Chapter XV: Part III: Exercises (3)

(1) _Bring_ me my hat, and then tell John to _bring_ my horse. (2) Overproduction _brings down_ the price of goods. (3) When they _brought news_ to the husband that his wife had _brought forth_ a son, he _brought forth_ the best wine in his cellar to drink to the well-being (or, toast the health) of his first-born. The mother _brought up_ her son during his childhood, and afterwards the father _had him brought up_ in one of the best schools in the country. (4) When the policeman _let_ the man _go_, the brother of the latter _let_ him into his house, and _let down_ the blinds. (5) His health _gave way_, so that he had to _give up_ many of his good works, but he still _gives away_ much money to the poor. (6) They _gave him notice_ that he would have to _give evidence_ whether the woman had _given birth_ to a son or a daughter. (7) The _effect_ of this invention, in my opinion, will produce an _effect_ not generally supposed, for it will _effect_ a radical change in many of our industries, although when they will be _affected_ by it I cannot say, and it would _in fact_ be _affectation_ on my part to attempt to assert when this _effect will be effected_ (realized).

EXERCISE 42.

Can, could, may, might, must, ought, should, would (par. 237 (_l_--_p_)).

(1) _Eble_ li venos, kaj eble ne. (2) _Ĉu vi permesos, ke_ mi venu morgaŭ? Jes, mi permesos (aŭ, jes, certe). (3) Ĉu vi _povos_ veni morgaŭ? Jes, mi _povos_. (4) Ĉu mi _devos_ veni morgaŭ? Ne, vi _ne devos_. (5) Ĉu mi _devus_ vidi (aŭ, _estas necese, ke_ mi vidu) la kuraciston? Jes, vi _devus_ (aŭ, jes, tre necese); vi _devus_ vidi lin jam hieraŭ. Mi ne _povas_ lin vidi hodiaŭ, ĉar mi ne havas la tempon; mi _devas_ iri al la banko, mia oficejo, kaj aliaj lokoj. (6) Vi _devus_ vidi la kastelon. Mi _amus_ ĝin vidi, sed _estus necese ke_, mi iru sola, kaj oni _povus_ ŝteli al mi sur la vojo. (7) Li _devis_ atenti sian laboron, ĉar alie li _estus_ malboniginta ĝin. (8) Li _devus_ atenti sian laboron pli, ol li faris, kaj tiuokaze li ne _estus_ difektinta ĝin. (9) Ĉu vi _volus_, ke mi forlasu miajn amikojn? Kompreneble ne. (10) Li _insistas_ veni; mi _ne povas_ malhelpi lin (al li). Li _venos_, se vi ne malhelpos lin. (11) Li _insistis_ veni, kvankam mi faris ĉion, kion mi _povis_, por malhelpi lin. Li _venus_, se vi _invitus_ lin. (12) Li _ne volis_ (li _rifuzis_) konfesi, ke li nenion vidas. Li _ne konfesus_, ke li nenion vidis, se li efektive _estus vidinta_ ion. (13) Mi skribas al li, ke li venu. Mi skribis al li, ke li venu. (14) Mi skribas (skribis) al li, _por ke li venu_.

TRANSLATION 42

Can, could, etc.

(1) He _may_ come, and he _may_ not. (2) _May_ I (will you allow me to) come to-morrow? Yes, you _may_ (or, yes, certainly). (3) _Can_ you come to-morrow? Yes, I _can_. (4) _Must_ I (shall I _have_ to) come to-morrow? No, you _need_ not. (5) _Ought_ I to see (or, is it necessary for me to see) the doctor? Yes, you _ought_ (or, yes, very necessary); you _ought_ to have seen him yesterday. I _cannot_ see him to-day, for I have no time; I _have_ to go to the bank, my office, and other places. (6) You _ought_ to see the castle. I _should love_ to see it, but I _should have_ (it would be necessary) to go alone, and I _might_ be robbed on the way. (7) He _had_ to pay attention to his work, for, otherwise, he _would have_ spoilt it. (8) He _ought_ to have paid more attention to his work than he did, and then he _would_ not _have_ spoilt it. (9) _Would_ you _have_ me desert my friends? Of course (I would) not. (10) He _will_ come; I _cannot_ stop him. He _will_ come if you _do_ (will) not stop him. (11) He _would_ come, notwithstanding I did all I _could_ to stop him. He _would_ come if you invited (would invite) him. (12) He _would_ not confess that he saw (sees) nothing. He _would_ not have confessed that he saw nothing, if he really _had_ seen something. (13) I am writing to him to come. I wrote to him to come. (14) I am writing (I wrote) to him in order that he _may_ (_might_) come.

EXERCISE 43.

Adverbial and Conjunctional Phrases.

(1) Ne faru tion _miakaŭze_ (or, _pro mi_). (2) Ĉiu knabo _siavice_ legu verson. (3) _Nenial_ li ĉesis kanti. (4) _Ial_ li forlasis sian celon. (5) _Unufoje por ĉiam_ mi diras al vi _denove_, ke mi ne permesos ĝin. (6) Mi _tute ne_ scias (tion), kion vi volas diri, _se ne_ (estas), ke vi bezonas monon. (7) Li turnis la librojn _supre malsupren_, kaj siajn poŝojn _el interne_, sed li ne povis trovi la leteron. (8) _Malgraŭ ĉio_ (or, _ĉiuokaze_) estas al mi _tute egale_, ĉu vi ĝin faros aŭ ne. (9) _Ĉiuspecaj personoj_ ĉeestos la kunvenon, _kiel ekzemple_ nobeloj, negocistoj, komercistoj, butikistoj, _kaj tiel plu_ (_k.t.p._), sed, _kio ajn okazos_ (aŭ, _ĉiuokaze_), mi tien iros, _pro tio_, _ke_ (aŭ, _ĉar_) ĝi fariĝas nur _unu fojon ĉiujare_. (10) Li penis fari _sian eblon_, sed estis _tute senefike_. (11) _Miasurprize_, li diris al mi, ke li ne faris ĝin _intence_. (12) Nu, oni trovis, _ke tiel_ (Hamleto V, 1). (13) Mi vizitis lin _antaŭ ne longe_. (14) Mi ŝin ne vidis _en la lasta tempo_, sed mi esperas, ke ŝi vizitos min _pli poste_ (_post kelka tempo_).

TRANSLATION 43.

_Adverbial and Conjunctional Phrases._

(1) Do not do that _on my account_. (2) Let each boy _in his turn_ read a verse. (3) _For no reason_ he left off singing. (4) _For some reason_ he abandoned his purpose. (5) _Once for all_, I tell you again that I will not permit it. (6) I do _not_ know _in the least_ (or, _at all_) what you mean, _unless_ it be that you want money. (7) He turned the books _upside down_ and his pockets _inside out_, but he could not find the letter. (8) _After all_, it is _all the same_ to me whether you do it or not. (9) _All sorts of_ people will be at the meeting, _as, for example_, noblemen, merchants, traders, shopkeepers, _and so forth_ (_etc._), but _at all events_ I shall go there, _for_ it takes place only _once a year_. (10) He tried to do _his best_, but it was _all to no purpose_. (11) _To my surprise_, he told me that he did not do it _on purpose_. (12) Well, it was _so_ found. (13) I called upon him _lately_ (_not long ago_). (14) I have not seen her _of late_, but I hope she will call upon me _later on_.

EXERCISE 44.

La edzeco (par. 276).

Georgo fianĉiĝis kun ĉarma knabino, kaj estas edziĝonta kun ŝi ĵaŭde, kaj lia fratino estas edziniĝonta samtage. La fianĉino de Georgo parolis hieraŭ kun la paroĥestro pri sia edziniĝo, kaj li diris, ke li edzigis ŝiajn gepatrojn antaŭ dudek jaroj, kaj ke nenio faros al li pli grandan plezuron, ol edzinigi ŝin. Li proponis, ke la edziĝo okazu en la paroĥa preĝejo, kaj ŝi respondis, ke ŝi estas certa, ke ŝia fianĉo raviĝos edziĝi kun ŝi en la sama preĝejo, kie ŝiaj gepatroj edziĝis, kaj ke ankaŭ la fratino de Georgo konsentos edziniĝi tie.

La edziĝa tago alvenis, kaj la preĝejo pleniĝis de ĉiuj edzigeblaj personoj el la vilaĝo, fraŭlinoj kaj fraŭloj; ankaŭ ĉeestis la pastredzino, kiu estas forta subtenantino de la edzeco.

Kiam la du edziniĝontoj alvenis, la du edziĝontoj atendis ilin en la preĝejo, kaj baldaŭ la soleno komenciĝis. La du geedziĝontoj staris flankon ĉe flanko en la ĥorejo kontraŭ la altaro. Dum la soleno la pastro metis al ĉiu edziĝonto la jenan demandon: "Ĉu vi volas preni ĉi tiun virinon kiel vian edzinigiton?" kaj poste, al ĉiu edziniĝonto: "Ĉu vi volas preni ĉi tiun viron kiel vian edzigiton?" Poste, ĉiu edziĝanto metis ringon sur la kvaran fingron de sia edziniĝanto, samtempe dirante: "Per tiu ĉi ringo mi vin edzinigas."

Tuj kiam la edziĝa soleno finiĝis, la novedzoj kaj novedzinoj iris al la domo de la patro de Georgo, kie fariĝis la edziĝa festo.

Je kelke da jaroj (kelkajn jarojn) poste, Georgo eksedziĝis; kaj jaron pli poste, mi vidis en la ĵurnaloj, ke lia fratino eksedzigis sian edzon.

TRANSLATION 44.

Matrimony.

George became engaged to a charming girl, and is to be married to her on Thursday, and his sister is to be married on the same day. George's fiancée spoke about her marriage to the vicar of the parish yesterday, and he said he had married her parents twenty years ago, and that nothing would give him greater pleasure than to marry her. He proposed that the marriage should take place in the parish church, and she replied that she was certain her fiancé would be delighted to be married to her in the same church where her parents had been married, and that George's sister also would consent to be married there.

The wedding day arrived, and the church was filled with all the marriageable persons of the village, maids and bachelors; there was also present the clergyman's wife, who is a strong advocate of matrimony.

When the two brides[40] arrived, the two bridegrooms[40] were awaiting them in the church, and soon the ceremony commenced. The two bridal couples stood side by side in the chancel opposite the altar. During the ceremony the clergyman put the following question to each bridegroom: "Wilt thou have this woman to thy wedded wife?" and then to each bride: "Wilt thou have this man to thy wedded husband?" Afterwards each bridegroom put a ring on the fourth finger of his bride, at the same time saying: "With this ring I thee wed."

As soon as the marriage ceremony was over the bridegrooms and brides went to George's father's house, where the wedding banquet took place.

Some years afterwards George was divorced, and a year later I saw in the papers that his sister had divorced her husband.

[40] "Bride" and "bridegroom" are synonymous terms in English for persons who are _about to be_ and _have been_ married, but they are distinguished in Esperanto:

_Edziniĝonto_ = A bride before marriage.
_Edziniĝanto_ = A bride who is being married.
_Edziniĝinto_, or, _novedzino_ = A bride after marriage.

(See pars. 208, 209.)