Marco Polo’s suit against Paulo Girardo, 9th March 1311,
for recovery of the price of musk sold on commission, etc. (From
the Archives of the _Casa di Ricovero_ at Venice, _Filza_ No. 202.
See vol. i. p. _70_.)

“In nomine Dei Eterni Amen. Anno ab Incarnatione Domini Nostri Jesu
Christi millesimo trecentesimo undecimo, Mensis Marci die nono,
intrante Indicione Nona, Rivoalti ...

“Cum coram nobilibus viris Dominis CATHARINO DALMARIO et MARCO
LANDO, Judicibus Peticionum, Domino LEONARDO DE MOLINO, tercio
Judice curie, tunc absente, inter Nobilem Virum MARCUM POLO de
confinio Sancti Johannis Grisostomi ex unâ parte, et PAULUM
GIRARDO de confinio Sancti Apollinaris ex altera parte, quo ex suo
officio verteretur occasione librarum trium _denariorum grossorum
Venetorum_ in parte unâ, quas sibi PAULO GIRARDO petebat idem
MARCUS POLO pro dimidia libra muscli quam ab ipso MARCO POLO ipse
PAULUS GIRARDO habuerat, et vendiderat precio suprascriptarum
Librarum trium _den. Ven. gros._ et occasione _den. Venet. gross._
viginti, quos eciam ipse MARCUS POLO eidem POLO Girardo pectebat
pro manchamento unius sazii de musclo, quem dicebat sibi defficere
de librâ unâ muscli, quam simul cum suprascriptâ dimidiâ ipse
Paulus Girardo ab ipso MARCO POLO habuerat et receperat, in parte
alterâ de dicta, Barbaro advocatori (_sic_) curie pro suprascripto
MARCO POLO sive JOHANNIS (_sic_) POLO[3] de Confinio Sancti
Johannis Grisostomi constitutus in Curiâ pro ipso MARCO POLO sicut
coram suprascriptis Dominis Judicibus legitimum testificatum
extiterat ... legi fecit quamdam cedulam bambazinam scriptam manu
propriâ ipsius PAULI GIRARDI, cujus tenor talis, videlicet: ...
“_de avril recevi io_ Polo Girardo _da_ Missier Marco Polo _libre
½ de musclo metemelo libre tre de grossi. Ancora recevi io_ Polo
_libre una de musclo che me lo mete libre sei de grossi, et va a
so risico et da sua vintura et damelo in choleganza a la mitade de
lo precio._” * * * * “Quare cum ipse Paulus noluerit satisfacere
de predictis, nec velit ad presens * * * * * * Condempnatum ipsum
PAULUM GIRARDO in expensis pro parte dicti MARCI PAULO factis
in questione, dando et assignando sibi terminum competentem pro
predictis omnibus et singulis persolvendis, in quem terminum si
non solveret judicant ipsi domini judices quod capi debetur ipse
PAULUS GERARDO et carceribus Comunis Venetiarum precludi, de quibus
exire non posset donec sibi MARCO PAULO omnia singula suprascripta
exolvenda dixisset, non obstante absenciâ ipsius PAULI GERARDO cum
sibi ex parte Domini Ducis proministeriale Curie Palacii preceptum
fuisset ut hodie esset ad Curiam Peticionum.

* * * * *

“Ego KATHARINUS DALMARIO Judex Peticionum manu meâ subscripsi

“Ego MARCUS LANDO Judex Peticionum manu meâ subscripsi

“Ego NICOLAUS, Presbiter Sancti Canciani notarius complevi et
roboravi.”

6.—(1319).

In a list of documents preserved in the Archives of the _Casa di
Ricovero_, occurs the entry which follows. But several recent
searches have been made for the document itself in vain.

* “No 94 MARCO GALETTI _investe della proprietâ dei beni che si
trovano in S. Giovanni Grisostomo_ MARCO POLO _di Nicolo_. 1319,
10 _Settembre, rogato dal notaio Nicolo Prete di S. Canciano_.”

The notary here is the same who made the official record of the document last cited.

[This document was kept in the Archives of the _Istituto degli
Esposti_, now transferred to the _Archivio di Stato_, and was
found by the Ab. Cav. V. Zanetti, and published by him in the
_Archivio Veneto_, XVI., 1878, pp. 98–100; parchment, 1157, filza
I.; Marco Polo the traveller, according to a letter of the 16th
March, 1306, had made in 1304, a loan of 20 _lire di grossi_ to his
cousin Nicolo, son of Marco the elder; the sum remaining unpaid
at the death of Nicolo, his son and heir Marcolino became the
debtor, and by order of the Doge Giovanni Soranzo, Marco Galetti,
according to a sentence of the _Giudici del Mobile_, of the 2nd
July, transferred to the traveller Marco on the 10th September,
1319, _duas proprietates que sunt hospicia et camere posite in ...
confinio sancti Ihoanis grisostomi que fuerunt Nicolai Paulo_. This
Document is important, as it shows the exact position of Marcolino
in the family.—H. C.]

7.—(1323).

Document concerning House Property in S. Giovanni Grisostomo, adjoining
the Property of the Polo Family, and sold by the Lady Donata to her
husband Marco Polo. Dated May, 1323.

See No. 16 below.

8.—(1324).

Will of MARCO POLO. (In St. Mark’s Library.)[4]

In Nomine Dei Eterni Amen. Anno ab Incarnatione Dni. Nri. Jhu. Xri.
millesimo trecentesimo vige-
simo tertio, mensis Januarii die nono,[5] intrante Indictione septima,
Rivoalti.
Divine inspiracionis donum est et provide mentis arbitrium ut antequam
superve-
niat mortis iudicium quilibet sua bona sit ordinare sollicitus ne ipsa
sua bona inordinata remaneant. Quapropter ego quidem MARCUS PAULO
de confinio Sancti Johannis Chrysostomi, dum cotidie debilitarer
propter infirmitatem cor-
poris, sanus tamen per Dei gratiam mente, integroque consilio et
sensu, timens ne ab in-
testato decederem, et mea bona inordinata remanerent, vocari ad me
feci JOHANEM JUSTINIANUM presbiterum Sancti Proculi et Notarium,
ipsumque rogavi quatenus hoc meum
scriberet testamentum per integrum et compleret. In quo meas
fidecommissarias etiam con-
stituo DONATAM dilectam uxorem meam, et FANTINAM et BELLELAM atque
MORETAM
peramabiles filias meas, ut secundum quod hic ordinavero darique
jussero,
ita ipse post obitum meum adimpleant. Primiter enim omnium volo et
ordi-
no dari rectam decimam et volo et ordino distribui libras
_denariorum_
_venetorum_ duo millia ultra decimam, de quibus dimitto soldos viginti
_denariorum_
_Venet. grossorum_ Monasterio Sancti Laurentii ubi meam eligo
sepulturam. Item di-
mitto libras trecentas _den. Venet._ YSABETE QUIRINO cognate mee quas
mihi dare tenetur. Item soldos quadraginta cuilibet monasteriorum et
hospi-
taliorum a Gradu usque ad Capud Aggeris. Item dimitto conventui
sanctorum Johanis
et Pauli Predicatorum illud quod mihi dare tenetur, et libras decem
Fratri RENERIO
et libras quinque Fratri BENVENUTO Veneto Ordinis Predicatorum, ultra
illud
quod mihi dare tenetur. Item dimitto libras quinque cuilibet
Congregationi Rivoalti
et libras quattuor cuilibet Scolarum sive fraternitatum in quibus sum.
Item dimitto
soldos viginti _denariorum Venetorum grossorum_ Presbitero JOHANNI
JUSTINIANO notario pro labore
istius mei testamenti et ut Dominum pro me teneatur deprecare. Item
absolvo
PETRUM famulum meum de genere Tartarorum ab omni vinculo servitutis ut
Deus absolvat animam meam ab omni culpâ et peccato. Item sibi remitto
omnia
que adquisivit in domo suâ labore, et insuper dimitto libras
_denariorum Venetorum_ centum. Residuum vero dictarum duarum millia
librarum absque decimâ
distribuatur pro animâ meâ secundum bonam discreptionem commissariarum
mearum.
De aliis meis bonis dimitto suprascripte DONATE uxori et commissarie
mee
libras octo _denariorum Venetorum grossorum_, omni anno dum ipsa
vixerit, pro suo usu, ultra
suam repromissam et stracium et omne capud massariciorum cum tribus
lectis
corredatis. Omnia uero alia bona mobilia et immobilia inordinata, et
si
de predictis ordinatis aliqua inordinata remanerent, quocumque modo
jure et
formâ mihi spectantia, seu que expectare vel pertinere potuerunt vel
possent, tam ju-
re successorio et testamentario ac hereditario aut paterno fraterno
materno et
ex quâcumque aliâ propinquitate sive ex lineâ ascendenti et
descendenti vel ex colaterali
vel aliâ quâcumque de causâ mihi pertinencia seu expectancia et de
quibus secundum for-
mam statuti Veneciarum mihi expectaret, plenam et specialem facere
mentionem seu dis-
posicionem et ordinacionem quamquam in hoc et in omni casu ex formâ
statuti
specificater facio specialiter et expresse dimitto suprascriptis
filiabus meis FANTINE,
BELLELE, et MORETE, libere et absolute inter eas equaliter dividenda,
ipsasque
mihi heredes instituo in omnibus et singulis meis bonis mobilibus et
immobilibus
juribus et actionibus, tacitis et expressis qualitercumque ut
predicitur michi pertinentibus et expec-
tantibus. Salvo quod MORETA predicta filia mea habere debeat ante
partem de mo-
re tantum quantum habuit quelibet aliarum filiarum mearum pro dote et
corredis
suis. Tamen volo quod si que in hoc meo testamento essent contra
statuta et consilia
Communis Veneciarum corrigantur et reducantur ad ipsa statuta et
consilia. Preterea do
et confero suprascriptis commissariabus meis post obitum meum plenam
virtutem et po-
testatem dictam meam commissariam intromittendi administrandi et
furniendi, inquirendi inter-
pellandi placitandi respondendi ad vocationem interdicta et placita
tollendi, legem petendi
et consequendi si opus fuerit, in anima mea jurandi, sententiam
audiendi et prosequendi,
vendendi et alienandi, intromittendi et interdicendi petendi et
exigendi sive excuciendi
omnia mea bona, et habere a cunctis personis ubicumque et apud
quemcumque ea
vel ex eis poterint invenire, cum cartâ et sine cartâ, in curiâ et
extra curiâ, et
omnes securitatis cartas et omnes alias cartas necessarias faciendi,
sicut egomet presens
vivens facere possem et deberem. Et ita hoc meum Testamentum firmum
et sta-
bille esse iudico in perpetuum. Si quis ipsum frangere vel violare
presumpserit male-
dicionem Omnipotentis Dei incurrat, et sub anathemate trecentorum
decem et octo
Patrum constrictus permaneat, et insuper componat ad suprascriptas
meas fidecommissarias
aureas libras quinque, et hec mei Testamenti Carta in suâ permaneat
firmitate.
Signum suprascripti Domini Marci Paulo qui hec rogavit fieri.

“Ego PETRUS GRIFO testis presbiter.

Ego NUFRIUS BARBERIUS testis.

Ego JOHANES JUSTINIANUS presbiter Sancti Proculi et notarius
complevi et roboravi.”

9.—(1325).

Release, dated 7th June, 1325, by the Lady Donata and her three
daughters, Fantina, Bellella, and Marota, as Executors of the
deceased Marco Polo, to Marco Bragadino. (From the _Archivio
Notarile_ at Venice.)

“In nomine Dei Eterni Amen. Anno ab Inc. Dni. Ntri. Jhu. Xri.
Millesimo trecentesimo vigesimo quinto, mensis Junii die septimo,
exeunte Indictione octavâ, Rivoalti.

“Plenam et irrevocabilem securitatem facimus nos DONATA relicta,
FANTINA, BELLELLA et MAROTA quondam filie, et nunc omnes
commissarie MARCI POLO de confinio Sancti Joannis Grisostomi cum
nostris successoribus, tibi MARCO BRAGADINO quondam de confinio
Sancti Geminiani nunc de confinio Sancti Joannis Grisostomi,
quondam genero antedicti MARCI POLO et tuis heredibus, de omnibus
bonis mobillibus quondam suprascripti MARCI POLO seu ipsius
commissarie per te dictum MARCHUM BRAGADINO quoque modo et formâ
intromissis habitis et receptis, ante obitum, ad obitum, et post
obitum ipsius MARCI POLO, et insuper de tota colleganciâ quam
a dicti quondam MARCO POLO habuisti, et de ejus lucro usque ad
presentem diem * * * * * * si igitur contra hanc securitatis cartam
ire temptaverimus tunc emendare debeamus cum nostris successoribus
tibi et tuis heredibus auri libras quinque, et hec securitatis
carta in sua permaneat firmitate. Signum suprascriptarum DONATE
relicte, FANTINE, BELLELLE et MAROTE, omnium filiarum et nunc
commissarie, que hec rogaverunt fieri.

“Ego PETRUS MASSARIO clericus Ecclesie Scti. Geminiani testis
subscripsi.

“Ego SIMEON GORGII de Jadra testis subscripsi.

“Ego DOMINICUS MOZZO presbiter plebanus Scti. Geminiani et
notarius complevi et roboravi.

“MARCUS BARISANO presbiter Canonicus et notarius ut vidi in
matre testis sum in filliâ.

“Ego JOANNES TEUPULLO Judex Esaminatorum ut vidi in matre testis
sum in filliâ.

“(L. S. N.) Ego magister ALBERTINUS DE MAYIS Notarius Veneciarum
hoc exemplum exemplari anno ab incarnatione domini nostri
Jesu Christi Millesimo trecentesimo quinquagesimo quinto
mensis Julii die septimo, intrante indictione octava,
Rivoalti, nil addens nec minuens quod sentenciam mutet vel
sensum tollat, complevi et roboravi.”[6]

10.—(1326).

Resolution of Counsel of XL. condemning Zanino Grioni for insulting
Donna Moreta Polo in Campo San Vitale.

(_Avvogaria di Comun._ Reg. I. Raspe, 1324–1341, Carta 23 del 1325.)*

“MCCCXXV. Die xxvi. Februarii.

“Cum ZANINUS GRIONI quondam Ser LIONARDI GRIONI contrate Sancte
Heustachii diceretur intulisse iniuriam Domine MORETE qm. Dni.
MARCI POLO, de presente mense in Campo Sancti Vitalis et de verbis
iniuriosis et factis.... Capta fuit pars hodie in dicto consilio de
XL. quod dictus ZANINUS condemnatus sit ad standum duobus mensibus
in carceribus comunis, scilicet in quarantia.

“Die eodem ante prandium dictus ZANINUS GRIONI fuit consignatus
capitaneo et custodibus quarantie,” etc.

11.—(1328).

(_Maj. Cons. Delib. Brutus_, c. 77.)*

“MCCXXVII. Die 27 Januarii.

“Capta. Quod quoddam instrumentum vigoris et roboris processi et
facti a quondam Ser MARCO PAULO contra Ser HENRICUM QUIRINO et
Pauli dictum dictum Sclavo [_sic_] JOHANNI et PHYLIPPO et ANFOSIO
QUIRINO, scriptum per presbyterum Johannem Taiapetra, quod est
adheo corosum quod legi non potest, relevetur et fiat,” etc.

12.—(1328).

Judgment on a Plaint lodged by Marco Polo, called Marcolino, regarding
a legacy from Maffeo Polo the Elder. (See I. p. _77_.)

(_Avvogaria di Comun._ Raspe Reg. i. 1324–1341, c. 14 tergo, del
1329.)*

“1328. Die xv. Mensis Marcii.

“Cum coram dominis Advocatoribus Comunis per D. MARCUM, dictum
MARCOLINUM PAULO sancti Johannis Grisostomi fuisset querela
depositata de translatione et alienatione imprestitorum olim
Domini MAPHEI PAULO majoris Scti. Joh. Gris., facta domino MARCO
PAULO de dicto confinio in MCCCXVIII mense Maii, die xi, et postea
facta heredibus ejusdem dni. MARCI PAULO post ejus mortem, ... cum
videretur eisdem dominis Advocatoribus quod dicte translationes
et alienationes imprestitorum fuerint injuste ac indebite facte,
videlicet in tantum quantum sunt libre mille dimisse MARCO dicto
MARCOLINO PAULO predicto in testamento dicti olim dni. MATHEI
PAULO maioris, facti in anno domini MCCCVIII mense Februarii die
vi intrante indictione viiiᵃ.... Capta fuit pars in ipso consilio
de XLᵗᵃ quod dicta translactio et alienatio imprestitorum ...
revocentur, cassentur, et annulentur, in tantum videlicet quantum
sunt dicte mille libre,” etc.

13.—(1328).

Grant of citizenship to Marco Polo’s old slave Peter the Tartar. (See
vol. i. p. _72_.)

(_Maj. Conc. Delib. Brutus_, Cart. 78 t.)*

“MCCCXXVIII, die vii Aprilis.

“(Capta) Quod fiat gratia PETRO S. Marie Formose, olim sclavorum
Ser MARCI PAULI Sancti Joh. Gris., qui longo tempore fuit Venetiis,
pro suo bono portamento, de cetero sit Venetus, et pro Venetus
[_sic_] haberi et tractari debeat.”

14.—(1328).

Process against the Lady Donata Polo for a breach of trust. See vol. i.
p. _77_ (as No. 12, c. 8, del 1328).*

“MCCCXXVIII. Die ultimo Maii.

“Cum olim de mandato ... curie Petitionum, ad petitionem Ser
BERTUTII QUIRINO factum fuerit apud Dominam DONATAM PAULO Sancti
Job. Gris., quoddam sequestrum de certis rebus, inter quas erant
duo sachi cum Venetis grossis intus, legati et bullati, et postea
in una capsellâ sigillatâ repositi, prout in scripturis dicti
sequestri plenius continetur. Et cum diceretur fuisse subtractam
aliquam pecunie quantitatem, non bono modo, de dictis sachis, post
dictum sequestrum, et dictâ de causâ per dictos dominos Advocatores
... fuerit hodie in conscilio de XL. placitata dicta Dna. DONATA
PAULO, penes quam dicta capsella cum sachis remansit hucusque.

“... cum per certas testimonias ... habeatur quod tempore sequestri
facti extimata fuit pecunia de dictis sacchis esse libras lxxx
grossorum vel circha,[7] et quando postea numerata fuit inventam
esse solummodo libras xlv grossorum et grossos xxii, quod dicta
Dna. Donata teneatur et debeat restituere et consignare in saculo
seu saculis, loco pecunie que ut predicitur deficit et extrata, et
ablata est libras xxv [_sic_] grossorum. Et ultra hoc pro penâ ut
ceteris transeat in exemplum condempnetur in libris ducentis et
solvat eas.”

15.—(1330).

Remission of fine incurred by an old servant of Marco Polo’s.
(Reg. Grazie 3°, c. 40.)*

“MCCCXXX. iiii Septembris.

“Quod fiat gratia MANULLI familiari Ser MARCI POLO sancti Joh. Gris. quod absolvatur a penâ librarum L pro centenariis, quam dicunt officiales Levantis incurrisse pro eo quod ignorans ordines et pure non putans facere contra aliqua nostra ordinamenta cum galeis que de Ermeniâ venerunt portavit Venecias tantum piperis et lanæ quod constitit supra soldos xxv grossorum tanquam forenses (?). Et officiales Levantis dicunt quod non possunt aliud dicere nisi quod solvat. Sed consideratis bonitate et legalitate dicti Manulli, qui mercatores cum quibus stetit fideliter servivit, sibi videtur pecatum quod debeat amittere aliud parum quod tam longo tempore cum magnis laboribus adquisivit, sunt contenti quod dicta gratia sibi fiat.”

16.—(1333).

Attestation by the Gastald and Officer of the Palace Court of his
having put the Lady Donata and her daughters in possession of two
tenements in S. Giovanni Grisostomo. Dated 12th July, 1333.

(From the _Archivio_ of the _Istituto degli Esposti_, No. 6.)[8]

The document begins with a statement, dated 22nd August, 1390, by
MORANDUS DE CAROVELLIS, parson of St. Apollinaris and Chancellor of
the Doge’s Aula, that the original document having been lost, he,
under authority of the Doge and Councils, had formally renewed it
from the copy recorded in his office.

In nomine Dei Eterni Amen. Anno ab Incarn. D. N. J. C. millesimo
trecentesimo tregesimo tertio mensis Julii die duodecimo,
intrantis indicione primâ Rivoalti. Testificor Ego DONATUS
Gastaldio Dni. nostri Dni. Francisci Dandulo Dei gratiâ inclyti
Venetiarum Ducis, et Ministerialis Curie Palacii, quod die tercio
intrante suprascripti mensis Julii, propter preceptum ejusdem
Dni. Ducis, secundum formam statuti Veneciarum, posui in tenutam et
corporalem possessionem DONATAM quondam uxorem, FANTINAM et MORETAM
quondam filias, omnes commissarias Nobilis Viri MARCI PAULO de
confinio Scti. Johannis Grisostomi, nomine ipsius Commissarie, cum
BELELLA olim filiâ et similiter nominatâ commissariâ dicti MARCI
PAULO * * * de duabus proprietatibus terrarum et casis copertis et
discopertis positis in dicto confinio Scti. Johannis Grisostomi,
que firmant prout inferius in infrascripte notitie cartâ continetur
* * * * ut in eâ legitur:

“Hec est carta fata anno ab Inc. D. N. J. C. millesimo trecentesimo
vigesimo tercio, mensis Maij die nono, exeunte Indictione sextâ,
Rivoalti, quam fieri facit Dnus. Johannes Superantio D. G.
Veneciarum Dalmacie atque Croacie olim Dux, cum suis judicibus
examinatorum, suprascripto Marco Paulo postquam venit ante suam
suorumque judicum examinatorum presenciam ipse MARCUS PAULO de
confinio Scti. Johannis Grisostomi, et ostendit eis duas cartas
completas et roboratas, prima quarum est venditionis et securitatis
carta, facta anno ab Inc. D. N. J. C. (1321) mensis Junii die
decimo, intrante indictione quintâ, Rivoalti; quâ manifestum
fecit ipsa DONATA uxor MARCI PAULO de confinio Scti. Johannis
Grisostomi cum suis successoribus quia in Dei et Christi nomine
dedit, vendidit, atque transactavit sibi MARCO PAULO viro suo de
eodem confinio et suis heredibus duas suas proprietates terre, et
casas copertas et discopertas, que sunt hospicia, videlicet camere
et camini, simul conjuncta versus Rivum ... secundum quod dicta
proprietas sive hospicium firmat ab uno suo capite, tam superius
quam inferius, in muro comuni huic proprietati et proprietati
MARCI PAULO et STEPHANI PAULO. Et ab alio suo capite firmat in uno
alio muro comuni huic proprietati et predictorum MARCI et STEPHANI
PAULO. Ab imo suo latere firmat in supradicto Rivo. Et alio suo
latere firmat tam superius quam inferius in salis sive porticis
que sunt comunes huic proprietati et proprietati suprascriptorum
MARCI et STEPHANI PAULO fratrum. Unde hec proprietas sive hospicia
habent introitum et exitum per omnes scalas positas a capite
dictarum salarum sive porticuum usque ad curiam et ad viam comunem
discurrentem ad Ecclesiam Scti. Johannis Grisostomi et alio. Et
est sciendum quod curia, puthei, gradate, et latrine sunt comunes
huic proprietati et proprietati suprascriptorum MARCI et STEPHANI
PAULO fratrum. * * * *

[The definition of the second tenement—_una cusina_—follows,
and then a long detail as to a doubt regarding common rights to
certain _sale sive porticus magne que respiciunt et sunt versus
Ecclesiam Scti. Johannis Grisostomi_, and the discussion by a
commission appointed to report; and, again, similar detail as
to stairs, wells, etc.]—“declaraverunt et determinaverunt omnes
suprascripti cancellarii in concordiâ quod tam putheus qui est in
dictâ curiâ, quam etiam putheus qui est extra curiam ad quem itur
per quamdam januam que est super calle extra januam principalem
tocius proprietatis de CHA POLO, sunt communes supradictis duabus
proprietatibus MARCI PAULO et toti reliquo dicte proprietatis
quod est indivisum.” * * * * Et ego suprascriptus DONATUS
Gastaldio supradicti Dni. Ducis secundum predictas declarationes
et determinationes posui suprascriptas commissarias dicti
MARCI PAULO die suprascripto tercio intrante mensis Julii in
tenutam et possessionem de suprascriptis duabus proprietatibus
confiniatis in cartâ noticie supradicte. Et hoc per verum dico
testimonium. Signum supradicti DONATI Gastaldionis Dni. Ducis, et
Ministerialis Curie Palacii, qui hec rogavit fieri.[9]

17.—(1336).

Release granted by Agnes Lauredano, sister, and by Fantina Bragadino
and Moreta Dolphyno, daughters, and all three Trustees of the late
Domina Donata, relict of Dominus Marcus Polo of S. Giov.
Grisostomo, to Dominus Raynuzo Dolphyno of the same, on account of
24 _lire of grossi_[10] which the Lady Donata Polo had advanced to
him on pledge of many articles. Dated 4th March, 1336. The
witnesses and notary are the same as in the next.

(In the _Archivio Generale; Pacta, Serie_ T, No. 144.)

18.—(1336).

Release by the Ladies Fantina and Moreta to their aunt Agnes Lauredano
and themselves, as Trustees of the late Lady Donata, on account of
a legacy left them by the latter.[11] Dated 4th March, 1336.

(In the _Archivio Generale; Pacta, Serie_ T, No. 143.)

“Plenam et irrevocabilem securitatem facimus nos FANTINA uxor
MARCI BRAGADINO de confinio Scti. Johannis Grisostomi et Moreta
uxor RENUZI DELFINO de dicto confinio Scti. Johannis Grisostomi,
ambe sorores, et filie comdam DONATE relicte Domini MARCI POLLO de
dicto confinio Scti. J. G. cum nostris successoribus, vobis AGNETI
LAUREDANO, comdam sorori, ac nobis preditis FANTINE et MORETE
olim filiabus (predicte DONATE) omnibus commissariabus predicte
DONATE relicte dicti Domini MARCI POLO de predicto confinio S.
J. G. et vestris ac nostris successoribus de libris _denariorum
Veneciarum Grossorum_ quadraginta quinque, que libre _den. Ven.
gros._ quadraginta quinque sunt pro parte librarum _den. Ven.
gros._ quadraginta octo quas suprascripta Domina Donata olim
mater nostra secundum formam sui testamenti cartam nobis dimisit,
in quibus libris ... sententiam obtinuimus ... anno ab Inc. D. N.
J. C. Millesimo trecentesimo trigesimo quinto mensis febbruarij die
ultimo (29th February, 1336) indictione, quartâ Rivoalti.

* * * * *

“Signum suprascriptarum Fantine et Morete que hec rogaverunt
fieri.

“Ego MARCUS LOVARI Canonicus Sancti Marci testis subscripsi.

“Ego NICOLETUS DE BONOMO Canonicus Sancti Marci testis
subscripsi.

“(L. S. N.) Ego Presbiter GUIDO TREVISANO Canonicus Sancti Marcij
et Notarius complevi et roboravi.”

19.—(1388).

[Document dated 15th May, 1388, found at the Archives _degli Esposti_,
now at the _Archivio di Stato_, by the Ab. Cav. V. Zanetti,
containing a sentence of the _Giudici della Curia del Procuratore_
in favour of Pietro Bragadin against _Agnesina_, sister, and
_Catarinuzza_, widow of _Matteo Polo di S. Giovanni Grisostomo_,
for work done. This document is interesting, as it shows that this
Matteo was a son of Marcolino. Published partly in the _Archivio
Veneto_, XVI., 1878, pp. 102–103.—H. C.]

20.—(1388).

[Document dated 15th May, 1388, found in the Archives _degli Esposti_,
now at the _Archivio di Stato_, by the Ab. Cav. V. Zanetti, and
mentioned by him in the _Archivio Veneto, XVI._, 1878, pp. 104–105,
containing a sentence of the _Giudici della Curia del Procuratore_
in favour of Pietro Bragadin against the Commissaries of the late
Matteo Polo.—H. C.]

----------------------------------------------------------------------
[1] For this and for all the other documents marked with an ‘*’ I am
under obligation to Comm. Berchet. There is some doubt if this
refers to our Marco Polo. (See vol. i. p. _66_.)

[2] For the indication of this I was indebted to Professor Minotto.

[3] This perhaps indicates that Marco’s half-brother Giovannino was in
partnership with him.

[4] This is printed line for line with the original; it was printed in
the first edition, ii. pp. 440–441, but was omitted in the second.
The translation is given in the Introductory Essay, vol. i. pp.
_70–73_, _seqq._; with a facsimile.

[5] _I.e._, 9th January, 1324.

[6] This was printed in the First Edition (ii. p 442), but was omitted
in the Second.

[7] About 300_l._ sterling.

[8] For this I was indebted to Comm. Barozzi.

[9] See i. p. _31_.—Reprinted from the First Edition.

[10] About 90_l._

[11] Of 48 lire of grossi, or about 180_l._